Ministerie overwoog hsl af te pakken van NS na Fyra-debacle

Na het debacle met de Fyra heeft het ministerie van Infrastructuur en Milieu serieus overwogen om de concessie voor de hogesnelheidslijn van de NS af te pakken. Stoppen met de NS leidde echter tot grote financiële risisco's. Doorgaan met de NS was voor de staat de goedkoopste oplossing.

Staatssecretaris Wilma Mansveld van Infrastructuur en Milieu bij het verhoor over de Fyra. Beeld anp

Dit blijkt uit het verhoor van staatssecretaris Wilma Mansveld voor de parlementaire enquêtecommissie Fyra. Mansveld benadrukt dat de kostenoverweging niet doorslaggevend is geweest bij het besluit. Als de NS niet met een overtuigend alternatief voor de Fyra was gekomen, was de staatssecretaris er naar eigen zeggen niet voor teruggedeinsd om de concessie in te trekken. 'Ik ben niet met de NS getrouwd, ik ben met de reiziger getrouwd', aldus Mansveld vrijdag tegen de commissie-Van Toorenburg.

Het kabinet heeft volgens Mansveld na een stevige discussie unaniem ingestemd met het NS-plan. Ze moest nog wel met minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem in de clinch over de vraag wie er zou opdraaien voor een gat van 340 miljoen euro dat zou ontstaan. De commissie verwees naar ambtelijke correspondentie waarin staat dat er een vertrouwenskwestie op tafel kwam te liggen, maar van opstappen is volgens Mansveld geen sprake geweest.

De commissie wilde verder van Mansveld weten waarom ze de Tweede Kamer na het stopzetten van de Fyra schreef verrast te zijn over de gebrekkige kwaliteit van de treinen. Onderzoek van de commissie zou hebben aangetoond dat de top van het ministerie op de hoogte was van de slechte technische staat van de Fyra's.

Mansveld biedt geen excuses aan

Mansveld vindt het niet nodig dat zij haar excuses aanbiedt voor de rol van de Staat in het debacle met de snelle trein Fyra. Dat heeft ze gezegd tegen de NOS. 'Ik vind dat naar mij gekeken moet worden, naar wat wij uiteindelijk geleverd hebben en ik denk dat ik daar de maximale inzet voor heb gedaan.' Volgens haar is het alternatief dat nu voor de Fyra wordt geboden volwaardig.

NS biedt excuses aan voor Fyra-debacle

De NS biedt zijn excuses aan tegenover de reiziger voor het debacle met de hogesnelheidslijn Fyra. Ook stelt de NS een directeur ethiek aan om fraude, zoals bij de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg, in de toekomst te voorkomen. Dit zei waarnemend NS-topman Engelhardt Robbe vrijdag tegen de parlementaire enquêtecommissie Fyra.

'De NS is terecht een spiegel voorgehouden door de minister over de hoge standaarden waar een staatsbedrijf aan moet voldoen', aldus Robbe. 'Het past niet bij het bedrijf en we realiseren ons dat we hard moeten werken om het recht te zetten.'

De NS heeft een onderzoek ingesteld hoe het kan dat bestuurders binnen het spoorbedrijf zich niet altijd aan de regels houden. Kartelwaakhond ACM constateerde vorige week hoe de NS, met medeweten van voormalig president-directeur Timo Huges, de spoorwegwet bij de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg met voeten heeft getreden. De uitkomsten van het onderzoek worden over enkele maanden verwacht.

Waarnemend topman Engelhardt Robbe verschijnt voor de parlementaire enquêtecommissie Fyra. Beeld anp

Lees ook: dossier Fyra, geschiedenis van een blundertrein

Minstens 11 miljard euro kostte de Fyra, de hogesneldheidstrein die er nooit kwam. Al in de testfase ging de trein ten onder aan technische en fysieke mankementen. De Tweede Kamer voelt tussen 18 mei en 12 juni de hoofdrolspelers aan de tand. Hier vindt u alles wat u moet weten over het HSL-fiasco en de parlementaire enquête die daarop volgde.

Lessen

Robbe stelt verder lessen te hebben geleerd uit de problemen met de Fyra. Zo bemoeit de spoordirectie zich voortaan persoonlijk met de aanschaf van treinen en zal de NS in de toekomst uitsluiten materieel 'van de plank' kopen. De Fyra was een nieuwe trein, die speciaal voor de NS zou worden ontwikkeld.

Hij biedt de treinreizigers zijn excuses aan. 'We hebben de reiziger in de kou laten staan. We hebben onze beloften, onze ambities niet waar kunnen maken,' stelde hij tegenover de commissie.

De NS heeft de ambitie om een zelfstandig Europees hogesnelheidsbedrijf te hebben opgegeven. Het spoorbedrijf wil zich in de toekomst beperken tot de exploitatie van flitslijnen van en naar Nederland. De NS wil internationale hogesnelheidslijnen, zoals nu ook al gebeurt met de Thalys, in samenwerking met buitenlandse spoorbedrijven exploiteren.

Engelhardt Robbe. Beeld anp

Rover: Netjes dat NS excuses aanbiedt

Reizigersvereniging Rover noemt het 'netjes' dat de NS excuses aanbiedt voor het falen van de Fyra, zei voorzitter van Rover Arriën Kruyt,

Belangrijker dan excuses vindt Kruyt dat 'de NS de komende jaren ervoor zorgt dat de Benelux-verbinding verbeterd en versneld wordt', aldus de voorzitter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden