Column Peter de Waard

Nederland is een oase in een woestijn van overspannenheid. Of dit dankzij of ondanks deeltijdwerk is, weet niemand

De maand van de burn-out die de Volkskrant in januari hield, sleept zich voort tot in de meteorologische lente. Econoom Heleen Mees is inmiddels een catfight begonnen. Zij provoceerde haar seksegenoten met een betoog dat juist het deeltijdwerk bij Nederlandse vrouwen de kans op burn-outs vergroot.

Gezien de ingezonden brieven en columns in deze krant durft geen man zich in de discussie te mengen. Mogelijk vrezen ze langs de feministische meetlat bij Opzij te worden gelegd en vervolgens te worden gekielhaald.

Mees haalt daarom maar een buitenlandse publicist aan die de Opzij niet zal lezen. Publicist Simon Kuper – een Brit met Nederlandse wortels – had een half jaar geleden ‘overspannenheid een Nederlandse volksziekte’ genoemd. Vrouwen die carrière willen maken, raadde hij aan snel naar Londen of New York te gaan voordat ze hun landgenoten stress aanjagen. In de Angelsaksische landen zou er nauwelijks discussie zijn over burn-outs – laat staan dat er een hele maand aan wordt gewijd – waardoor het ook minder voorkomt. Wat niet weet wat niet deert.

Nederlandse vrouwen hebben veel vaker last van burn-outklachten (15 procent) dan mannen (9 procent), zo bleek uit het Nationaal Salaris Onderzoek 2017 van Intermediair. In geen land ter wereld wordt zoveel in deeltijd gewerkt als in Nederland. Liefst 45 procent van de beroepsbevolking heeft een parttime- baan tegen één op de vijf in de rest van het continent. En dat beperkt zich niet alleen tot gezinnen met kinderen, ook vrouwen zonder kinderen kiezen vaak voor parttime werk, omdat ze leuke dingen willen doen, zoals met vriendinnen de David Hockney-expositie zien of een rondje golf lopen.

Maar er is geen enkel bewijs dat het ook leidt tot meer burn-outs, laat staan dat dit de oorzaak is van een ‘burn-out epidemie’. Volgens TNO heeft één op de zeven Nederlanders – 14 procent – burn-outklachten. Maar dat betekent niet dat ze versuft door antidepressiva voor Jaffa op bed liggen. Ook mensen die zich uitgeput of leeg voelen na een werkdag of nog hondsmoe zijn bij het opstaan, vallen in die categorie.

Niemand hoeft te twijfelen dat land- en industrie-arbeiders zich een eeuw geleden of vaak leeg of uitgeput voelden of moe bij het opstaan. Alleen noemden die het geen burn-out.

Er zijn ook wel internationale vergelijkingen gemaakt van burn-outs per land. De bekendste is die van Wilmar Schaufeli, hoogleraar in Utrecht en Leuven die juist vaststelde dat de meeste burn-outs voorkomen in landen als Polen, Albanië en Turkije waar vrouwen noodgedwongen fulltime werken. Landen met de laagste burn-outscores zijn de Scandinavische landen. En de allerlaagste score heeft Nederland.

Nederland is een oase in een woestijn van overspannenheid. Of dit dankzij of ondanks deeltijdwerk is, weet niemand.

Maar misschien zou de krant ook een keer een maand kunnen besteden aan onze relaxte levensstijl.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden