Mr. Volkswagen lijkt in eigen zwaard te vallen

Met een simpel zinnetje probeerde de machtige patriarch de grond onder de voeten van bestuursvoorzitter Martin Winterkorn van Volkswagen weg te slaan, maar nu lijkt het erop dat Ferdinand Piëch (78) zelf aan het kortste eind trekt. 'Der Alte muss jetzt weg!' zei een anonieme collega-commissaris gisteren in de Duitse pers.

Martin Winterkorn (links) en Ferdinand Piëch in 2013 op de autoshow van Frankfurt.Beeld Kai Pfaffenbach / Reuters

Piëch is een van de machtigste mannen in het Duitse bedrijfsleven. De kleinzoon van Ferdinand Porsche die van Hitler ooit de opdracht kreeg om voor het Duitse volk een betaalbare auto te ontwikkelen (het werd de 'kever'), is sinds 2002 president-commissaris van Volkswagen AG.

Binnen het concern, waarin naast Volkswagen elf andere automerken (onder meer Skoda, Porsche, Audi en Seat) zijn ondergebracht, hebben de families Piëch en Porsche samen een meerderheidsbelang.

Piëch, die via Porsche, Audi en Volkswagen opklom naar de top, regeert met ijzeren hand. Als hij vindt dat een bestuursvoorzitter niet voldoet, dan kun je erop rekenen dat de messen worden geslepen. Zo werkte hij in 2007 VW-ceo Bernd Pischetsrieder de deur uit. Hij stelde vertrouweling Winterkorn aan.

Aanzien

Onder Winterkorn deed het concern het prima. Vorig jaar werden er 10,1 miljoen auto's verkocht; wereldwijd doet alleen Toyota het net iets beter. Er werken 600 duizend mensen, de omzet bedroeg in 2014 202 miljard, de winst was 11 miljard. Leuk voor aandeelhouders als Piëch en de familie Porsche. Ook de werknemers delen mee in het succes. Die van Porsche kregen vorig jaar een bonus van 8.200 euro bijgeschreven, de werknemers bij Volkswagen 5.900 euro.

Je zou zeggen: Herr Piëch, steek de vlag uit. Maar nee, hij is niet langer tevreden over zijn voormalige protegé. In Der Spiegel van vorige week vertelde hij schijnbaar achteloos dat hij het vertrouwen in Winterkorn opzegt: 'Ich bin auf Distanz zu Winterkorn.'

Verbazing in Duitsland. Wat is er aan de hand met Winterkorn, de man die bij bondskanselier Angela Merkel in hoog aanzien staat, en niet alleen vanwege de vele banen die hij de afgelopen jaren bij Volkswagen AG gecreëerd heeft?

Chinese markt

In de Duitse media werden duizenden woorden besteed aan het 'koningsdrama'. Het mag crescendo gaan bij het concern, de meeste winst wordt gemaakt bij de andere automerken binnen het bedrijf. Niet bij kernmerk Volkswagen. De winstmarge per VW-model is geringer dan die van de 'Edeltöchtern' Audi en Porsche, die bovendien in de gewilde Chinese markt beter verkopen.

Daarnaast komt de VW-fabriek in de Verenigde Staten niet goed van de grond. In dat op SUV's verliefde land, heeft VW niet de juiste terreinwagen in huis. Als gevolg van de sancties loopt het in Rusland uiteraard ook minder met de VW-fabriek in Kaluga.

Beeld reuters

En waar blijft dat kekke Volkswagentje, zo'n model onder de 10 duizend euro waarmee andere concerns scoren? Bovendien, zeggen insiders, wekt het ergernis bij Piëch dat concurrent BMW verder is met het ontwikkelen van hybride en elektrische auto's (de modellen i3 en i8).

Daarnaast speelt nog iets. Winterkorn (67) zou eind 2016, als zijn contract afloopt, wel oren hebben naar de functie van president-commissaris. Steekt dat Piëch, die juist plannen zou hebben om zijn vierde vrouw Ursula (58) in die positie te manoeuvreren? 'Uschi', die ooit als kindermeisje in dienst trad en die de derde mevrouw Piëch, Marlene, niet veel later in de echtelijke sponde afloste.

Volste vertrouwen

Piëch, vader van twaalf kinderen (vier zijn buitenechtelijk), vond het tijd een Duitse aflevering van House of Cards te schrijven. Winterkorn is toch niet meer dan een gewone werknemer (die weliswaar 16 miljoen per jaar verdient), moet hij gedacht hebben? Die kon hij toch naar believen gewoon wegsturen?

Het presidium van de raad van commissarissen, waarin ook neef Wolfgang Porsche zitting heeft, sprak eind vorige week echter het volste vertrouwen uit in Winterkorn. De bedrijfsraad steunt hem ook.

Nu moet Piëch zelf voor zijn toekomst vrezen. Hij staat aan de vooravond van zijn val, schreef Bild am Sonntag gisteren. Veertien van de twintig commissarissen zouden van hem af willen. Dat is de benodigde tweederde meerderheid. Als kan worden aangetoond dat de nu aangeschoten patriarch het concern schade heeft toegebracht, is zelfs maar een gewone meerderheid voldoende.

Het aandeel VW is vorige week gezakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden