DE KWESTIEPeter de Waard

Moet de natie niet ook de voordelen van de avondklok en lockdown gaan koesteren?

null Beeld

‘Elk nadeel heb se voordeel’, zei de vijf jaar geleden overleden icoon van het Nederlandse voetbal, Johan Cruijff. Behalve het land zelf is inmiddels zo ongeveer alles naar hem vernoemd. Het ontbreekt er nog net aan dat zijn sterfdag ook tot nationale feestdag wordt uitgeroepen, want Cruijff is inmiddels heiliger dan de man wiens hemelvaart over twee maanden wordt herdacht. En hij wordt meer gerespecteerd dan het staatshoofd wiens verjaardag over een maand wordt gevierd.

Helaas is zijn bekendste uitspraak nog niet in marmer gebeiteld, zoals de tien geboden. Ook bij deze pandemie hebben de nadelen talrijke voordelen. Elke avond om 23.00 uur heerst op straat een serene rust. Wie vroeg naar bed gaat, wordt niet meer gestoord door langsrazende auto’s. Er fietsen geen groepen aangeschoten jongeren rond die over straat schreeuwen en tegen een afvalbak schoppen. Er is geen caféherrie. Vanuit mijn slaapkamerraam kan ik tien minuten naar buiten staren zonder dat ik iets hoor. De pandemie heeft stilte weer mogelijk gemaakt, iets wat er sinds de jaren zestig eigenlijk in Nederland niet meer is geweest. De avondklok is 23 januari ingevoerd en duurt nu al twee maanden. Daar komt nog een maandje bij. Voor velen is het geen straf maar een vorm van onthaasting. ’s Avonds wacht geen vergadering. Verjaardagsfeestjes kunnen worden overgeslagen. Sport, kapper- en tandartsbezoek en boodschappen doen kunnen dankzij het thuiswerken op een zelfgekozen moment. Wie wil fietsen of hardlopen kan dat bij daglicht doen en hoeft niet verkleed als kerstboom na het avondeten de wijk door te gaan.

Natuurlijk is het voor jongeren veel lastiger. Die willen elkaar liever in het donker ontmoeten. Maar ze hebben Zoom en WhatsApp.

Een permanente avondklok is uiteraard onwenselijk. Begin mei moeten er toch zoveel mensen zijn ingeënt dat verkiezingswinnaar Kaag haar zin krijgt. Maar het zou niet zo gek zijn om elk jaar, samenvallend met dry january, een avondklok in te voeren. Over enkele jaren is er net zo veel nostalgie naar de avondklok als er nu is over de autoloze zondagen van 1973.

Ook economisch worden de nadelen deels gecompenseerd door voordelen. Door thuiswerken zijn de productiviteit, de inventiviteit en het improvisatievermogen toegenomen. Structurele veranderingen zoals die naar de platformeconomie zijn in een stroomversnelling gekomen. De lockdown heeft niet geleid tot massawerkloosheid en een faillissementsgolf. Integendeel, er zijn meer bedrijven die vacatures niet kunnen opvullen dan die mensen moeten lozen. Dat heeft deels met overheidssteun te maken, maar de lockdown zelf creëert ook ontzettend veel nieuwe banen, zoals in de ict, in de distributie en in de zorg.

Mkb en horeca, waarvan een deel zonder pandemie juist het loodje had gelegd, zullen na de persconferentie van Rutte weer steen en been klagen. Misschien kan Cruijff met die ene zin de natie uit de hemel toespreken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden