De OndernemingMoekes Maaltijd

Moekes Maaltijd serveert een gezonde warme hap voor peuters, geen kleffe boterham met hagelslag

Guido Heens werkt zo schoon mogelijk aan zijn maaltijden.Beeld Rebecca Fertinel

Moekes Maaltijd in Utrecht maakt warme maaltijden voor kinderdagverblijven. Daar is nog een wereld te winnen: ‘Nederlanders denken als enigen dat een kleffe boterham goed genoeg is voor hun kinderen.’

Het eerste dat opvalt bij de Utrechtse keuken van Moekes Maaltijd, is het grote plakkaat met ‘keurmerk voedselveiligheid 2015' naast de deur. En 2016, 2017, 2018, en 2019. Dan het felrode STOP-bord dat de bezoeker waarschuwt – toeschreeuwt, welhaast – om zijn handen te desinfecteren. De mand met haarnetjes. De verplichte blauwe overjassen. Hygiëne, hygiëne, hygiëne. Alsof je een laboratorium binnenstapt.

Het is dan ook oppassen geblazen, als je maaltijden voor baby’s en peuters maakt. Voor je het weet glipt er een bacterie tussendoor en belanden je klantjes in het ziekenhuis. Bij Moekes Maaltijd weten ze hoe dat voelt – daarover later meer.

Zestienduizend maaltijden gaan er hier wekelijks de deur uit naar ruim 110 kinderdagverblijven in voornamelijk de Randstad, vertellen eigenaren Maartje Guikers (41) en Guido Heens (43). Het concept: lekker, gezond, maar vooral ‘supervers’. Geen suikers, geen E-nummers, geen conserveringsmiddelen. Een gezonde warme maaltijd tussen de middag, in plaats van een suikerzoete boterham met hagelslag of pindakaas.

Dat slaat aan, getuige het gestaag uitdijende klantenbestand van Moekes Maaltijd sinds Guikers en Heens in 2012 de eerste maaltijden in een gehuurde keuken in elkaar flansten. Voortgedreven door de almaar stijgende vraag naar gezond, vers, of anderszins ‘ambachtelijk’ voedsel stappen immers steeds meer kinderdagverblijven over op warme maaltijden.

In het droogmagazijn, waar zakken rijst en pasta liggen te wachten tot een van Guido’s recepten om hen vraagt, staan per regio de bakken klaar waarin de maaltijden vervoerd worden: Benoordenhout, Aerdenhout, de Zuidas – er zijn geen bakken met bestemming Bijlmer of Kanaleneiland. ‘Het top- en middensegment’, omschrijft Guikers haar klantenkring.

Vliegwiel voor een gezonde levensstijl

Dat is geen keuze; Guikers en Heens zouden graag hun maaltijden in minder gegoede wijken aan de peuter brengen. Maar hoogopgeleide ouders zijn nu eenmaal bewuster bezig met gezonde voeding, zegt Guikers. En misschien kunnen die het wat makkelijker betalen: een maaltijd van Moekes kost ongeveer 2 euro per kind per dag. Dan heb je het over een paar tientjes per maand. Guikers: ‘Dan zeggen ouders die het wat minder breed hebben al snel: doe maar een boterham met smeerkaas, daar ben ik toch ook groot op geworden?’

Profiel

Bedrijf: Moekes Maaltijd
Waar: Utrecht
Sinds: 2012
Aantal werknemers: 16 (11 fte)
Omzet: 1,4 miljoen euro (2018)

Eigenaren Guido Heens (43) en Maartje Guikers (41).Beeld Rebecca Fertinel

Een uitstekend argument, zou je zeggen. Maar Guikers veegt het van tafel: ‘de maatschappij wordt steeds ongezonder, overgewicht neemt toe, hart- en vaatziekten blijven een groot probleem. Dat komt echt niet alleen maar door roken. Ik geloof dat de maatschappij erbij gebaat is dat kinderen al vroeg leren wat gezond eten is, dat het dan een vliegwiel wordt dat ook later voor een gezondere levensstijl zorgt.’

Daarom wil het duo een educatieve poot aan hun bedrijf toevoegen. Een opleidingsprogramma voor leiders in kinderdagverblijven om hen uit te leggen hoe je kinderen gezonder doet leven, en eten. Er komt al een kookboek, op verzoek van vele ouders. Heens, verantwoordelijk voor de productie, heeft een behoorlijk repertoire opgebouwd door populaire eenpansgerechten uit bijvoorbeeld het foodie-magazine Delicious om te bouwen naar een kindervariant: veel groenten, minder peper en zout, en iets zoetigs in de vorm van bijvoorbeeld gemalen dadel of appel.

