columnde kwestie

Moeten we weer bang worden voor de Noormannen?

‘Van de woede der Noormannen, verlos ons Heer’, zo klonk het in de Middeleeuwen toen de Vikingen hun plundertochten hielden in Europa. Met hun helmen met hoorns zagen ze eruit als duivels die tijdens de zondagse kerkdiensten opdoken, dood en verderf zaaiden en met hun snelle boten in het niets verdwenen.

Duizend jaar later later duiken ze weer op. Het Zweedse Vattenfall kocht Nuon op, de bank Nordea deed een vruchteloze poging ABN Amro over te nemen, het Zweedse EQT zou op KPN azen en staalconcern SSAB wil wat nu Tata Steel Nederland heet losweken uit de onzalige fusie met de Britten en overnemen. Het verschil is dat de duivels nu als reddende engelen worden gezien – met name in IJmuiden.

Onder het motto van drie keer is scheepsrecht wordt daar nu gedacht dat de Zweden de ware liefde zijn nadat twee eerdere relaties zijn gestrand. In 1972 fuseerde Hoogovens met het Duitse Hoesch. Het leek ideaal: in IJmuiden konden ze goedkoop staal maken, in Duitsland zou het verder worden verwerkt. Ook andere bedrijven, zoals Fokker (met VFW) gingen in zee met de pünktliche Duitsers.

Het werd een fiasco. De Duitsers waren veel te hiërarchisch en te formeel. Daarnaast bleken de Duitse partners hopeloos verouderd te zijn. Zij zagen de Nederlanders vooral als sponsors.

In 1999 ging Hoogovens samen met British Steel. In IJmuiden was er groot enthousiasme. Met de Britten kon je lachen. En dankzij Thatcher was de oude moloch British Steel getransformeerd in een efficiënt werkend modern staalconcern. Van de 140 duizend werknemers van het verleden waren er op het moment van de fusie nog 50 duizend over.

Aan de Britten kon je je geen buil vallen. Elsevier ging samen met Reed en Nedlloyd met P&O. Maar al na enkele maanden vlogen overal de borden door de kamer. Britse managers bleken zoals hun politici continu collega’s beentje te lichten.

De Nederlanders ergerden zich dood aan de besluiteloosheid, de roddel en achterklap en de eilandmentaliteit van de Britten. Ze doorzagen hun understatements niet, waarbij de Britten wat anders zeiden dan dat ze bedoelden. En ze bleken ook nog net zo hiërarchisch te denken als de Duitsers. En eigenlijk was British Steel nog altijd zo rot als een mispel.

Nu komt alle heil uit Zweden. Zweden staan voor maatschappelijk verantwoordelijk ondernemen,en Zweedse bedrijven kennen net als Nederlandse een platte structuur.

Zweden eisen wel dat collega’s in de winter langere werkdagen maken dan in de zomer en tijdens de fika (pauze) niet doorwerken of op de smartphone rommelen.

Het enige voordeel van de fusie met de Zweden is dat het nu niet als fusie op basis van gelijkwaardigheid wordt verkocht. SSAB koopt het Nederlandse staalbedrijf gewoon op, zodat vanaf het begin af duidelijk is waar de baas zit. In Stockholm.

Hopelijk wordt het geen plundertocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden