Column De Kwestie

Moeten gezond levende mensen zes jaar langer werken?

Peter de Waard

Het gemiddelde bruto maandinkomen van gepensioneerde huishoudens is 3.770 bruto per maand. Dat is de opstelsom van de aow voor twee personen, plus aanvullende pensioenuitkeringen en lijfrentes, aldus het CBS. Alleenstaanden krijgen al gauw gemiddeld duizend euro minder. En er zijn ook mensen die alleen maar een aowtje van 800 euro hebben.

Uit de resultaten van een langlopend Rotterdams bevolkingsonderzoek, waarover dinsdag het medische vakblad PLoS Medicine publiceerde, blijkt dat mensen die niet roken, drinken, zwaarlijvig zijn en ook voldoende bewegen, zes jaar langer leven dan mensen die al deze foute dingen wel doen.

Dat betekent dat mensen die ongezond leven eigenlijk zes jaar eerder met pensioen zouden mogen. Zij strijken gemiddeld 271 duizend euro minder pensioen op.

Nu lijkt levensstijl een eigen keuze. Maar het is niet alleen zelfdiscipline. Het heeft ook met milieu te maken. Wie opgroeit in een gezin waar wordt gerookt en gedronken en waar sporten niet wordt aangemoedigd, heeft een veel grotere kans om ongezond te gaan leven. Ook de beroepsgroep speelt een rol. In het verleden stonden journalisten – net als bouwvakkers – bekend als fervente rokers en zware drinkers. Een journalist had na 500 woorden te hebben getikt op de Olivetti toch even een rustmoment nodig, net zoals een metselaar na het sjouwen van 500 stenen. Inmiddels leven die beroepsgroepen veel gezonder, zij het nog niet zo gezond als artsen of docenten.

Vakbonden pleiten er al enige tijd voor mensen met een zwaar beroep de kans te geven eerder met pensioen te gaan. Meestal zijn die mensen ook op jongere leeftijd begonnen met werken en aow-premie gaan betalen, zodat zij langer een directe financiële bijdrage hebben geleverd aan de maatschappij.

Er valt wat voor te zeggen om mensen die ongezond leven ook al op hun zestigste met pensioen te laten gaan. Maar dat kost te veel geld. Beter zou het zijn mensen die gezond leven nu al tot hun 72ste leven te laten doorwerken. Dan kunnen de uitkeringen omhoog en de premies omlaag.

Vaak wordt gezegd dat de zorgkosten van mensen die ongezond leven hoger zouden zijn. De kans op bijvoorbeeld kanker is veel groter bij rokers en de behandeling daarvan is extreem duur. Daar staat tegenover dat mensen die gezond en lang leven ook een keer ziektes zullen krijgen, zoals dementie, en de verpleeghuiszorg ook extreem duur kan zijn.

Gemiddeld leven Nederlanders allemaal langer. Rechtvaardigheid is er daarbij niet. Iedereen kent wel een opa die tot zijn 94ste nog een sigaartje rookte, dagelijks enkele borreltjes dronk en nauwelijks uit de stoel kwam, net als iedereen wel iemand kent die altijd lunchte met een bak sla en tomaten en het pensioen niet eens haalde.

Solidariteit is er nog wel. En in dat systeem gaat iedereen tegelijk met pensioen, ongeacht de levensstijl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.