En ja, antwoordt Guikers desgevraagd met een glimlach: ‘zo creëren we ook onze eigen markt’.

Salmonella

Vanuit het kantoor kijkt een lang raam uit op de keuken beneden, waar Salomon Bekele (35) te midden van een sissende stoomwolk kokend water door een ketel van 100 liter spoelt. Even de resten van 608 kilo aardappelpuree met rode kool tot op de laatste bacterie verwijderen.

Want gevraagd naar hun grootste tegenslag, hoeven Guikers en Heens geen seconde na te denken: die keer, medio 2014, toen 93 kinderen ziek werden door een salmonellabacterie die bij Moekes Maaltijd vandaan kwam. Het bedrijf was net goed op gang gekomen, Guikers en Heens hadden hun spaargeld tot op de laatste cent in een nieuwe locatie en grotere keuken gestoken, het klantenbestand groeide – de toekomst zag er veelbelovend uit.

Totdat ineens meerdere kinderdagverblijven belden over brakende peuters. Enkelen belandden er zelfs uitgedroogd in het ziekenhuis. Al snel stond de Voedsel- en Warenautoriteit op de stoep, en ontdekte de boosdoener: basilicum. Ergens in de keten tussen boer in Israël-transport-importeur-Moekes Maaltijd had iemand niet goed opgelet en was de basilicum met salmonella besmet. De toenmalige kok had de kruiden moeten verhitten voor gebruik, maar wist dat kennelijk niet en had ook geen glasheldere instructie daartoe gekregen.

Een sterk staaltje crisismanagement redde het bedrijf. Volledige openheid naar de kinderdagverblijven, ook die waar niemand ziek was geworden, en rigoureuze organisatorische maatregelen: nieuw personeel, nieuwe procedures, en een onafhankelijk auditbureau dat vier keer per jaar onaangekondigd komt testen. Voortaan wordt alle voedsel – ook de basilicum – voor gebruik verhit tot boven de 75 graden. Ze hebben nooit meer een probleem gehad. En ze zijn niet één klant kwijtgeraakt – zelfs niet de getroffen kinderdagverblijven.

Guido Heens. Beeld Rebecca Fertinel

Een traumatische ervaring – Guikers had een jaar later nog last van hevige angsten dat het opnieuw zou gebeuren – maar ook een waardevolle les, die het bedrijf snel volwassen deed worden. Sindsdien is de omzet meer dan verdubbeld, er komen iedere maand nieuwe klanten bij, en binnenkort verhuist Moekes Maaltijd naar een nieuw pand met ruimte voor 55 duizend maaltijden per week.

Want, en dat wil Guikers echt even kwijt: er is nog een wereld te winnen wat betreft gezond voedsel voor kinderen van bóven de vier jaar oud, die op basis- en middelbare scholen. ‘In vrijwel alle landen om ons heen eten kinderen warm in de middag. In Frankrijk krijgen ze zelfs een gezonde tweegangenmaaltijd. Maar in Nederland blijven we bij een kleffe boterham.’

Middelbare scholen

Binnenkort begint het duo daarom aan een programma op een internationale school in Breda, waar ze dagelijks voor de vierhonderd leerlingen gaan koken. Ze zijn ook in overleg met een Amsterdamse openbare basisschool, die geprepareerde maaltijden van Moekes voor de lunch wil serveren. Maar zoiets heeft nogal wat voeten in de aarde: zo’n school moet faciliteiten daarvoor inrichten, een cultuuromslag bij de leerlingen bewerkstelligen, en ouders zover krijgen dat ze de kosten dragen. 

Guikers en Heens zijn daarom aan het kijken of er subsidiepotjes, bestemd voor volksgezondheid of jeugd, kunnen worden aangesproken. Misschien willen zorgverzekeraars of het bedrijfsleven bijspringen. En als Moekes maaltijden daadwerkelijk hun weg vinden naar de eerste basisschool, dan willen Guikers en Heens kijken of bijvoorbeeld de universiteit van Wageningen kan meten wat het langetermijneffect is op de concentratie en prestaties van de scholieren. Want goed voorbeeld doet goed volgen, natuurlijk.

En ja, antwoordt Guikers wederom met een glimlach: ‘Zo creëren we ook onze eigen markt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden