REPORTAGE

Minimastjes sluiten Zeeland aan

Radiogolven gaan niet door duinen en metershoge masten zijn geen gezicht. Ziedaar het 'mobiele probleem' van Walcheren. Dankzij small cells bereiken badgasten straks hopelijk ook gewoon 112.

Een smartcell van telecomaanbieder Vodafone op het strand van Biggekerke. De masten zijn aangelegd om het bereik aan stranden in onder meer Walcheren en Noord-Beveland aanzienlijk te verbeteren. De nieuwe zendmasten worden alleen gebruikt door Vodafone en virtuele providers die van het netwerk van Vodafone gebruikmaken. Beeld anp

Als de duinen er niet waren, lag Amersfoort aan zee. Maar de heuvels van fijn zand die het water tegenhouden, blokkeren in Zeeland ook andere golven - de radiogolven van de mobiele telefoon. Vooral op de stranden van Walcheren hadden bellers tot voor kort soms óf geen bereik, of belden ze duur via zendmasten in België.

Netwerk

Sinds woensdag moeten klanten van Vodafone in Domburg, Zoutelande of Biggekerke zonder haperen Pokémon kunnen vinden of belangrijker, 112. Het belbedrijf heeft over een lengte van 30 kilometer een netwerk van kleine zendmasten aangelegd om de duinen een kopje kleiner te maken. De minimastjes geven gesprekken en internetverkeer aan elkaar door, waarna het signaal vanaf zes verzamelpunten het duin oversteekt naar de grote netwerkmasten toe.

'We hadden landinwaarts ook hogere masten kunnen bouwen, of in zee', zegt technisch directeur Eben Albertyn van Vodafone. Maar het duin is op sommige plekken op Walcheren meer dan vijftig meter hoog. Dat zou de bouw hebben betekend van hoge en grote torens, 'stalen wangedrochten' in Albertyns woorden, die het landschap zouden ontsieren.

Eben Albertyn van Vodafone test op het strand van Domburg de signaalsterkte van de nieuwe zender. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Zendcapaciteit

Vodafone koos voor een laag-bij-de-grondse oplossing.

Het netwerk op Walcheren telt 116 minimasten, die bestaan uit kleine schotelantennes voor onderlinge verbindingen en zogeheten small cells, radiobakens voor mobiel verkeer. Anders dan netwerkmasten die het signaal van een mobiele telefoon op kilometers afstand kunnen oppikken, hebben de small cells een bereik van tientallen tot honderden meters.

Nieuw is de technologie niet. De belbedrijven zetten small cells al langer in om de zendcapaciteit te vergroten op plekken waar veel wordt gebeld en data verzonden, zoals drukke stadscentra en stations. 'Sinds twee jaar zijn ze zo klein geworden dat je ze zodanig kunt wegwerken dat ze niet meer opvallen', zegt Albertyn. Zo passen small cells al in de blokken met lijnaanduiding op tram- en bushokjes.

Belgisch netwerk

Dat Walcheren kampte met een 'mobiel' probleem, kwam vorig jaar aan het licht. Bijna 90 procent van de 2.400 burgers meldden via een internetenquête van de provincie Zeeland weleens geen bereik te hebben, vooral op het strand. 'Als badgasten 112 wilden bellen, lukte dat soms niet. Dan moesten ze het duin opklimmen', zegt Eddy van Voorthuysen van de strandwacht in Domburg. 'Zelf kwam ik in Zoutelande vaak op een Belgisch netwerk terecht.'

'Die zendmasten in België staan misschien wel verder weg, maar hun signaal wordt niet geblokkeerd door een obstakel als het duin', legt Albertyn uit. Radiogolven gaan niet door zandheuvels of door een bos met bomen. De Belgen gaan over zee, zonder hindernissen. 'Het water versterkt het signaal zelfs.' Alle moderne technologie ten spijt, een mobiele verbinding is op zijn best als je de zendmast kan zien.

Witte plekken

Meer dan 42 duizend zendmasten staan er in Nederland en toch zijn er volgens het Agentschap Telecom nog altijd plekken in Nederland waar mobiele bellers niet altijd bij de eerste keer 112 bereiken. De Veluwe heeft nog 'witte plekken' op de dekkingskaart, net als sommige stipjes in Drenthe, Noord-Brabant, Limburg en op de Waddeneilanden. Daarbij komt dat belbedrijven verplicht zijn om in de grensstreken het signaal van hun zendmasten te verzwakken, om verstoringen over de grens te beperken.

Minister van economische zaken Henk Kamp liet vorig jaar weten dat '100 procent dekking van 112 onmogelijk is'. Geen bereik is niet altijd te wijten aan een gebrek aan zendmasten: sommige smartphones hebben slechte antennes. Volgend jaar juni gelden er strengere Europese eisen. In 2017, hebben de providers beloofd, wordt het ook mogelijk om 112 te bellen via het 4G-netwerk. Nu moet een mobieltje eerst overschakelen naar 3G en dat kan in zeldzame gevallen langer dan tien seconden duren.

Terwijl Vodafone de stranden ontsluit, dient zich de volgende uitdaging aan: tunnels. 'De meeste klachten die we krijgen, gaan over slechte ontvangst in auto- en vooral spoortunnels', zegt Albertyn. 'Ik heb een verlanglijst zo lang als mijn arm, maar Prorail ziet ons liever niet te lang in hun tunnels rommelen.' De beheerder van het spoornet heeft al genoeg andere zorgen aan zijn kop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden