Multinationals omzeilen belasting

Onderzoeker: Nederland is wel degelijk belastingparadijs...

Amsterdam De Nederlandse Belastingdienst loopt jaarlijks vele miljarden aan inkomsten mis doordat Nederlandse multinationals veel minder vennootschapsbelasting betalen dan ze horen te doen. In 2007 miste de staat daardoor 16 miljard euro aan belastinginkomsten, zo’n 2.200 euro per huishouden. Dit blijkt uit onderzoek dat de Utrechtse hoogleraar belastingrecht Geerten Michielse heeft gedaan op verzoek van het tv-programma Zembla.

De hoogleraar, die ook verbonden is aan het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank, becijferde onder meer op basis van cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek dat Nederlandse multinationals jaarlijks gemiddeld 6 tot 7 procent van hun winst afdragen, terwijl ze officieel 25,5 procent moeten betalen. Mazen in de belastingwet maken dat mogelijk.

Op basis van het onderzoek concludeert Michielse dat Nederland wel degelijk ‘een belastingparadijs is’. Toen Nederland in mei van dit jaar door het Witte Huis als zodanig werd gekwalificeerd, reageerde het ministerie van Financiën als door een wesp gestoken. De kwalificatie van de Amerikanen zou een ‘vergissing’ zijn geweest en werd door het Witte Huis later ingetrokken.

Uit het onderzoek blijkt dat in 2007 een bedrag van 8.000 miljard euro, ongeveer eentiende van de totale wereldhandel, aan buitenlandse winsten door Nederland werd gesluisd. Dat zou de schatkist slechts 2 miljard euro hebben opgeleverd.

Op papier blijkt het Amerikaanse bedrijfsleven bijvoorbeeld 13 procent van zijn winst in Nederland te maken. Multinationals als Boeing, US Steel en Walt Disney hebben allemaal brievenbusmaatschappijen in Nederland, waarmee ze winstbelasting in eigen land ontlopen. In een Noors overheidsrapport uit 2009 wordt Nederland ‘het grootste belastingparadijs ter wereld’ genoemd, aldus Zembla.

Michielse zegt in de uitzending dat ons huidige belastingstelsel is gebaseerd op economische concepten uit de jaren twintig van de vorige eeuw. ‘Het houdt onvoldoende rekening met effecten van de globalisering.’

De SP heeft naar aanleiding van de uitzending al een debat aangevraagd met staatssecretaris van Financiën De Jager. ‘De burger betaalt normaal belasting, het midden- en kleinbedrijf betaalt normaal belasting, maar multinationals nauwelijks. Voor hen is het hier een paradijs. Goede voorzieningen zonder er iets voor hoeven te betalen’, zei SP-Kamerlid Farshad Bashir zondag.

De Jager heeft laten weten dat ‘eventuele onevenwichtigheden’ in de belastingwetgeving wat hem betreft ‘stevig moeten worden aangepakt’. Het Tweede Kamerlid van de PvdA Paul Tang zei dat het ‘een publiek geheim is dat multinationals al jaren door de fiscus worden ontzien. Philips en Shell betalen in Nederland geen cent belasting.’

Zowel Tang als Michielse zijn niet gevoelig voor het argument dat Nederlandse concerns naar het buitenland zullen vertrekken als de wetgeving hier wordt aangescherpt. ‘Ik zie de directie van Philips niet zo snel naar de Kaaimaneilanden verhuizen’, aldus Michielse. Tang wees op het ‘stabiele politieke klimaat, de prima faciliteiten en het hoog opgeleide personeel’ in Nederland. ‘Dat geef je niet zomaar op.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.