Na 129 jaar is het over voor V&D: 'Teleurstelling in duizenden hoofdletters'

Na 129 jaar dominantie in de Nederlandse winkelstraten is het nu definitief afgelopen met Vroom & Dreesmann. Het is de curatoren niet gelukt door te starten met het warenhuis dat de dag voor Kerst uitstel van betaling aanvroeg en op Oudjaarsdag failliet ging. De gedroomde overnamekandidaat, Coolcat-baas Roland Kahn, trok zich dinsdag terug. Het is het grootste faillissement ooit in de geschiedenis van de Nederlandse detailhandel.

Beeld anp

Door die beslissing van Kahn, die de financiering voor de overname niet rond kreeg, staan achtduizend werknemers van de warenhuizen en de inpandige La Place restaurants nu op straat. De 62 filialen waar zij werkten sloten maandag al hun deuren. Mochten die in de toekomst weer openen - en dat is voor veel filialen allerminst zeker - dan staat er een andere naam op de gevel.

Anton Dreesmann draait zich om in zijn graf

Of de klant in de winkelstraat nu naar links of naar rechts liep, hij kwam altijd in een van de 90 winkels van het Vendex-concern terecht. Hoe kon zo'n imperium zo in elkaar storten? Een reconstructie.

Teleurstelling

'Teleurstelling in duizenden hoofdletters', verwijst vakbond CNV naar de vele ontslagen. 'Een rampscenario' voor de steden die vanaf nu enorme, en bovenal lege gebouwen in hun stadsharten hebben staan, zegt brancheclub Detailhandel Nederland. 'Jumbo betreurt dit ten zeerste', reageert de supermarktketen die een paar weken geleden restaurantketen La Place overnam en nu beduidend minder vestigingen kan uitbaten. Jumbo onderzoekt de mogelijkheid een paar restaurants open te houden, ondanks de lege gebouwen eromheen.

En het jaar begon nog wel zo hoopvol. 'Er komt 100 procent zeker een doorstart van het failliete V&D', zei de woordvoerder van beide curatoren, Edwin van Wijk, daags na het faillissement. Sterker nog: er hadden zich zowaar 'zeventig geïnteresseerden' gemeld. Een paar weken later, toen Jumbo de La Place-restaurants overnam, ging de strijd nog tussen 'twee serieuze kandidaten' en vlak daarna werd bijna ronkend gemeld dat er nog 'één Nederlandse kandidaat-koper' was. Puntjes op de i, zo was de boodschap.

De curatoren twijfelden in elk geval nooit openlijk aan die 100 procent van begin januari. Als er al vraagtekens waren, gingen die over de hoeveelheid filialen waarmee zou worden doorgestart, en de hoeveelheid banen die behouden bleven. Nu blijkt dat optimisme onterecht. 'We hadden gehoopt met meer onderdelen dan La Place alleen door te starten. Dat is helaas niet gelukt', zegt Van Wijk. 'Iedereen heeft zijn best gedaan. Het heeft niet gelegen aan de inzet van de betrokken partijen.'

Het hoofdkantoor van de V&D. Beeld anp

'We maken nu vooral veel foto's. Voor later'

De onzekerheid knaagde wekenlang aan het personeel. Collega's kwamen soms huilend de winkel binnen. De Volkskrant interviewde één van de medewerkers. Lees hier het artikel.

Financiële gedeelte

Waar het uiteindelijke falen wel aan lag, blijft onzeker. Coolcat-baas Kahn onderhandelde de laatste paar dagen met twee partijen: ING-bank en de eigenaren van de winkelpanden, van wie hij er 45 nodig had voor een doorstart. Ingewijden melden dat Kahn uiteindelijk vooral is gestruikeld over het financiële gedeelte van de deal. ING zou alleen geld willen lenen als Kahn zelf ook een miljoenenbedrag op tafel zou leggen. Toen Kahn daartoe niet bereid bleek, betekende dat dinsdag het definitieve einde van V&D.

Kahn zelf betreurt het mislukken van zijn doorstartpoging. Tegen persbureau ANP zei hij dinsdagavond dat zijn team de afgelopen maand samen met het V&D- management en de curatoren 'hard en bezield heeft gewerkt'. 'We moeten helaas concluderen dat wij er niet in geslaagd zijn de belangen van alle betrokkenen op één lijn te krijgen. We vinden het met name spijtig voor al die betrokken medewerkers van V&D.'

Voor het gros van die achtduizend personeelsleden betekent dit een definitief einde van hun dienstverband, maar voor 'enkele tientallen' is het nog steeds niet voorbij. Zij assisteren de curatoren de komende weken bij de laatste loodjes. Dat betekent dat ze de inhoud van de laatste kassa's tellen, de overgebleven badlakens en T-shirts inventariseren, de warenhuizen leegmaken en vooral: alles in gereedheid brengen voor een laatste veiling van de boedel. Wanneer en hoeveel geld de schuldeisers van het failliete bedrijf terugkrijgen, hangt daarvan af. De curatoren hebben de panden nog tot eind maart ter beschikking, daarna is het aan de vastgoedeigenaren om de sleutels aan nieuwe huurders over te dragen.

V&D in Utrecht. Beeld anp
Medewerkers van een V&D-vestiging op maandag. Beeld anp

En precies daar zit volgens retailkenner Frank Quix de grootste consequentie van deze mislukte doorstart. De populaire panden in steden als Rotterdam, Amsterdam, Utrecht en Maastricht zullen keuze genoeg hebben en misschien zelfs al een akkoord hebben bereikt met het Canadese Hudson's Bay, dat aast op zo'n veertig panden, maar niet officieel wil reageren op het nieuws.

Maar voor de ongeveer dertig kleinere steden is het vertrek van V&D desastreus, zegt Quix. 'Zeist heeft vanaf morgen in een klap een dubbel zo hoog leegstandspercentage. Je kunt nauwelijks overschatten hoe enorm dat probleem is. Leegstand is een besmettelijke ziekte. Het trekt geen nieuwe winkels aan, het zorgt alleen voor verderf. Alle steden met minder dan 100 duizend inwoners die nu een krater hebben vanwege de lege V&D gaan de komende jaren mega, mega veel pijn lijden. Ik denk dat we tot de conclusie moeten komen dat iedereen vandaag heeft verloren.'

La Place in het pand van V&D in Utrecht. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.