Met Van Wijk is laatste KLM-topman weg

Leo van Wijk neemt na tien jaar afscheid als baas van KLM...

AMSTERDAM Voor Leo van Wijk (61) is de cirkel rond. Toen hij aantrad als topman van luchtvaartmaatschappij KLM was er onrust onder het personeel. In 1997 vreesden piloten en stewardessen voor een cultuuromslag. Van Wijk zou veel harder zijn dan zijn ‘zachtere’ voorganger, Pieter Bouw.

Tien jaar later gaat Van Wijk weg als bestuursvoorzitter en is er opnieuw ongenoegen. Het afscheid van de topman werd dinsdag verstoord door een demonstratie van het cabinepersoneel. De werkdruk zou de afgelopen periode onaanvaardbaar zijn gestegen, zo betogen de demonstranten.

Maar de actie van het cabinepersoneel is de enige ophef tijdens de afscheidstoer van Van Wijk. Maandagavond kreeg hij, in een zaal vol genodigden van buiten het bedrijf, een koninklijke onderscheiding van minister van Verkeer Camiel Eurlings. Dinsdag kreeg het KLM-personeel de gelegenheid afscheid te nemen van hun topman.

Echt weg gaat Leo van Wijk niet. Hij vertrekt uit de dagelijkse leiding van de Nederlandse tak van Air France - KLM, maar houdt zijn functie in het bestuur van het Frans-Nederlandse concern, dat in 2004 tot stand kwam. In dat bestuur beheert hij de portefeuille strategie, waaronder de fusie- en overnameplannen van het bedrijf. Dat is een terrein waarop hij bij KLM enorm veel ervaring opdeed.

Bij het afscheid van Van Wijk verdwijnt ook de laatste echte KLM-topman. Zijn opvolger Peter Hartman (58) zal meer de bestuurder van een Air France-filiaal zijn. De functie is in vergelijking met die van zijn voorganger flink uitgekleed.

Het gevoel dat KLM langzaam verdwijnt in het veel grotere Air France, speelt bij het KLM-personeel, zo meldt een anonieme KLM-piloot. Gestaag vergroot topman Jean-Cyril Spinetta immers de Franse invloed binnen het topmanagement. Was de verhouding Fransen en Nederlanders tot voor kort gelijk in de top van het bedrijf, sinds dit jaar zitten er vier Nederlanders tegenover zeven Fransen.

Maar behalve het door de groeiende Franse meerderheid veroorzaakte gevoel van onbehagen, is er volgens deze piloot niet zo veel te klagen. Voor het grootste deel van het personeel zijn de vooruitzichten verbeterd. Financieel gaat het crescendo met Air France – KLM. Binnen twee jaar na de fusie waren alle financiële doelen bereikt. Andere Europese luchtvaartmaatschappijen ging het intussen slechter af: het Belgische Sabena en het Zwitserse Swissair gingen ten onder.

De grote smet op het blazoen van Van Wijk, de mislukte fusiebesprekingen met Alitalia, die KLM een boete van 250 miljoen euro opleverde, lijkt achteraf ook minder erg dan destijds. Alitalia komt doorgaans alleen in het nieuws wanneer de Italiaanse overheid het concern weer eens van een dreigend faillissement afhelpt. Het laatste nieuws rond Alitalia is dat zelfs het Russische Aeroflot van een overname afziet. De Russen zouden onvoldoende inzage hebben gekregen in de boekhouding van de Italianen. Er zijn nog twee partijen in de race om de verliesgevende luchtvaartmaatschappij over te nemen.

Van Wijk heeft altijd geweten dat kleine luchtvaartmaatschappijen moeten fuseren om te overleven. In internationale zakenkranten verbaasde men zich over deze Nederlandse ‘urge to merge’. Van Wijk werd er echter ook om geprezen.

Behalve de aanhoudende onrust onder het personeel, is er nog een andere constante voor Van Wijk. Toen hij aantrad moest de politiek besluiten of Schiphol mocht groeien, ondanks de geluidsoverlast. Schiphol telde toen (in 1997) 350 duizend vliegbewegingen. Het antwoord: Schiphol mocht groeien.

In 2007 – nu Schiphol 425 duizend vluchten verwerkt – knellen opnieuw de milieunormen. Het antwoord zal Van Wijk niet verbazen. Schiphol mag groeien. Dit keer tot 480 duizend vluchten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden