Miljardairs strijden tegen het roken

Twee van de rijkste mensen op aarde, de miljardairs Bill Gates en Michael Bloomberg, binden de strijd aan met ‘de wereldwijde tabaksepidemie’....

‘Dit is een van de beste investeringen die de Bill & Melinda Gates Foundation ooit gedaan heeft. We zijn erg optimistisch’, zei Gates tijdens een persconferentie. ‘We willen de epidemie in deze landen een halt toeroepen, voordat die net zo groot wordt als in de rijke landen het geval was.’ Het geld zal vooral besteed worden aan voorlichting en de bevordering van antirookmaatregelen.

Gates wees erop dat het percentage rokers in westerse landen is teruggelopen als gevolg van antirookwetten en regelgeving. Voor tabaksfabrikanten is er in die rijke landen weinig nieuw klantenpotentieel. Zij richten hun pijlen daarom op landen in Azië en Afrika, stelt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Wereldwijd neemt het aantal rokers nog steeds toe, maar inmiddels woont 80 procent van hen niet in een rijk land.

De ‘rookepidemie’ verplaatst zich volgens de WHO in rap tempo naar ontwikkelingslanden. Jaarlijks overlijden er volgens de organisatie 1 miljoen rokers aan de gevolgen van hun gewoonte. In 2030 is dat aantal opgelopen tot 8 miljoen, voorspelt de WHO – 80 procent van de sterfgevallen door roken doet zich dan voor in ontwikkelingslanden.

Vooral de Chinezen roken stevig. In het land wonen 350 miljoen rokers, eenderde van het wereldwijde totaal. Complicerende factor bij het bestrijden van het tabaksgebruik daar, erkende Bloomberg, is het feit dat de overheid zelf eigenaar is van een aantal tabaksbedrijven.

De WHO pleitte als organisator van World No Tobacco Day, op 31 mei dit jaar, voor een wereldwijd verbod op tabaksreclame. Volgens de WHO richten de marketingstrategieën van de tabaksgiganten zich vooral op kinderen en jongeren in ontwikkelingslanden, en op jonge vrouwen in het bijzonder.

Een van ’s werelds grootste tabaksfabrikanten, British American Tobacco, raakte vorige maand in opspraak, nadat de BBC ontdekte dat het bedrijf in een aantal Afrikaanse landen breekt met de eigen gedragscode die op jeugd gerichte reclame verbiedt. Zo werd er tegen die code in geadverteerd voor de verkoop van losse sigaretten, die vooral voor kinderen aantrekkelijk zouden zijn. Zij kunnen immers vaak geen pakje betalen.

In veel Afrikaanse landen is roken nog geen ingeburgerde gewoonte, maar neemt het aantal rokers fors toe. Zo ook in Nigeria, waar de regering in januari een claim van 44 miljard dollar tegen de Amerikaanse tabaksindustrie indiende. Volgens de Nigeriaanse advocaat zetten tabaksfabrikanten campagnes op om tieners in arme landen aan het roken te krijgen. De industrie ontkent jacht te maken op jongeren.

Burgemeester Bloomberg, een ex-roker, strijdt al jaren vurig tegen de tabak. In 2006 doneerde hij 125 miljoen dollar om ‘freedom from smoking’ te promoten. Een deel van dat geld werd gebruikt voor onderzoek door de WHO. In New York verhoogde hij de accijnzen fors, en breidde hij het rookverbod uit naar alle horecagelegenheden in de stad. Eerder gold nog een uitzondering voor onder meer kleine cafés, met minder dan 35 zitplaatsen.

De miljardairs werd donderdag gevraagd of hun bijdrage geen ‘druppel in de oceaan’ is, gemeten aan de lobbybudgetten die de tabaksindustrie ter beschikking staan. ‘Wij hopen dat we een stuk slimmer zijn dan zij. Het gezond verstand staat aan onze kant.’

Een jongetje in de Chinese provincie Gansu rookt een sigaret die hij heeft gekregen van de man naast hem. (Reuters)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden