Analyse

Na Heineken, Carlsberg en Akzo Nobel en Nestlé volgt ook Unilever: sterkste prijsstijging in twintig jaar

Levensmiddelenconcern Unilever verhoogt zijn prijzen substantieel. Dure grondstoffen, transport en de oorlog in Oekraïne zorgen voor sterk gestegen kosten, die de multinational doorberekent in de prijzen van zijn ijsjes, wasmiddelen en andere producten. ‘We hebben de piek nog niet bereikt.’

Robèrt Misset
Een werknemer van Unilever in een tandpastafabriek in Nigeria.  Beeld REUTERS
Een werknemer van Unilever in een tandpastafabriek in Nigeria.Beeld REUTERS

Unilever voegt zich bij een snel groeiende stoet van bedrijven die vanwege de inflatie en de oorlog in Oekraïne hun prijzen verhogen, om zo hun sterk gestegen kosten te compenseren. Het levensmiddelenconcern maakte donderdag bekend dat de verkoopprijzen in het eerste kwartaal met gemiddeld 8,3 procent zijn gestegen – de hoogste prijsstijging in twintig jaar. Topman Alan Jope sprak tijdens de presentatie van de kwartaalcijfers van ‘een ongekende stijging die we in decennia niet hebben meegemaakt’.

Dankzij die prijsstijgingen en gunstige wisselkoersen zag het bedrijf achter merken als Hellmann’s, Dove, Knorr en de ijsjes van Ben & Jerry’s en Magnum de omzet met bijna 12 procent stijgen naar 13,8 miljard euro. Die uitkomst was hoger dan verwacht, waardoor het aandeel Unilever donderdag opende met een plusje op de Amsterdamse beurs. Toch erkent het bedrijf dat het op den duur minder producten zal verkopen.

Grondstoffen

Dure grondstoffen zetten de winstmarges van Unilever onder druk. Jope voorspelde voor dit jaar een stijging van de kosten met 4,8 miljard euro. ‘We hebben de piek nog niet bereikt en dat maakt nieuwe prijsstijgingen onvermijdelijk.’

De oorlog in Oekraïne werpt ook een schaduw over de prestaties van Unilever, stelde Jope. ‘We staan voor een immense uitdaging.’ Vooral de kosten van landbouwgoederen zoals zonnebloemolie, suiker en granen zijn gestegen. Ook energie en transport zijn voor Unilever duurder geworden. ‘Mede daarom zal onze winstmarge zeker niet boven de 16 á 17 procent uitkomen’, aldus financieel directeur Graeme Pitkethly.

Unilever heeft zich al teruggetrokken uit Rusland, maar de directie erkende donderdag dat er nog steeds ijsjes worden verkocht in Moskou. Pitkethly: ‘In het belang van de duizend Russische werknemers in vier fabrieken en het hoofdkantoor in Moskou, houden we lokale activiteiten in stand zonder er aan te verdienen. We zijn alleen immaterieel aanwezig.’

Morrende aandeelhouders

Unilever dient, evenals maaltijdbezorger Just East Takeaway, morrende aandeelhouders te vriend te houden. Het is de vraag of Jope ze, ondanks een licht dalend volume, kan overtuigen met de sterke omzetgroei. Maar de tendens is onmiskenbaar. Grote producenten in meerdere branches zien zich gedwongen om prijsverhogingen door te berekenen.

Na Heineken verklaarde ook het Deense Carlsberg donderdag dat zijn biertjes duurder worden. Van verfproducent Akzo Nobel en levensmiddelenbedrijf Nestlé tot kledingconcern Primark; ze compenseren allemaal de hogere kosten. En het bonnetje komt uiteindelijk terecht bij de consument.

‘Dit is nog niet het einde van de prijsstijgingen’, zegt Jan-Paul van de Kerke, econoom van ABN Amro. ‘Het doorberekenen van de prijzen moet de gehele keten door en het duurt even voor de effecten zichtbaar worden voor de consument. Bedrijven als Heineken of Unilever kopen grondstoffen in die duurder zijn geworden, ook de kosten voor transport zijn gestegen. De energieprijzen lijken nu iets te stabiliseren, maar industriële goederen en voeding zullen de inflatie blijven opdrijven.’

Wereldwijde handelsketens

Door de oorlog in Oekraïne moeten handelsketens immers wereldwijd worden verlegd, aldus Van de Kerke. ‘Het is evident op het gebied van de energie. Ook na een mogelijke de-escalatie van de oorlog wil de EU minder afhankelijk zijn van Russische olie en gas. En dus zullen we de aanvoerketen structureel anders moeten inrichten. Dat gaat zeker tot 2023 gepaard met prijsverhogingen.’

Het doorberekenen van die prijsverhogingen is volgens Van de Kerke een complex spel. ‘We zijn na de pandemie snel uit de lockdowns gekomen en dat heeft de vraag in de wereldeconomie aangejaagd, met als gevolg druk op de prijzen. De macht op de markt is een belangrijke factor in de onderhandelingen tussen producenten en afnemers. Welk percentage van de prijsstijging wordt doorberekend? Prijsverhogingen verlopen vaak ook schoksgewijs. Als één schaap over de dam is volgt de rest vanzelf.’

Waar houdt het op? Financieel directeur Pitkethly durft geen limiet te noemen die Unilever nog voor zijn rekening wil nemen. ‘We worden nog enige tijd geconfronteerd met hogere kosten, ik heb geen idee wanneer de prijsstijgingen in Europa stoppen. Toch willen we de gevolgen voor de consument zoveel mogelijk beperken.’

Unilever geldt sinds de verhuizing naar Londen in 2020 als een Brits bedrijf, de voedingstak bleef gevestigd in Rotterdam. In februari omschreef topman Jope Nederland nog als ‘de Silicon Valley of food’, waarin het concern onverminderd zou investeren. Donderdag voegde hij eraan toe dat niet alleen het hoofdkantoor in Rotterdam één van de pijlers blijft in de nieuwe organisatie van Unilever. ‘We investeren ook in ons onderzoekscentrum in Wageningen, ons nieuwe team van de voedingsdivisie werkt nauw samen met de Landbouwuniversiteit. Onze commitment aan Nederland blijft onveranderd groot.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden