PROFIEL

Met Mr. Imtech aan kop naar de afgrond

René van der Bruggen was de enthousiaste topman van Imtech. Maar nu blijkt pijnlijk hoe weinig grip Van der Bruggen had op het enorme conglomeraat dat hij had opgebouwd.

Oud-bestuursvoorzitter René van der Bruggen (midden) in 2013 tijdens de aandeelhoudersvergadering van Imtech in De Doelen in Rotterdam.Beeld Wiebe Kiestra

Bestuursvoorzitter Gerard van de Aast wilde dinsdag geen schuldigen aanwijzen, toen hij bekendmaakte dat Imtech surseance van betaling heeft aangevraagd. Dat leek hem niet erg productief. Maar als Van de Aast zijn beheersing zou laten varen, zou hij waarschijnlijk na enkele frauderende managers uit Duitsland al vrij snel de naam van zijn voorganger noemen.

René van der Bruggen (67) gaf tussen 2002 en 2013 enthousiast leiding aan Imtech, het bedrijf waar hij in 1987 in dienst kwam. Als bestuursvoorzitter deed de gepromoveerde elektrotechnicus uit Brabant de ene na de andere buitenlandse overname.

Dat resulteerde in een bedrijf met meer dan 600 vestigingen in 25 landen, waar 28 duizend medewerkers projecten deden voor gezichtsbepalende gebouwen, metrotunnels, voetbalstadions en spectaculaire schepen. De omzet groeide onder Van der Bruggen van 2 naar 5 miljard euro. 'En in 2015 moet dat 8 miljard zijn', verkondigde hij in 2012 nog zelfverzekerd. Beleggers vonden het allemaal prachtig en noemde Van der Bruggen 'Mr. Imtech'.

Die liefde is danig bekoeld. Al kort nadat in 2013 duidelijk werd dat Imtech in Duitsland en Polen met de boeken had gerommeld, stelde de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) de toen al vertrokken topman aansprakelijk voor het debacle. Niet omdat hij een oplichter, boef of zakkenvuller zou zijn, zoals veel boze aandeelhouders beweerden. Daar zijn vooralsnog geen harde aanwijzingen voor. 'Nee, hij is een zeer incompetente bestuurder gebleken waardoor de aandeelhouders van Imtech een hoge rekening betalen', zegt adjunct-directeur Errol Keyner van de VEB.

Bestuursvoorzitter Gerard van de Aast tijdens een persconferentie van Imtech.Beeld anp

Pyramidefonds

Bij de affaires in Polen en Duitsland werd pijnlijk duidelijk dat Van der Bruggen en zijn medebestuurders in Gouda totaal geen grip hadden op het enorme conglomeraat dat zij in de loop der jaren hadden opgebouwd. Doordat zij niet diep genoeg in de boeken van hun dochterondernemingen keken, konden managers in Duitsland jarenlang ongestoord hun winsten oppompen. Ze schoven de financiering van nieuwe projecten door naar oude. Het was eigenlijk een soort pyramidefonds, concludeert Keyner. En passant betaalden sommige Duitse medewerkers steekpenningen om aan werk te komen of stalen ze van het bedrijf.

Het heeft er alle schijn van dat Van der Bruggen niets afwist van deze praktijken. Maar hij leek het ook niet te willen weten. Toen analist Teun Teeuwisse van ABNAmro eind 2012 in een kritisch rapport constateerde dat de financiering van projecten niet deugde, reageerde Imtech woedend. Tot op het hoogste niveau, bij ABN-bestuurder Joop Wijn, probeerde Van der Bruggen de publicatie van het rapport tegen te houden. En toen het er toch kwam, deed Imtech het rapport af als broddelwerk. Een maand later bleek dat Teeuwisse de vinger precies op de zere plek had gelegd.

Het is voor Van der Bruggen extra pijnlijk dat Duitsland de rotte kies was. Dat was juist zo'n belangrijke bron voor het succes van Imtech, dachten ze altijd in Gouda. Sinds de overname van het Hamburgse bedrijf Rudolph Otto Meyer in 1997 leverde de Duitse afdeling steevast een belangrijke bijdrage aan de winst. Niet voor niets werd Van der Bruggen voorzitter van de Duits-Nederlandse Handelskamer.

Het Imtech hoofdkantoor in Hamburg, Duitsland.Beeld anp

Concurrentie

De concurrentie in Nederland keek ook met bewondering naar het Duitse succes van Imtech. 'Daar maakte het bedrijf dikke winsten, veel meer dan hier', zegt een oud-bestuurder van een groot installatiebedrijf die niet met zijn naam in de krant wil. 'Wij dachten dat ze dat daar heel slim deden door als een van de weinige bedrijven op de Duitse markt bij bouwprojecten alle techniek te verzorgen. Er waren in Duitsland niet veel bedrijven die dat konden.'

Het was ook voor de concurrenten schrikken toen in 2013 bleek wat er achter die mooie Duitse cijfers schuilging. 'Als je overnames doet, moet je zo snel mogelijk regelen dat de cijfers automatisch digitaal doorkomen in het nieuwe hoofdkantoor', zegt de anonieme oud-bestuurder. 'Anders ben je afhankelijk van papieren die je krijgt aangeleverd en wordt je bedrijf kwetsbaar voor gerommel.' Hij kan zich wel voorstellen hoe de enthousiaste Van der Bruggen in de fout kon gaan. 'Die was natuurlijk keihard vooraan in de trein aan het rijden en ging ervan uit dat het achterin allemaal wel geregeld was.'

Van der Bruggen heeft nooit inhoudelijk gereageerd op de verwijten. Toch heeft hij in de ogen van beleggers wel schuld bekend door in augustus 2013 een schikking te treffen met de VEB. Hij stortte 1,5 miljoen euro aan bonussen en variabele beloningen terug als zij geen procedure tegen hem zouden beginnen. Zijn medebestuurder Boudewijn Gerner en accountant KPMG troffen een vergelijkbare regeling.

Alsnog procedure

Alleen als er nieuwe informatie naar buiten komt over de verantwoordelijkheid van Van der Bruggen, zal de VEB mogelijk alsnog een procedure opstarten, zegt Errol Keyner van de VEB.

Bijvoorbeeld als blijkt dat Van der Bruggen inderdaad zijn Duitse managers heeft aangezet om valse facturen op te stellen, zoals het Duitse Handelsblatt in maart dit jaar schreef. Een bericht dat het nieuwe bestuur van Imtech steeds heeft ontkend. De officiële berichten van de Duitse justitie richtten zich de afgelopen jaren ook steeds op Duitse medewerkers van Imtech.

René van der Bruggen is uit het bedrijfsleven verdwenen. Zijn commissariaten bij Grontmij en Aalbers heeft hij neergelegd, net als het voorzitterschap van de Nederlands-Duitse Handelskamer. Hij blijft zwijgen. Op de vraag of zijn cliënt in juridische procedures is verwikkeld, zegt zijn advocaat: 'Daar doe ik geen uitspraken over.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden