Nederland volop in zaken met Iran

De Nederlandse overheid heeft in 2004 voor 205 miljoen euro aan garanties afgegeven voor handel met Iran. Ze maken deel uit van de in totaal anderhalf miljard euro aan garanties die vorig jaar werd verstrekt door de staat, via de kredietverzekeraar Atradius....

Dit blijkt uit gegevens van het bedrijfsonderdeel Dutch State Business van Atradius.

Het Nederlandse Ferrostaal uit Hooge Zwaluwe sloot in 2004 een contract met Iran voor de ontwikkeling van een gasveld, ter waarde van 107 miljoen euro. Vijf andere Nederlandse bedrijven sloten in 2004 eveneens grote contracten met staatsbedrijven in Iran. Daartoe dekten zij zich via Atradius in bij de Nederlandse overheid.

Deze zogenoemde exportkredietverzekeringen zijn bedoeld om risico's te verzekeren van bedrijven die in niet-westerse landen zaken doen en om de handel te bevorderen. Gaat het mis, dan draait het ministerie van Financiën voor de kosten op.

De regering van Iran staat onder grote internationale druk, vooral vanwege haar nucleaire programma. 'Iran zou wel eens in hetzelfde scenario kunnen komen als Irak', zegt Wiert Wiertsema van de ontwikkelingsorganisatie Both Ends.

Na het uitbreken van de eerste Golfoorlog betaalde Irak zijn rekeningen aan westerse bedrijven niet meer. Eind vorig jaar werden de schulden die daaruit voortvloeiden grotendeels kwijtgescholden. De 196 miljoen euro die daarmee was gemoeid, komt ten laste van het budget voor ontwikkelingssamenwerking.

'De grote bedrijven kregen uitbetaald, maar dat ging ten koste van de allerarmsten in de wereld. Die hebben het geld echt nodig', merkte PvdA-Kamerlid Diederik Samson daar indertijd over op. Een woordvoerder van Ferrostaal laat weten dat de exportkredietverzekering vooral is afgesloten voor een 'risico op een internationaal embargo op de handel met Iran. Ook als er oorlog zou uitbreken hebben wij een probleem'. Zonder verzekering zou Ferrostaal geen zaken doen in Iran.

Volgens Johan Schrijver, directeur Dutch State Business bij Atradius, is er geen reden het beleid voor Iran te herzien: 'De betalingsmoraal in het land staat buiten kijf. Vooralsnog heeft Iran stipt op tijd betaald.'

Atradius bekijkt voor het afgeven van garanties aan Nederlandse bedrijven vooral de economische situatie, maar ook de politieke toestand van het desbetreffende land.

In het totaal gaf Atradius in 2004 wereldwijd ruim honderd garanties af voor politieke risico's. Daarmee was een bedrag van meer dan 1,5 miljard euro gemoeid. Volgens Schrijver komen er binnenkort nog een paar grote contracten aan met landen in het Midden-Oosten, waaronder de Verenigde Arabische Emiraten. De premie die bedrijven daarvoor betalen aan Atradius, verschilt per contract. Volgens Schrijver valt moeilijk te zeggen hoeveel contracten uiteindelijk resulteren in wanbetaling door de opdrachtgever.

De grootste garantie die de overheid in 2004 afgaf, betrof de levering van twee marineschepen van het type Korvet door Schelde Marinebouw aan de regering van Indonesië, ter waarde van 501 miljoen euro.

Die levering is omstreden bij oppositiepartijen in de Tweede Kamer en bij mensenrechtenorganisaties. Indonesië zou de schepen kunnen inzetten bij de burgeroorlog in Atjeh.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden