Economie Klimaatakkoord

Minister Wiebes heeft het huiswerk van de klimaatonderhandelaars nagekeken. Wat verwacht hij van ze?

De onderhandelaars die werken aan het Klimaatakkoord kunnen weer om de tafel. Minister Wiebes heeft de voortgang van de eerste helft van dit jaar beoordeeld en in een brief aan de Tweede Kamer geschreven hoe het volgens hem verder moet. Hoe doen de vijf klimaattafels het volgens de minister en wat verwacht hij nog van ze voordat het Klimaatakkoord er eind dit jaar moet liggen?

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat geeft een toelichting op de voortgang van het Klimaatakkoord. Beeld ANP

Gebouwde omgeving

Wiebes stelt de klimaattafel Gebouwde Omgeving al een paar concrete maatregelen in het vooruitzicht. Woningcorporaties krijgen extra geld voor verduurzaming doordat het kabinet de verhuurdersheffing met 100 miljoen euro verlaagt. Voor 27 proeftuinwijken in het hele land die aardgasvrij worden, stelt het kabinet 120 miljoen euro subsidie beschikbaar. Kanttekening: deze proefprojecten zijn vooral leerzaam in organisatorisch en technisch opzicht, maar zeggen weinig over het draagvlak in wijken die later aan de beurt komen. De bewoners van deze proefwijken krijgen namelijk hun volledige ‘onrendabele top’ gesubsidieerd. Dat zal niet gelden voor alle particulieren die de komende jaren hun huis moeten verduurzamen, want dat zou veel te duur zijn voor de overheid. Huiseigenaren die al hun kosten krijgen vergoed, zullen eerder geneigd zijn bereidwillig mee te werken aan de door de gemeente afgedwongen energietransitie in een wijk.

Het kabinet wil wel overwegen om eigenaren van particuliere huurwoningen een verplichting op te leggen hun huizen te vergroenen naar bijvoorbeeld minimaal energielabel B. Zo’n verplichting geldt al voor kantoorgebouwen (tot energielabel C).

Industrie

Op jaarbasis 14,2 megaton CO2 minder uitstoten zal industriebedrijven veel geld kosten. Wiebes komt bedrijven tegemoet door een beperkte hoeveelheid subsidie beschikbaar te stellen voor bedrijven die investeren in verduurzaming van hun bedrijfsproces.

De financiering van klimaatmaatregelen wordt op die manier gesocialiseerd: burgers betalen mee aan die subsidies. De milieuorganisaties hebben er geen probleem mee dat de opbrengst van de CO2-heffing weer terugvloeit naar bedrijven die zichzelf vergroenen, maar niet op deze manier. Ze hekelen dat de industrie wél direct toegang krijgt tot subsidie, maar dat de CO2-heffing voor vervuilers er mogelijk niet komt.

Als derde spoor houdt Wiebes maatwerk voor de allergrootste uitstoters achter de hand. Zij zouden een individueel reductieplan moeten opstellen met voortgangsrapportages. Is het niet voldoende, dan kan het kabinet maatregelen opleggen.

Mobiliteit

Voor de verduurzaming van mobiliteit, ‘de kurk van de Nederlandse economie’, is volgens Wiebes draagvlak nodig. Naast het fiscaal stimuleren van elektrische auto’s tot het punt dat die ‘het nieuwe normaal’ (rond 2025) zijn, roept Wiebes de onderhandelaars op ook andere varianten te bedenken. Bijvoorbeeld door met voorstellen te komen die normen stellen aan hoe vervuilend auto’s mogen zijn.

Voor nieuwe auto’s houdt Wiebes vast aan het doel uit het regeerakkoord: in 2030 moeten ze 100 procent uitstootvrij zijn. De blik is daarbij vooral gericht op de leasevloot, maar de tafel mobiliteit moet ook nadenken hoe elektrisch rijden buiten de zakelijke markt, zoals tweedehands auto’s, aantrekkelijk gemaakt kan worden. 

Elektriciteit

Wiebes juicht toe dat de elektriciteitstafel heeft gezegd na 2025 geen gebruik meer te hoeven maken van de SDE+-subsidie voor hernieuwbare energie en dat ze burgers willen betrekken bij duurzame energieprojecten. Liefst ziet Wiebes verder dat het Europese handelssysteem voor emissierechten ETS eindelijk goed gaat werken. Daar lijkt het al wel op: de prijs van een emissierecht is in tien maanden al gestegen van rond de verwaarloosbare 7 euro naar rond de 22 euro.

Indien nodig wil Wiebes afspraken maken met België, Luxemburg, Frankrijk en Duitsland. In het regeerakkoord staat al dat Nederland in 2020 een minimumprijs voor emissierechten zal invoeren. De hoogte daarvan wordt bij wet geregeld.

Landbouw

Voor de onderhandelaars aan de landbouwtafel is de recentelijk gepresenteerde visie van minister Schouten leidend. Die wil de landbouw in hoge mate circulair maken; waarbij verspilling wordt tegengegaan, en kunstmest en buitenlands krachtvoer worden vermeden. Wiebes vraagt de sector te kijken hoe individuele boeren kunnen worden beloond voor hun positieve klimaatprestaties.

Dat de al zeer energie-efficiënt opererende glastuinbouw in 2040 al klimaatneutraal wil zijn, kon de minister niet anders dan vrolijk stemmen. Wel moeten de onderhandelaars meer naar andere tafels kijken, zodat tijdig keuzes gemaakt kunnen worden over bijvoorbeeld infrastructuur voor het gebruik van restwarmte en CO2 uit de industrie.

Meer lezen?

Eind dit jaar moet er een klimaatakkoord liggen. Minister Wiebes heeft het ­huiswerk van de klimaatonderhandelaars ­nagekeken. Wat verwacht hij nog van ze? 

Nederland wil in 2030 49 procent minder koolstof­dioxide uitstoten. Maar hoeveel kost die 45 miljoen ton CO2-­vermindering? Dat hangt erg af van welke keuzes we maken. Bekijk hier wat de opties zijn, en wat die ons land kosten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.