Interview

'Nederland moet je runnen als een onderneming'

Het Binnenhof moet actiever te werk gaan bij de versterking van het merk Nederland in het buitenland, aldus Hans de Boer. 'We kunnen het welvarendste land van de wereld worden.'

Beeld ANP

'Het zit zo', zegt werkgeversvoorman Hans de Boer, 'Nederland is een onderneming die twee markten heeft: binnenland en buitenland. Als we het alleen op die markt met 17 miljoen mensen moeten verdienen, wordt het droog brood eten en zijn er geen banen. We moeten de wereldmarkt op.'

De Boer is nu een halfjaar voorzitter van ondernemingsorganisatie VNO-NCW, een van de invloedrijkste functies in politiek-economisch Nederland. De Boer heeft het allang gezien: hij gaat vol voor de export. Dat begrip moeten we ruim zien: ook buitenlandse investeringen in Nederland vallen eronder. En ook de import van halffabricaten waarvan hier superieure eindproducten worden gemaakt.

Vandaag spreekt De Boer alle Nederlandse ambassadeurs toe, bijeen in Rotterdam voor hun jaarlijkse terugkomdag. Als Nederland zijn geld in het buitenland wil verdienen, moeten diplomaten de economische ogen en oren van dat voornemen zijn, vindt De Boer.

Zoals onze man in Colombia dat is. 'Hij zei me: let op, in twee Colombiaanse steden zitten grote openbaarvervoersaanbestedingen aan te komen. Kijk even mee. Ook in Venezuela, dat het nu moeilijk heeft, gaat groot investeren, zei hij. En aan de Colombiaanse kust, bij Cartagena, slaan hele stukken weg. Kolfje naar de hand van uitgerekend Nederlandse ondernemers. Die mobiliseren wij dan.'

Legt u niet alle eieren in één mandje? Is die Nederlandse export nu al niet maximaal?

'Dat navelstaren, hou daar mee op. We zijn geen klein land, we zijn een middelgroot land. Die houding, het benadrukken van de problemen in plaats van de kansen, zie ik ook weleens bij ons parlement. Nederland moet je runnen als een onderneming. Het kabinet moet het exportteam zijn - de samenwerking met de bewindslieden van Buitenlandse Handel en Economische Zaken is heel goed. En de Tweede Kamer is de ondernemingsraad.

'Maar het parlement is lang niet altijd een goede ondernemingsraad. Ze missen wat de OR van een bedrijf wel heeft: betrokkenheid bij het wel en wee van de onderneming. De positionering van Nederland als export- en investeringsland is op het Binnenhof te vaak een ondergeschoven kindje. Weinig parlementariërs en burgers snappen dat de binnenlandse welvaart in het buitenland wordt verdiend.

'Reken maar dat er wat dat betreft nog heel veel mogelijk is. De agrarische sector zit nu op 90 miljard euro, dat kan naar 150 miljard. In Wageningen zeggen ze: Nederland heeft de technologie en de wetenschap in huis om de wereld te voeden.

'De hightechsector zit nu op 50 miljard en heeft plannen om naar 80 miljard te gaan. Dat kan dus. We kunnen het welvarendste land van de wereld worden, maar dan moeten we wel aan de bak.'

Door wat te doen?

'Door ons actief te positioneren in het buitenland; het merk Nederland. Wat we ons niet realiseren is dat ze in het buitenland niet op de eerste plaats aan ons denken. Nederland als merk is toekomstgericht, hightech, innovatief, duurzaam, creatief, maar ook gericht op een open, tolerante samenleving en op overleg. De hele wereld moet weten dat Nederland een bijzonder stukje Europa is, waar je een paar centen kunt verdienen, waar mensen graag werken, waar ze worden uitgedaagd.'

Hoe wilt u voor elkaar krijgen dat het buitenland zo over Nederland denkt?

'Dat kan in kleine dingen zitten. Ik sprak Zuid-Koreaanse bedrijven die in Nederland gevestigd zijn en hier voor tienduizenden banen zorgen. Ik vroeg: hoe zijn jullie bij ons gekomen? Ze wilden ergens in Europa investeren, maar kenden Nederland niet. Totdat Guus Hiddink het in 2002 heel goed deed bij het WK voetbal in Zuid-Korea en Japan. Zo raakten ze geïnteresseerd in Nederland en nu zitten ze hier.

'Zo bezien willen we de Olympische Spelen in 2028 alsnog een kans geven. En we willen de World Expo, de wereldtentoonstelling, naar Rotterdam halen in 2025. Dat is een initiatief van Rotterdamse ondernemers. Op 1 januari 2016 doet de overheid een 'bid' en zullen we Nederland neerzetten als de delta waar je duurzaam kunt wonen en werken. Zo'n Expo werkt als een horizon voor allerlei andere grote projecten om Nederland op orde te brengen, voordat over tien jaar de gasten komen. De dijken bijvoorbeeld: je moet er toch niet aan denken dat die in 2025 niet op orde zijn, dus daar gaan we achteraan.'

U opperde bij uw leden om 'onze ontwikkelingshulp te richten op noodhulp'. Waarom?

'We zouden een kwart van de 4 à 5 miljard aan ontwikkelingssamenwerking voor noodhulp moeten aanwenden, met als uitgesproken doelstelling om er bij elke ramp als eerste te zijn. Defensie koopt een of twee transportvliegtuigen erbij, wat helikopters en dan vliegen we daar meteen naartoe met tenten en voedsel - de hele handel. Dat wordt ons handelsmerk: als er ergens ellende is, is Nederland er als eerste om te helpen. Dan positioneer je jezelf als een royaal land.'

Of als aasgier-van-de-wereld omdat het deel uitmaakt van een positioneringsstrategie?

'Als er heel veel mensen zijn die verrekken van de kou, geen eten hebben, geen tenten en ik ben er als eerste, ik ga er wat aan doen, wat is daar verkeerd aan? Je combineert je menselijke kant met wat je goed kunt - sterk in logistiek, duurzame voeding, je bent royaal - wat is daar mis mee?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden