Nederland verdraagt stootje VS wel

Het meest bediscussieerde economenspreekwoord van de afgelopen maanden: als de Verenigde Staten niezen, wordt Europa verkouden. Is dat spreekwoord achterhaald, zoals onder meer premier Balkenende en minister van Financiën Bos veronderstellen?...

Of bevat dat spreekwoord, in de tijd van globalisering meer waarheid dan ooit tevoren, zoals een aantal Nederlandse economen stellen in reactie op de uitlatingen van de bewindslieden?

De bijdrage van de VS aan de groei van de wereldeconomie is inderdaad, zoals Bos en Balkenende veronderstellen, gedaald: van 30 procent in 1950 naar 20 procent nu. Uit cijfers van Eurostat, het statistiekbureau van de Europese Unie, blijkt bovendien dat de uitvoer naar bijvoorbeeld China en Rusland met 13 respectievelijk 23 procent is gestegen in de eerste tien maanden van 2007. Dat is ruim voldoende om de exportdaling naar de VS van 1 procent te compenseren.

Maar tegelijkertijd zijn de economieën van de VS en Europa door de globalisering meer verknoopt geraakt. De aandelenbeurzen gingen de afgelopen dagen bijvoorbeeld overal ter wereld fors onderuit nadat Amerikaanse banken grote verliezen bekendmaakten vanwege de kredietcrisis. Nederlandse pensioenfondsen en andere grote beleggers hebben bovendien een groot deel van hun vermogen rechtstreeks in de VS belegd. Van de buitenlandse portefeuille zit 39 procent in aandelen uit de VS en 26 procent in aandelen uit de overige eurolanden.

Alles bij elkaar opgeteld komt de Europese Centrale Bank tot de conclusie dat een krimp van 1 procent in de VS resulteert in een krimp van 0,25 procent in Europa. Dat effect is voor bijvoorbeeld Japan of Latijns-Amerika veel groter.

Volgens economen heeft Nederland bovendien minder te duchten van een recessie in de VS dan de meeste andere eurolanden. Vrijwel alle banken, het Centraal Planbureau en De Nederlandsche Bank, gaan ervan uit dat de Nederlandse economie dit jaar nog met zeker 2 procent zal groeien.

De reden: de Nederlandse economie kan momenteel wel een stootje van buiten verdragen. ‘De arbeidsmarkt is in Nederland zo krap dat de lonen zullen stijgen en de vraag naar goederen ook’, zegt Fortis-econoom Aline Schuiling.

Andere Europese landen krijgen het moeilijker. Vanwege het effect van de kredietcrisis schroefde Banca d’Italia, de Italiaanse centrale bank, haar groeiverwachting voor 2008 en 2009 eerder deze week fors terug naar 1 procent. Italië heeft last van hoge inflatie, waardoor consumenten volgens Banca d’Italia de hand op de knip houden. In Nederland is de inflatie daarentegen de laagste van alle landen in de eurozone.

De Spaanse economie werd de afgelopen jaren aangejaagd door een hausse op de huizenmarkt en door gouden tijden voor Spaanse bouwbedrijven. ‘Maar net als in Ierland dalen de prijzen daar nu. Lang niet alle huizen worden verkocht’, zegt ING-econoom Martin van Vliet. ‘In Nederland is dat anders.’ De stijging van de huizenprijzen vlakt af, maar van prijsdalingen is geen sprake.

Ook Duitsland, dat veel machines en auto’s naar de VS exporteert, loopt harde klappen op. ‘Na Frankrijk is de VS de belangrijkste exportmarkt voor Duitsland. De VS zijn goed voor 9 procent van de hele Duitse export’, zegt Van Vliet. ‘Wat dat betreft is Nederland minder gevoelig voor de internationale conjunctuur.’ In 2006 ging van de Nederlandse export maar 4,5 procent naar de VS.

Maar, zegt Wim Suyker, econoom bij het CPB: ‘Als de Duitse export naar de VS daalt doordat de economie daar minder goed draait, dan merken Nederlandse bedrijven die naar Duitsland exporteren dat ook.’ Zo kan een recessie in de VS Nederland via een omweg toch nog raken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden