Menstruatie en milieu: er is nog een wereld aan duurzaamheid te winnen

Groen of grijs

Bij de productie van tampons en maandverband is nog een wereld aan duurzaamheid te winnen

Een vrouw verbruikt in haar leven pakweg 10 duizend stuks tampons of maandverband. Dat is veel.

Nogal, ja. Tampons bestaan grotendeels uit katoen, waarvan de teelt heel veel bestrijdingsmiddelen en water kost. Maandverband is gemaakt van fluff pulp (uitgeplozen houtvezel), plastic en absorberende kunststofkorrels uit aardolie, een eindige grondstof die bij verwerking veel broeikasgas oplevert. Hout (bos) kost veel ruimte.

Maar houtpulp is toch een restproduct?

Meestal niet. Het zou het milieu helpen als de producenten van maandverband gerecyclede of FSC-gecertificeerde (papier)vezels als fluff pulp zou gebruiken, maar dat idee lijkt niet doorgedrongen. Bovendien zijn tampons en maandverband ook niet te recyclen.

Product:
3x wasbaar maandverband 12 euro
Menstruatiecup vanaf 15 euro
Biokatoen wegwerpmaandverband per 10: 4 euro.

Oordeel:
Gangbaar maandverband (*)
Wasbaar maandverband (****)
Menstruatie-cup en biokatoenen verband van Yoni (***)

Verkrijgbaar: supermarkt, webshops

Is er geen maandverband van ander materiaal?

In de supermarkt vind je tegenwoordig tampons en maandverband van biologisch katoen met een laagje bioplastic. Biologisch katoen verbruikt nauwelijks bestrijdingsmiddelen en veel minder water dan gangbaar katoen, en dat is milieuwinst. Helaas is de opbrengst per hectare lager. Afbreekbaar bioplastic heeft weinig voordelen, omdat je ook deze tampons en maandverband niet kunt recyclen. 'Afbreekbaar' is bovendien niet hetzelfde als 'composteerbaar': maandverband mag echt niet bij het groenafval!

Ik heb gehoord van een duurzame menstruatiecup...

Klopt: dat is een zacht siliconen 'kelkje' dat je dubbelgevouwen in je vagina moet duwen: daar neemt het zijn vorm weer aan en zuigt vacuüm, waardoor lekken wordt uitgesloten. Je kunt zo'n cupje een dag dragen en daarna afspoelen onder de kraan.

Yuk. Niks voor mij.

Dat is ook het probleem met menstruatiecups: de meeste vrouwen willen er niet aan. Toch schijnt het in het gebruik juist erg handig te zijn. Zo'n cupje gaat bovendien jaren mee en geeft geen afval, in tegenstelling tot al die wegwerptampons en het reguliere maandverband.

Het is dus veel duurzamer?

Een product dat steeds kan worden hergebruikt, is vrijwel altijd beter voor het milieu dan een wegwerpproduct. Maar het hangt er ook van af hoe je de cupjes schoonmaakt: onder de warme lopende kraan of koud afspoelen. Bovendien moet je ze voor en na je menstruatie uit-koken.

Dat is toch niet zo milieubelastend?

Jawel. De milieubelasting van warm water wordt enorm onderschat, zegt Milieu Centraal.

En wasbaar maandverband dan?

Heel hip! Gaat ook jaren mee en kan van allerlei materialen zijn gemaakt: meestal (biologisch) katoen, bamboevezel en een laagje kunststof. Maar ook hier geldt: hoe maak je het schoon? Wasbaar maandverband voorweken in een emmertje koud water en dan meewassen met een volle machine op 40 graden, is het allerduurzaamst. En waarschijnlijk goedkoper én beter voor het milieu dan de andere opties.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.