ANALYSE

Metaal voorziet massaontslag door strengere regels chroom

In Nederland dreigen tienduizenden banen te verdwijnen als Europa het gebruik van de kankerverwekkende stof veel moeilijker maakt.

Fabriekshal van staalbedrijf Nedstaal in Alblasserdam.Beeld anp

De metaalsector waarschuwt dat honderdduizenden banen verloren zullen gaan als nieuwe Europese milieuregels voor het gebruik van chroom-6 worden ingevoerd. Metaalbedrijven zullen Europa verlaten omdat de verwerking van de kankerverwekkende stof buiten de Europese Unie aan minder strenge regels is gebonden. Dat schrijven de brancheverenigingen FME, ION en de Koninklijke Metaalunie in een gezamenlijke brief aan de Europese Commissie.

De brief is een reactie op het voorstel van het Europese Chemicaliënagentschap (ECHA) om de regels voor het gebruik van chroom-6 aan te scherpen. Dit metaal wordt onder andere gebruikt bij de productie van glimmende kranen en auto-assen.

Omdat de stof kankerverwekkend is, wil de EU dat bedrijven vanaf september 2017 een speciale aanvraag indienen om met de stof te werken. Bedrijven die deze toestemming niet krijgen, mogen dan niet meer met de stof werken. De andere krijgen bovendien maar tijdelijk ontheffing van het chroom-6-verbod. De ECHA stelt ontheffingstermijnen van vier, zeven of twaalf jaar voor. De Europese Commissie moet voor oktober beslissen wat de definitieve regels worden.

In opdracht van de brancheverenigingen becijferde onderzoeksbureau Panteia hoeveel banen de verschillende ontheffingstermijnen kosten. Als bedrijven een vergunning voor maximaal zeven jaar krijgen, vallen er tweeduizend ontslagen in Nederland en bijna tienduizend in alle 28 EU-landen samen. Wanneer bedrijven slechts voor vier jaar toestemming krijgen, verliezen meer dan 300 duizend EU-burgers hun baan, waarvan ongeveer tienduizend Nederlanders.

'Vooral die onzekerheid is moordend', zegt een woordvoerder van ION. 'Opdrachtgevers willen soms garanties voor 25 jaar productie. Als bedrijven die niet kunnen geven, verdwijnt de productie uit de EU.' Daar gelden de strengere regels niet. Europese bedrijven mogen gewoon van deze buitenlandse fabrikanten blijven kopen. Daardoor ontstaat een ongelijk speelveld, schrijven de brancheverenigingen.

Daarnaast is de aanvraag te duur en tijdrovend voor een gemiddeld mkb-bedrijf, stelt de sector. Het kost 42 maanden om de ontheffing te krijgen, zonder garantie dat deze wordt toegewezen. Een bedrijf dat een ontheffing van vier jaar krijgt, is dus bijna voortdurend bezig met een nieuw vergunning aan te vragen. Ook dat zou ertoe leiden dat bedrijven liever gaan produceren buiten de EU.

'Waar het kan, vervangen we chroom-6 voor minder gevaarlijke stoffen', zegt de woordvoerder van ION. 'Maar voor sommige toepassingen is het onvervangbaar. De verchroomde onderdelen in een fiets kun je vervangen, dan gaat hij veel korter mee. Maar in een vliegtuigmotor is het te gevaarlijk. Het is juist goed om die onvervangbare productie in Europa te houden. Hier wordt het tenminste goed gecontroleerd. Als de productie Europa wordt uitgejaagd voorkom je hier één zieke, maar komen er honderd in Pakistan of Marokko.'

Het verplaatsen van de problemen naar buiten de EU is niet de bedoeling, vindt het ministerie van Economische Zaken. Maar het gaat niet lobbyen in Brussel. 'Voor ons is vooral de balans tussen de gezondheid van werknemers en de werkgelegenheid belangrijk', zegt een woordvoerder van het ministerie.

Kans op longkanker

Chroom-6 is een veel gebruikt stofje. Het dient voor stevigheid en is behoorlijk slijtvast. Het zit bijvoorbeeld in roestvrijstaal en geïmpregneerd hout. Vroeger werd chroom-6 ook in beschermende verf gemengd. Dat is tegenwoordig verboden. Chroom-6-verf leidde de afgelopen jaren tot schandalen. Ruim tweehonderd medewerkers van Defensie hebben vergoedingen gekregen omdat ze tot 2008 met de kankerverwekkende verf werkten. Het metaal kan via de poriën, via inademen en via doorslikken in het lichaam komen. Het stofje tast dna aan waardoor tumoren ontstaan. De kans op longkanker is het grootst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden