Column Peter de Waard

Nederland belegt weer, maar het is een gebrek aan alternatief dat mensen naar de beurs jaagt

De wakkere krant had er woensdag een stuk van de voorpagina en de hele 2 en 3 aan gewijd: beleggen wordt weer populair. De kleine man heeft de weg teruggevonden naar het Beursplein – in de jaren negentig toen de bomen tot in de hemel groeiden ongeveer de hipste plek van het land.

Het waren de hoogtijdagen van het volkskapitalisme. Het kabinet-Kok gaf particulieren een knaak korting op de aankoop van aandelen KPN in de overtuiging dat beleggen de nieuwe basis zou worden van de welvaartsstaat.

Nederlanders richtten massaal beleggingsclubs op met omineuze namen als De Geldwolven, Pecunia non olet, Krach 13, MMWOPS (making money while other people sleep), De Bodemloze Put en De Dagoberts.

In voetbalkantines ging het niet over al dan niet buitenspel, maar over het al dan niet schrijven van een putoptie op het aandeel KPN-BT. Bijna twee miljoen mensen waren actief op de beurs, en de kranten hadden pagina’s vol koersen die even zorgvuldig werden nageplozen als het overzicht van de kerkdiensten drie decennia eerder.

Op 4 september 2000 bereikte de AEX-index een recordstand van 701. Maar daarna kwam de klad erin. De dotcombubbel knapte, World Online bleek een fiasco, beleggingspolissen waren woekerproducten en net toen alle ellende achter de rug leek volgde de kredietcrisis.

De beurshype was even snel doodgebloed als hij was opgelaaid en de meesten waren door het volkskapitalisme armer geworden. De meesten wilden ook hun vingers niet meer aan aandelen branden.

Maar na bijna tien jaar van stijgende koersen – op 9 maart 2009 stond de AEX op 194,99 – begint het weer te jeuken. Er is nog altijd terechte argwaan, maar al drie jaar neemt het aantal particuliere beleggers weer toe, aldus een peiling van TNS Kantar.

Dit jaar steeg het aantal beleggers in aandelen en obligaties (over opties op individuele aandelen heeft niemand het meer) met 11 procent oftewel 150 duizend Nederlanders tot boven de 1,5 miljoen. Maar beurseuforie heerst er niet onder het volk. Het is eerder gebrek aan alternatief dat mensen naar de beurs jaagt. Sparen kost geld, vastgoed is te duur en de cryptovaluta zoals bitcoin hebben na een lange jojoperiode ook hun attractiviteit verloren.

De groei heeft ook niet geleid tot een nieuwe explosie van beleggings-clubs als De Geldwolven en Pecunuia non olet, waar bij een kratje bier wordt geredetwist of de inleg beter in een calletje TomTom (‘ik zie een bod komen’) of in een putje Ahold Delhaize (‘bij mijn winkel zag je vorige week zaterdag echt minder kopers’) kan worden gestoken. De beleggers van nu onderscheiden zich van die van twintig jaar geleden doordat ze zelf geen fondsen meer kiezen maar meehobbelen met een index (bijvoorbeeld een tracker) of de aandelen laten kiezen door een vermogensbeheerder.

Nederland belegt weer, maar in de kantine gaat het voorlopig nog alleen over al dan niet buitenspel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.