Nederland wordt geregeerd door een spookkabinet en dat kunnen we missen als kiespijn

Het spel en de knikkers

Nederland wordt geregeerd door een spookkabinet. Dit kabinet heeft geen ministers en geen coalitie-akkoord, maar krijgt toch de steun van de meerderheid van de Tweede Kamer. Het roept af en toe boe, zoals je van een spookkabinet kunt verwachten, en dat geluid gaat door merg en been.

Het beleid dat het spookkabinet tot nu toe voert - inzake de zorg, het onderwijs en de pensioenen - is ergerniswekkend, en doet het ergste vrezen voor het moment waarop de dames en heren van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie de lakens van hun hoofd trekken en zich bekendmaken als het kabinet-Rutte III.

Boe 1. Het onderwijsbeleid van het spookkabinet steunt op twee pijlers. Eén: kinderen worden geacht op school het Wilhelmus te zingen (moet van Buma). Twee: alle leerlingen in het voortgezet onderwijs moeten de Nachtwacht bekijken (moet van Pechtold).

Dit politieke micromanagement - waarop in een beschaafd land eigenlijk lijfstraffen horen te staan uit de categorie 'geen permanente schade aan de gezondheid maar wel zeer pijnlijk voor de betrokken politicus' - doet afbreuk aan de onderwijskwaliteit. De schooltijd die aan deze spookhobby's wordt besteed is immers niet langer beschikbaar voor reken- en taalles, gymnastiek, karaktervorming, cultuuronderwijs, en andere nuttige zaken die een mens op school kan leren.

Boe 2. Het zorgbeleid van het spookkabinet kent één speerpunt. Het kabinet heeft afgedwongen dat de premies voor de basisverzekering in de zorg komend jaar stijgen. De opbrengst zal worden gebruikt om het eigen risico in de zorg te stabiliseren op 385 euro per jaar.

Dit is een gevalletje platte herverdeling (in dit geval van 'gezond' naar 'ziek') van wel 15 euro per kop per jaar (1,25 euro per maand) met vooral symbolische waarde, net als bij het Wilhelmus en de Nachtwacht. Of het symbool bevalt is afhankelijk van ieders persoonlijke smaak. Maar één ding is zeker: in de zorg, die per Nederlander zo'n 5.500 per jaar kost, zijn wel hardere noten te kraken.

Boe 3. Het pensioenbeleid van het spookkabinet is (volgens Het Financieele Dagblad van vrijdag) helder als glas: het kabinet neemt zich voor geen beleid te voeren. 'Nieuw kabinet schuift pensioenhervorming voor zich uit', kopte de krant.

Het spookkabinet kreeg een paar weken geleden twee poldergeesten op bezoek, Hans de Boer van werkgeverslobby VNO-NCW en Han Busker van vakcentrale FNV. Door de afnemende representativiteit van hun organisaties zijn deze poldergeesten steeds minder zichtbaar; ze vervagen simpelweg. Door het licht in het formatiespookhuis te dimmen wonnen de geesten eventjes genoeg zichtbaarheid om te kunnen melden dat ze geen akkoord hadden bereikt.

In plaats van zelf een paar kloeke besluiten over de pensioenen te nemen, gunnen de formerende partijen de poldergeesten nu extra onderhandeltijd. Het resultaat zal te zijner tijd per ouijabord worden doorgegeven aan de dienstdoende minister van Sociale Zaken.

Het land, schreef ik hier al eerder, kan prima een tijdje zonder missionair kabinet. Een beleidsvakantie heeft veel voordelen. En me dunkt dat 2017 een prima jaar is: hoge economische groei, dalende werkloosheid, volle schatkist.

Maar een spookkabinet dat symboolpolitiek voert kan Nederland missen als kiespijn. Na de beleidsvakantie is het tijd voor stevig handelen in bijvoorbeeld onderwijs (kwaliteit omhoog, curriculum breder), zorg (kosten omlaag, kosten omlaag én kosten omlaag) en rond het pensioenstelsel (individuele pensioenpotten).

Dus kom dat spookhuis uit, trek die lakens van het hoofd, en toon de kiezers in het volle daglicht het onderhandelingsresultaat. Er staat toch wel meer in dat regeerakkoord dan symboliekpolitiek en uitstelbeleid? Of niet?

Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek. Reageren? frank@argumentenfabriek.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.