DE KWESTIEPETER DE WAARD

Moet Philips medische apparatuur hier maken?

Peter de Waard artikel ColumnBeeld .

Ooit heette Philips een gloeilampenfabriek uit het zuiden van het land. In de coronacrisis is het ineens een beademingsapparatuurfabriek van de andere kant van de grote plas die toevallig een hoofdkantoor in Amsterdam heeft.

De twee nu meest in het oog staande fabrieken van het concern staan in de Amerikaanse staten Californië en Pennsylvania – aan de west- en oostkust. Ze maken enkele honderden beademingsapparaten per week. Normaliter is dit een niche in de markt. Door corona is het een massaproduct geworden waarvoor klanten in de rij staan. Er is vraag naar vele tienduizenden.

De bewierookte entrepreneur Elon Musk was iedereen te slim af en kocht er al op voorhand 1255. Niet voor hemzelf, maar om goede sier te maken in Californië. ‘Als u een exemplaar wilt, laat u het mij weten’, twitterde hij.

Het gevolg is dat overheden in verschillende landen achter het net kunnen vissen. Zo wil Italië er 4.000 en Nederland er 2.000. Hier kan Philips niet meteen aan voldoen. Er moeten keuzes worden gemaakt welke klanten ze wel en niet krijgen.

En omdat er mensenlevens mee zijn gemoeid is dat een bijna onmogelijk dilemma. ‘Ik heb wel eerder problemen met allocatie meegemaakt. Maar niet dat het zó aan de veiligheid van levens van mensen raakt’, zei Philips-president Frans van Houten in het FD. Philips is van plan de productie op te voeren naar 2.000 en zelfs 4.000 stuks per week maar dat kan niet van vandaag op morgen, ook omdat het afhankelijk is van toeleveranciers.

Afgelopen weekeinde leek het erop dat America First-president Donald Trump de hele productie van Philips voor het eigen land zou opeisen. Dit gevaar is afgewend, maar het legt wel een vinger op de zere plek.

Door de mondialiseringsgolf leek de locatie van een fabriek bijzaak. Behalve logistieke lijnen waren alleen de kosten van de vestigingsplek (grond, lonen) belangrijk. Als wereldwijd opererend concern had Philips zijn in totaal dertig fabrieken keurig verdeeld over de drie grote afzetmarkten: tien in Azië, tien in Amerika en tien in Europa.

Voorwaarde was alleen dat er open grenzen waren, zowel voor de inkoop van onderdelen – geen van de producten maakt Philips helemaal zelf – als de verkoop van het eindproduct voor geen van de producten is er maar één markt. Maar mondialisering is niet populair meer. En door de coronacrisis zullen de grenzen zeker in de komende tijd niet opener worden. De locatie van een fabriek kan vaker een zaak van publiek belang worden, zeker als het om mensenlevens gaat.

Van de dertig fabrieken van Philips staan er twee in Nederland zelf. In Best assembleert Philips MRI-scanners en röntgenapparatuur voor dotterbehandelingen. In Drachten worden scheerapparaten – en sinds kort babyflesjes – gemaakt.

Hoe Nederlands het merk Philips ook is, wat er allemaal in het buitenland wordt geproduceerd is niet meteen ook Nederlands.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden