De OndernemingKaptein Groep

Met in goud gewikkelde zuivel slaat dit familiebedrijf zich door de crisis

De opgestapelde kazen koopt Kaptein bij grote kaasfabrieken in het land.Beeld Eva Faché

Ook kaasbedrijf Kaptein Groep wordt getroffen door corona, dat de levering aan de toeristische sector lamlegde. Maar als familiebedrijf, dat in de eerste plaats op continuïteit koerst, heeft het goede papieren om de crisis te doorstaan.

Financieel wijzer wordt ze er niet van. Maar voor Mireille Kaptein, ceo van kaasverpakker en verwerker Kaptein Groep, heeft de coronacrisis één voordeel. Ze heeft haar titel ‘Zakenvrouw van het jaar 2019’ geprolongeerd omdat door de lockdown geen nieuwe zakenvrouw kon worden gekozen. Nog een jaar langer zal de Heiloose zuivelkoningin van Linda tot en met Het Financieele Dagblad en Business Magazine op een voetstuk staan als vrouwelijk rolmodel, powervrouw en businessbabe.

Maar blij is ze niet met deze crisis. De export van haar producten heeft een gevoelige knauw gekregen, want een groot deel van de kaas en boter die het bedrijf verpakt, is bestemd voor de toeristische sector (vliegtuigen, cruiseschepen), horeca en bedrijfsrestaurants – sectoren die door de crisis op hun gat liggen.

‘Gelukkig hebben we dat deels kunnen compenseren doordat we meer konden leveren aan de supermarkten en speciaalzaken. Daar steeg de afzet omdat mensen nu vaker thuis eten’, zegt ze opgelucht. Ook de maaltijden- en sandwichindustrie kocht meer kaas. Kaptein Groep heeft ook geen beroep hoeven te doen op de steunregeling. Er zijn geen mensen ontslagen. Verstoringen deden zich wel voor. Zo werden de containers met producten van Kaptein in China enige tijd niet gelost door de lockdown. En toen de lockdown daar voorbij was, kon niet naar China worden geëxporteerd omdat er hier te weinig containers waren.

‘Maar het zal wel een jaar worden dat de omzet niet groeit. En onze inzet is groei’, verzucht ze. Kaptein (48) heeft dit nog niet meegemaakt sinds ze in 2009 het roer bij het familiebedrijf overnam van haar vader René. Sinds dat jaar steeg de omzet elk jaar, ook als gevolg van overnames – zoals die van het 137 jaar oude Eyssen in Oosthuizen, de uitvinder van de smeerkaas.

Realist

Kaptein is een realist. ‘Als ondernemer moet je ermee leven dat je sommige dingen nu eenmaal niet in de hand hebt. Je kunt een businessplan opstellen, maar bij een pandemie zoals nu kan dat zo de prullenmand in. We hebben het ook ervaren toen een boycot van Rusland werd afgekondigd.’

Kapteins adagium is dat niet ‘de sterkste wint’, maar de ‘meest flexibele’ – degene die zich best aanpast aan veranderde omstandigheden. Het bedrijf afficheert zich graag als ‘de flexibele verpakker van kaas, boter, smeltkaas en poederkaas’.

Sinds vier jaar heeft Kaptein een nieuw bedrijfspand op een industrieterrein in de gemeente Heiloo, vlak bij Alkmaar. Ze wijst vanuit haar kantoor op het AZ-stadion aan de horizon en op de A9, de belangrijke ontsluitingsweg voor de distributie van de kaas. ‘Ons kantoor is een energievriendelijk gebouw met achthonderd zonnepanelen en veel daglicht. En we hebben nog 4.000 vierkante meter grond braak liggen. Hier willen we een pand bouwen om onze activiteiten in Oosthuizen onder te brengen. Dan hebben we alles op één plek.’ 

Ondanks corona en het advies aan het kantoorpersoneel om thuis te werken, staat het parkeerterrein behoorlijk vol. Het productiepersoneel is volop aan het werk. En op de kantoren zitten ook mensen, zij het op veilige afstand van elkaar.

Mireille Kaptein, sinds 2009 algemeen directeur.Beeld Eva Faché

Mozzarella en cheddar

Mireille Kaptein leidt het familiebedrijf, maar ook haar drie jaar oudere zus Heidi en haar echtgenoot werken er. Ze is niet bang dat ze hun de les moet lezen. ‘Mijn vader dacht nog top-down. Mijn leiderschapsmodel is juist gebaseerd op communicatie van beneden naar boven. Ik ga voor samenwerken en verbinden. Alle mensen hier zie ik als collega’s.’

Het familiebedrijf werd in 1936 door haar opa Willem Kaptein opgericht als kaashandel. Eerst zat het in Beverwijk, later in Velsen. Haar vader René begon kaas te verpakken, omdat het product daardoor langer houdbaar bleef en hygiënischer was. De eerste klanten waren ziekenhuizen, later kwamen daar bedrijfsrestaurants en de horeca bij. Zelf kaas maken doet Kaptein niet. De opgestapelde kazen, enorme vierkante blokken en grote ronde, worden gekocht bij een handvol grote kaasfabrieken in het land zoals FrieslandCampina en DOC Kaas. Kaptein stelt daarbij strikte eisen, want het bedrijf wil alleen hoogwaardige producten.

Daarna wordt de kaas gesneden of verwerkt tot smeerkaas, strooi- en poederkaas en vervolgens verpakt. Het bedrijf beperkt zich al lang niet meer tot Nederlandse kaassoorten; ook mozzarella en cheddar worden hier ingepakt. Afnemers zijn de groothandel en importeurs in inmiddels zo’n 55 landen ter wereld. ‘Mijn vader is gaan exporteren naar andere Europese landen. Sinds ik de leiding heb, exporteren we ook naar China, de VS en het Midden-Oosten. We hebben zelf geen verkoopkantoren in het buitenland. Alles wordt geregeld vanuit Nederland. Dat werkt heel goed.’

Poederkaas wordt met name verkocht voor deeg, pasta’s en kaascroissants. Pakjes Echte Boter met een gouden wikkel zijn een visitekaartje van het bedrijf. ‘Daar staat ook Kaptein op de verpakking. Soms krijgen we reacties uit China of de VS. Dat vind ik fantastisch.’ Ook wordt Old Alkmaar-kaas als eigen merk verkocht.

Vegan kaas

De nieuwste stap is de productie van vegan ‘kazen’, gemaakt van kokosolie, in de vestiging in het Belgische Bilzen. Mireille Kaptein is ervan overtuigd dat dit ‘plantaardige product’ – ‘we mogen het geen kaas noemen’ – geen hype is, maar een groeimarkt. Consumenten worden bewuster. Het verpakken van een of twee plakjes kaas in plastic, zoals Kaptein doet, lijkt echter niet erg milieuvriendelijk. Maar ze denkt dat het voorlopig niet anders kan. ‘Zonder verpakking zou je het paard achter de wagen spannen. Je krijgt enorm veel voedselverspilling. Nederlanders gooien al 41 kilo voedsel per jaar weg omdat het niet meer goed is of er niet meer lekker uitziet.

‘Wij kiezen bij het selecteren van de verpakking voor plastics die goed recyclebaar zijn. Onze vegan kaas zit in papieren verpakkingen. En de verpakking van onze boter is papier-perkament. Wij produceren traditionele Nederlandse kaas en boter, maar die moeten wel passen in de tijdgeest van nu.’ Dat geldt niet alleen voor duurzaamheid: Kaptein haakt ook in op de veranderende bevolkingssamenstelling. Ook halal en koosjer kazen worden verpakt.

De crisis heeft de voordelen van een familiebedrijf nog eens extra duidelijk gemaakt. Het doel van Kaptein Groep is niet in de eerste plaats rendement, maar continuïteit. Mireille Kaptein heeft twee zonen van 21 en 17 jaar. Of die in het bedrijf komen, is nog niet zeker. ‘Laat ze eerst de wereld maar eens ontdekken.’ Als het kan, moet Kaptein nog heel lang een familiebedrijf blijven. Van een overname wil Mireille niets weten. Eerder zal Kaptein zelf overnemen, want de zuivelmarkt is groter dan alleen kaas en boter.

Naam Kaptein Groep
Directeur Mireille Kaptein
Waar Heiloo
Sinds 1936
Omzet 90 miljoen euro
Werknemers 180

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden