Merendeel beleggers in teak is alles kwijt

Duizenden Nederlanders dachten slim én groen te beleggen door geld te steken in teakfondsen. Door bedrog staan velen nu met lege handen....

‘Ik ben net als duizenden andere Nederlanders eigenaar van een vrijwel waardeloos stukje bosgrond in Costa Rica, met wat vermolmde bomen erop. Tenminste, dat hoop ik, want wie weet zijn ze wel gekapt’, verzucht Gerard Haagmans, initiatiefnemer van de stichting Teakopstand uit Sittard.

Deze stichting komt op voor beleggers die ruim tien jaar geleden geld staken in de aankoop van teakhoutplantages in Costa Rica. Aan de namen lag het niet: plannen als Bosque Teca Verde en Green Capital beloofden beleggers een rendement van rond de 10 procent per jaar en een goed gevoel over de natuur.

Haagmans hapte toe, en met hem duizenden anderen, die zwichtten voor teakfondsen als Ecobel, Eco Brasil, Euro Greenmix, Flor y Fauna, Global Green of Terra Vitalis.

Stuk voor stuk vertelden de aanbieders dat beleggen in teak behalve lucratief ook nog goed is voor het milieu, omdat het de ontbossing tegengaat. Ook zouden de arme inwoners van Costa Rica en andere tropische landen meeprofiteren van de instroom van beleggingsgeld uit Nederland.

Dit verhaal oefende grote aantrekkingkracht uit op linkse, onervaren beleggers. Vrouwen, GroenLinks-stemmers en hoge ambtenaren zijn daardoor oververtegenwoordigd onder de teakbeleggers, die vrijwel zonder uitzondering terugkijken op een desastreus verlopen beleggingsavontuur.

‘Wij hebben helemaal niets ontvangen’, zegt Haagmans. ‘We hebben als Teakopstand geprocedeerd, maar dat heeft tot niets geleid. Het strafrechtelijk onderzoek liep spaak door pech. Officier Joost Tonino zag er brood in, maar kort daarna belandde zijn pc op straat en werd hij overgeplaatst. Nu dreigt faillissement voor de stichting, en voor een aantal beleggers die hun pensioen in teakhout hebben gestoken.’

Haagmans heeft daarom steun gezocht bij de Stichting Insolventie Nederland (Stin), die bijna-gefailleerden bijstaat. ‘Ik probeer te redden wat er te redden valt’, zegt Jos van Goethem van Stin. ‘Maar het ziet er in dit geval niet best uit. Niemand lijkt zich te bekommeren om de teakbelegger. Terwijl het om tienduizenden mensen gaat.’

En dat steekt de insolventiejurist. ‘In de tijd van de eerste teakprojecten, begin jaren negentig, begon de overheid voor het eerst tegen mensen te zeggen: “Jullie moeten financieel voor jezelf zorgen. Zet dus geld opzij voor de toekomst.” Mensen die toen naar deze staatspropaganda geluisterd hebben, zijn daarna volledig aan hun lot overgelaten.’

Van Goethem: ‘Het overgrote merendeel van de teakbeleggers is alles kwijt. Plantages bestonden niet, de oprichters gingen er met het geld vandoor, de prospectussen deugden niet, er waren geen vergunningen, en ga zo maar door.’

Het overzicht dat Haagmans van Teakopstand op zijn website bijhoudt, is voor wie in teak belegd heeft weinig verheffend. Voor liefhebbers van anekdotes over frauduleuze beleggingsproducten is de site verplichte kost. Het ene na het andere bomenproject blijkt op niets uitgelopen, en veel verkopers verkeren in grote moeilijkheden.

Uitvinder Hugo K. (ooit directeur bij het aan fraude ter ziele gegane beursfonds Textlite) zit een straf van vier jaar uit wegens zijn betrokkenheid bij het failliete Euro Greenmix-fonds en de Nederlanders achter Eco Brasil hoorden vorige week celstraffen van meer dan vijf jaar tegen zich eisen wegens oplichting. John von Berg uit Boxtel, van het failliete Ghanese groenfonds Global Green, ontsnapte in juli voor de tweede keer aan een moordaanslag in Afrika.

Ook bij Terra Vitalis, het teakfonds dat de afgelopen jaren opvallend aanwezig was op televisie, loopt het niet meer echt lekker, sinds De Telegraaf begin 2006 een aantal stevige artikelen aan het groenfonds wijdde. Het bedrijf dat gigantische reclameblokken inkocht op de zakenzender RTL-Z besteedde circa tweederde van de inleg van beleggers aan reclame, verkoopprovisie en winst voor de bedenkers, en slechts een derde aan de aankoop van teakstekjes.

Terra Vitalis heeft nooit een overtuigend antwoord kunnen geven op de vraag waarom het zich als groen en duurzaam afficherende bedrijf het nodig achtte om de ambities van Formule 1-coureur Robert Doornbos te sponsoren. Autoracen geldt bij het grote publiek niet als een uitgesproken milieuvriendelijke sport.

Uiteindelijk heeft de waslijst van problematische teakfondsen geleid tot een reactie bij de overheid, zegt Van Goethem. De fondsen staan vanaf dit jaar onder toezicht. Financieel toezichthouder AFM legt de groenbeleggingen nu langs de integriteitsmeetlat, en een aantal zullen het niet redden.

‘Dat is tien jaar te laat,’ zegt Van Goethem. ‘Wie nu nog geld in teak steekt, is stekeblind geweest voor wat er aan verontrustend nieuws is doorgesijpeld. We zouden wat moeten doen voor de mensen die erin zijn gelopen toen het nog een frisse groene belegging leek.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden