Na Duitse juichkreet volgt direct de waarschuwende vinger

De jubelstemming begon donderdagochtend bij de Duitse onlinemedia: ‘De recessie is voorbij’, juichte Die Welt. ‘De zwaarste recessie in de geschiedenis van de Bondsrepubliek is ten einde’, klonk het ronkend bij de Frankfurter Allgemeine.

Van onze correspondent Merlijn Schoonenboom

Direct erna liet de Duitse politiek van zich horen. De populaire minister van Economische Zaken, Karl-Theodor zu Guttenberg (CSU), trok het goede nieuws onmiddellijk de verkiezingsstrijd in: het was dankzij de bemoeienis van de regering, en vooral dankzij zijn stimuleringsmaatregelen, dat het grootste crisisleed geleden is.

De reden voor de vrolijke stemming is de bekendmaking donderdag van de economische groeicijfers van het tweede kwartaal van 2009. Tussen april en juli blijkt het Duitse bruto nationaal product te zijn gestegen met 0,3 procent, zo heeft het Statistische Bundesamt (Destatis), het Duitse CBS, berekend. Alhoewel dat slechts een lichte stijging is, is het voor het eerst sinds een jaar dat er weer groei in de Duitse economie zit.

Toch nog verrassend, zo vindt zelfs minister Zu Guttenberg. In Duitsland is onder economen dan wel rekening gehouden met een minder sterke daling dan de 3,8 procent van het eerste kwartaal, maar niet met een groei. Volgens Destatis is de groei vooral te danken aan consumptieuitgaven en de bouwsector. Ook de export heeft aan de balans bijgedragen.

Volgens sommigen toont dit onmiskenbaar dat de recessie voorbij is. In de woorden van Jörg Kramer, topman bij de Commerzbank: ‘De onzekerheidsshock die na het failliet van Lehman Brothers wereldwijd opkwam, is weggeëbd.’

De onverwachte binnenlandse groei wordt in Duitsland direct in verband gebracht met de Europese vooruitzichten. De Duitse en Franse economie zijn daarin immers cruciaal. Voor een Welt-commentator was de boodschap duidelijk: de treurzang op de Duitse export, die de internationale media beheersten, bleek ‘voorbarig’.

Te midden van zoveel opluchting zouden de waarschuwingen bijna niet meer opvallen. Die klonken er donderdag echter ook genoeg, zoals ze de afgelopen weken in Duitsland steeds te horen waren tussen het toenemende gejubel over het einde van de recessie.

Want wat betekenen de cijfers precies? Niet dat de economische neergang in Duitsland voorbij is. Dit kwartaal is nog steeds sprake van een daling van 5,9 procent, vergeleken met een jaar geleden. Dat betekent een teruggang die Duitsland nog niet eerder heeft beleefd, zegt een woordvoerder van Destatis. De vooruitzichten zijn daarbij ook nog allerminst eenduidig. Berichten over faillissementen of andere crisis gerelateerde ontwikkelingen, beheersen dagelijks het Duitse nieuws. Alleen al op donderdag ging het over massaontslagen bij het verzendhuis Quelle, problemen bij warenhuis Karstadt, en een dieptepunt voor de Duitse luchtvaart.

Volgens Jürgen Stark, directielid van de Europese Centrale Bank, is de vooruitgang nu nog vooral te danken aan de stimuleringsmaatregelen van overheden, zoals in Duitsland de schrootpremie. Ook minister Zu Guttenberg waarschuwt voor te rooskleurige prognoses. ‘De cijfers kunnen ons bemoedigen’, zegt hij, maar het is geen aanleiding voor ‘euforie’.

De meeste experts kiezen dus voor een gematigd optimisme. De cijfers kunnen duiden op een langverwacht ‘keerpunt’, maar het gevaar voor toenemende werkloosheid is nog niet voorbij. Econoom Christoph Schmidt denkt dat Duitsland pas in 2013 terug is waar ze was: ‘Het herstel wordt een taaie aangelegenheid.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden