Moderne nomaden

Waarom kromliggen voor een hypotheek als wonen zo veel goedkoper en avontuurlijker kan? Drie moderne nomaden vertellen.

Het huis van: Jette Glas (29), bouwkundige en woonpionier. Beeld Jaap Scheeren

Jette Glas (29), bouwkundige en woonpionier. Woont in: een Tiny House op wielen, van 19 vierkante meter. Staat momenteel: bij de werkplaats van de familie Blind in Olst.

'Ik ben niet het type dat alleen in een hutje op de hei gaat wonen. Ik wil met anderen leven, in een stad het liefst, maar met mijn woonwensen - een huis met een tuin - is de huur of hypotheek al snel erg hoog in Nederland. Daarom heb ik maar zelf een huis gebouwd, een van de eerste 'Tiny Houses' in Nederland. Dat kostte me circa 31 duizend euro. Ik had gelukkig hulp, anders was het duurder geweest. Ontwerper Daniël Venneman heeft me geholpen met de vormgeving.

De Tiny House Movement is komen overwaaien uit de Verenigde Staten. Doordat mijn huis is losgekoppeld van een perceel, word ik gedwongen flexibel te zijn. In theorie kan ik wonen waar ik wil. Deze vrijheid spreekt veel mensen aan. Je merkt dat er een nieuwe woonconsument opkomt, eentje met vernieuwde aandacht voor autonomie: zij willen zelf hun huis bouwen of kiezen voor een kleine woning, zodat hun vaste lasten omlaag gaan. Een bijkomend voordeel is dat je je ecologische voetafdruk verkleint: je hebt minder bouwmaterialen nodig, minder apparaten, je hoeft minder te stoken en het huis kan gemakkelijk zonder elektriciteitsaansluiting. Een groot huis met een hoge hypotheek is het tegenovergestelde van deze vrijheid.

Klein wonen schuurt met de regelgeving. De afmetingen van dit huis gaan tegen heel wat voorschriften van het Bouwbesluit in. Daarom staat-ie op wielen, daarmee ontwijk ik de wet omdat het nu officieel geen huis is. In Nederland mag een aanhanger maximaal 4 meter hoog zijn, 2,55 meter breed en 12 meter lang. Omdat het maximale gewicht met maar 3500 kilo niet erg hoog is, worden Tiny Houses vaak niet langer dan 7 meter gemaakt. Inclusief de loft waar ik slaap, heb ik zo'n 19 vierkante meter woonoppervlakte.

In Nederland moet je een postadres hebben. Dit kun je natuurlijk oplossen door je stiekem bij je moeder in te schrijven, maar ik wil dat de wet soepeler wordt en ben daarom zelf naar de gemeente gegaan met de vraag 'Ik verdien goed, maar wil niet in een normaal huis wonen, hoe kan ik dat doen zonder dat dit illegaal is?' Dit huis is een voet tussen de deur, zodat het praten met de gemeente sneller gaat.

Ik heb een er een ruime douche in gebouwd en een droogtoilet waarin je je urine scheidt van je ontlasting. Houtsnippers neutraliseren de geur en de urine wordt buiten opgevangen in een emmer; veel duurzamer dan elke dag je toilet doorspoelen met 30 liter drinkwater. Flexibel wonen hoeft niet primitief te zijn, de techniek daarvoor bestaat al lang. In Noorwegen bijvoorbeeld is een droogtoilet ontwikkeld, met een brander die je drol verbrandt, je hoeft dan alleen maar een keer per week een asbak te legen. Helaas kan ik die niet betalen.

Het huis is zo goed als af, maar ik weet nog niet waar ik ga wonen. Misschien op een stuk bouwgrond dat door de crisis voorlopig braak blijft liggen? Of is er iemand met een mooie tuin, centraal in Nederland, waar ik bij kan? Ik hoor het graag!'

woonpioniers.nl

Beeld Jaap Scheeren

Ulco Hazelhoff (51), meubelmaker en ontwerper. Woont in: een Mongoolse ger, sinds 2011, met een oppervlakte van 30 vierkante meter. Staat momenteel: bij de kunstenaarsgemeenschap KW37 tegen de spoordijk in Arnhem-Zuid.

'Ik heb net het binnendoek van de tent vervangen, voor het eerst in vier jaar. Ik schrok me dood van wat ik tegenkwam: muizen- en vliegennesten. Motten, heb ik ook veel last van gehad. In Mongolië hebben ze daar veel minder last van door de kou. Bovendien zijn Mongolen nomaden en breken ze regelmatig hun tent af. Ik zit al vier jaar op dezelfde plek. Voortaan ga ik die verplaatsing nabootsen door elk half jaar de tent af te breken en weer op te bouwen.

Mijn laatste investering was een demonteerbare zonne-energiecentrale van 10 duizend euro: zonnepanelen met een accubank. Veel geld, maar nu ben ik volledig onafhankelijk. Als er een stroomuitval is, branden bij mij de lichtjes nog. Ik had met dat geld nog tachtig jaar mijn energierekening kunnen betalen, maar wat voelde dát goed zeg, toen ik de stekker eruit trok bij de energiemaatschappij. Ik moet eerlijk zeggen dat ik ondertussen wel een oude, grote Volvo rijd, met een flinke uitstoot. Die moet er op een gegeven moment ook uit.

De ger staat op vinexgrond, maar vanwege de crisis liggen de bouwplannen stil. De gemeente laat daarom tijdelijk een kunstenaarskolonie op dit terrein wonen en werken. Je kent het wel: pipowagens, keten, houtwerkplaatsen, kampvuren en muziek. Ik ben niet echt een hippie, ik ben eerder een kakker in een tent. Een interieur moet er mooi uitzien en de spullen die ik heb, moeten van hoge kwaliteit zijn, daar omring ik me graag mee. Tegelijkertijd merk ik, nu ik de 50 ben gepasseerd, dat spullen er steeds minder toe doen. Toen ik hier ging wonen, moest ik een hoop wegdoen. Hier staan zes kastjes waar al mijn bezittingen in zitten. In vier jaar tijd heb ik twee kastjes niet aangeraakt. Ik blijk dus nóg minder nodig te hebben.

Hiervoor had ik een appartement en een hypotheek waarvoor ik krom lag. Nu betaal ik 25 euro contributie per maand aan de woongroep. Het onderhoud van de tent kost me ongeveer 200 euro per jaar. Het mooiste is: het is van mij. Niemand kan zeggen: je moet je huis uit. De gemeente kan natuurlijk beslissen dat ze alsnog die vinexwijk gaan bouwen, maar daar heb ik geen stress van. Dan stop ik alles in een vrachtwagentje en rijd ik naar Zuid-Frankrijk.

De manier waarop we nu leven, is eindig, daarvan ben ik overtuigd: fossiele brandstoffen raken op, we vissen de zeeën leeg en we vervuilen maar door. Als wij het schip niet keren, keert de wal het schip wel. Ik wil dat mijn kinderen zien dat hun vader er alles aan heeft gedaan om de wereld mooier achter te laten. En ik hoop ook dat anderen gaan nadenken hoe ze duurzamer kunnen leven. Als mijn ger daar een aanleiding voor is: geweldig.

Familie en vrienden waren verbaasd dat ik in een tent ging wonen. En dat zijn ze nog steeds, na al die jaren, ook al is iedereen enthousiast over het resultaat. Een echt lange relatie heb ik niet meer gehad sinds ik hier woon. Dates zijn vaak een succes, ze willen hier allemaal een wijntje drinken, en een keer blijven slapen. Maar na een paar weken vragen ze altijd: 'Hoe lang wil je hier nog blijven wonen?'

Beeld Jaap Scheeren

Valerie Cook (25), Tim Boffe (38) en Fenna (10 maanden). Wonen in: een oude schoolbus die tevens hostel is. Staan momenteel: op een garageterrein in Hoogerheide.

'Deze winter vertrekken we voor het eerst met deze bus naar de Alpen, om te skiën en te snowboarden. Tim is een snowboardleraar en ik geef skiles, maar ik zal ook veel voor onze gasten koken. In de zomer gaan we surfen en mountainbiken, waar het maar kan. We kunnen overal heen, en iedereen mag mee.

Tijdens de verbouwing sliepen we in tenten rond de bus. Ook toen ik al zes maanden zwanger was. Het was november en het was koud. Zodra ons bed erin zat, konden we in de bus slapen, maar de verwarming en wc waren nog niet meteen aangesloten. Dat was best een gedoe.

Toch heb ik een vrolijke zwangerschap gehad. Het afgelopen jaar hebben zo'n dertig man aan de bus gewerkt, allemaal mensen die van reizen houden en elke dag met veel enthousiasme aan de slag gingen. We vonden al die hulp via Workaway - werken in ruil voor eten en onderdak. Zo hebben we de Noor en inmiddels goede vriend Vidar leren kennen. En Julian bracht een grote houtzaag mee. Handige jongens, zonder hen hadden we een scheve bus gehad.

Ik ben Nederlands, maar groeide op in Kapellen, zeg maar 't Gooi van België. Ik heb dus genoeg rijkdom en materialisme om me heen gezien. Het is leerzaam buiten je comfortzone te treden. Zo heb ik twee jaar met Tim gereisd met een budget van 9 euro per dag. Dan leer je vanzelf dat iets vragen mooi is, dat het mag. En je gaat vanzelfsprekendheden veel meer waarderen. Als ik nu bij mijn zus in bad zit, denk ik: wat is dit heerlijk.

Mijn keuze in een bus te wonen 'respecteren' mijn ouders, zoals ze zelf zeggen, maar begrijpen doen ze het niet. Het blijft moeilijk voor ze, merk ik, ik bewandel niet het normale pad. Toen ik op de middelbare school zat, smeekte ik mijn ouders of ik naar een kostschool mocht, want ik wilde zo zelfstandig mogelijk zijn. Ik gaf op mijn 15de skiles in de Alpen. Op mijn 18de ging ik twee jaar op wereldreis, dat werden er uiteindelijk vijf.

Ik houd van extreme sporten, maar ik houd vooral van het leven eromheen. In een surfdorpje is niemand bezig met wat je verdient en iedereen is zo ontspannen. Hoe anders is dat in het normale leven. Natuurlijk, het is een bubbel, maar het is wel een mooi wereldje. Waarom zou ik dat leven niet de hele tijd willen leven?

Het was eigenlijk de bedoeling dat we afgelopen zomer al weggingen met de bus, maar toen hij gekeurd moest worden, bleek dat de bodemplaat voor een groot deel was verroest. Heel even zakte de moed in onze schoenen. Daar gaat onze droom, dachten we. Gelukkig kon-ie worden gerepareerd, alleen kostte dat ontzettend veel man-uren. We deden een oproep op onze website: wie wil ons helpen? Wat toen gebeurde, was weer zo mooi. Vidar sprong in het eerste vliegtuig om te helpen, op eigen kosten. En nog zes man ging aan de slag.

Nu is de bus klaar. Achteraf pakte die tegenslag goed uit voor mijn familie en vrienden, die Fenna het eerste jaar veel hebben kunnen zien. Het was fijn dat ze in de buurt waren. Was het ook gelukt met een baby van een paar maanden oud in de sneeuw? Natuurlijk wel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden