Met één klik besteld: rukt de app op ten koste van de uitzendbranche?

De opkomst van de platformeconomie (denk aan Uber, Deliveroo, Helpling) bedreigt uitzendbureaus en payrollbedrijven. Dit stelt het economisch bureau van ING. 

Het Vrijthof in Maastricht. Gaan digitale platforms het werk opslokken van de ‘flexbranche’, zoals bij piekdrukte in de horeca? Beeld ANP

Afhankelijk van hoe regelgeving en technologie zich ontwikkelen, zullen platformbedrijven 20 tot 70 procent van de ‘flexbranche’ overnemen, voorspelt de bank. Hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen verwacht dat de politiek de opmars zal afremmen met strengere regels.

Taxi, schoonmaker of maaltijd nodig? Met één klik zijn ze besteld. Simpel voor de particulier, maar ook voor bedrijven: een restaurant bijvoorbeeld dat op een drukke avond een kok bijbestelt via een app. En dit is nog maar het begin, verwachten de economen van ING. Bouwvakkers, timmerlieden, loodgieters, schilders, obers, vakkenvullers, telefonisten, softwareprogrammeurs – ze zouden stuk voor stuk als zzp’er kunnen werken via een app.

Digitaal 'werkplatform' 

Vaak zijn deze arbeidskrachten nu nog uitzendkrachten, maar hun werkzaamheden lenen zich goed voor een digitaal ‘werkplatform’. Ze doen veelal repetitief, laagopgeleid werk waar met pieken veel vraag naar is. Een app brengt ze rechtstreeks in contact met een opdrachtgever. Wie een specialisme heeft kan via een platform als zzp’er concurreren met vakgenoten.

De omvang van de ‘flexbranche’ is aanzienlijk. Een op de tien ‘werkrelaties’ komt volgens ING tot stand via uitzenden, detacheren, payrolling en via werving- en selectiebureaus. Apps kunnen die intermediair op veel terreinen buitenspel zetten. Een platform brengt vraag en aanbod bij elkaar en faciliteert de betaling. Een ratingsysteem dwingt de zelfstandige tot het leveren van kwaliteit. De werknemer doet als zzp’er zelf zijn administratie en draagt het risico van ziekte.

Bij ongewijzigd beleid nemen deze nieuwe digitale bemiddelaars in de komende vijf tot tien jaar 20 procent van de flexbranche over, voorspelt ING. Vooral ‘simpele’ arbeid zal verschuiven naar apps. Als de regering de teugels van de arbeidsmarkt volledig loslaat (‘als alles kan en alles mag’) kunnen werkplatforms in korte tijd de intermediairs bijna helemaal opslokken.

Flextrauma

Zo’n vaart zal het niet lopen, verwacht de Tilburgse hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen. Nederland kampt al met een ‘flextrauma’, zegt hij. ‘De regelgeving wordt zeker niet extreem versoepeld. Flexwerkers krijgen eerder meer rechten en zullen duurder worden.’

Hij adviseert uitzendbureaus om meerwaarde te creëren door mensen op te leiden. Veel mensen die zouden kunnen werken, zitten thuis vanwege een ‘mismatch’: ze missen vaardigheden voor een nieuwe functie. De apps winnen volgens Wilthagen terrein in de ‘taken- en klusseneconomie’, maar bieden geen uitkomst voor hoogopgeleid werk. ‘Bedrijven als ASML en VDL willen juist mensen die ze kunnen vasthouden.’

Gelijk speelveld

De uitzendbureaus kunnen de concurrentie aan, zegt Jurriën Koops, directeur van uitzendbond ABU. Hij is stellig: ‘Ik geloof niet dat het werk van de uitzenders naar de apps gaat.’ Uitzendbureaus maken eveneens de omschakeling naar digitale platforms. Zo heeft Randstad een eigen app genaamd Ploy. Dat geeft ruimte, zegt hij, ‘voor betere dienstverlening aan de kandidaat en de opdrachtgever’.

Toch baren sommige start-ups hem zorgen. Het bedrijf Temper koppelt zzp’ers aan horecabedrijven, een sector waarin veel uitzendkrachten werken. Deze ‘freelancers’ doen hetzelfde werk, maar dan met alle risico’s van het zzp-schap. Koops roept de regering op om de positie van de zzp’er duidelijker te maken. ‘Zorg voor een gelijk speelveld.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.