Meldingen van fraude nemen toe, maar de creativiteit van verzekeraars ook

Het aantal meldingen van verzekeringsfraude neemt toe, maar dat geldt ook voor de creativiteit waarmee verzekeraars bedriegers aanpakken. Sta je op Facebook met een camera die zogenaamd gestolen was? Betrapt, en betalen graag.

De zorgverzekeraar oplichten terwijl je lekker op het strand ligt. Minstens vijf zorgverzekeraars werden de dupe van deze fraude, meldde het AD onlangs. Beeld Hollandse Hoogte

Een man gooit 's zaterdags per ongeluk een gouden ketting van zijn vriend in de afvalcontainer. Nog dezelfde dag komt de vuilnisophaaldienst langs en wordt de container geleegd, waardoor de kostbare ketting voor altijd tussen het restafval verdwijnt.

Zo luidde een van de meldingen die vorig jaar binnenkwamen bij een schadeverzekeraar. Een alerte werknemer van de verzekeringsmaatschappij trok het verhaal van de verloren ketting na. Wat bleek? In de betreffende gemeente worden op zaterdag geen afvalcontainers geleegd. De schadeclaim was vals. Door het verhaal te controleren en de claim af te wijzen, bespaarde de verzekeraar 1.200 euro schadevergoeding.

Het aantal fraudegevallen dat de belangenvereniging, het Verbond van Verzekeraars, registreert, steeg in 2016 met 21 procent ten opzichte van het jaar daarvoor. 'Of dat ook betekent dat verzekeringsfraude vaker voorkomt, is onduidelijk', zegt een woordvoerder van het verbond. 'Het kan ook zijn dat verzekeraars fraude vaker melden of dat ze fraude beter kunnen opsporen.'

De cijfers zijn sowieso aan de lage kant, omdat verzekeraars lang niet alle fraudezaken aanmelden. Alleen grote affaires, nieuwe vormen van bedrog of gevallen die relevant zijn voor andere verzekeraars worden aan de belangenvereniging doorgegeven.

Vierhonderd fraudejagers

Welk bedrag er in 2016 met verzekeringsfraude was gemoeid, maakt het verbond pas in de zomer bekend. In 2015 onderzochten de verzekeraars 31 duizend meldingen, waarbij 8.500 claims inderdaad niet in de haak waren. Dat was 7 procent meer dan 2014. Per dag ontdekken de 400 coördinatoren in dienst van de Nederlandse verzekeraars voor 220 duizend euro aan frauduleuze schadeclaims. En dat is dan alleen nog de opgespoorde fraude.

Ziekteverzuim

Opvallend is de toename van het aantal meldingen van ziekteverzuimfraude in 2016. Dat aantal is verdubbeld vorig jaar. Volgens het Verbond van Verzekeraars komt die toename voor rekening van criminelen die zich voordoen als werkgever en verzekeraars tillen door verzuimkosten te claimen van niet-bestaande werknemers. Die werknemers hebben zogenaamd net een forse loonsverhoging gekregen en worden kort daarna ziek. De fraudeurs claimen dan de salariskosten van de 'zieke' werknemers bij de verzekeraar.

Het Centrum Bestrijding Verzekeringscriminaliteit (CBV), de fraudeafdeling van het verbond, heeft de aangesloten assuradeurs vorig jaar negen keer geattendeerd op nieuwe vormen van fraude. Het verbond wil niet zeggen hoe die malversaties in hun werk gaan, omdat de vereniging niemand op een idee wil brengen.

Fraudebestrijding blijft een kat-en-muisspel tussen verzekeraars en oplichters. Verzekeraars benutten bij de opsporing steeds vaker openbare gegevens. Zo maakt Nationale Nederlanden veelvuldig gebruik van Facebook en de Kamer van Koophandel, aldus een woordvoerder. Als voorbeeld wijst hij op de claim van een klant die beweert dat hij zijn videocamera is verloren tijdens de vakantie, maar de cliënt staat na de opgegeven diefstaldatum nog vrolijk met het apparaat op Facebook.

Lik op stuk

Bij bewezen fraude kunnen verzekeraars het gestolen bedrag terugvorderen en de klant royeren en op een zwarte lijst zetten. Sinds de zomer van 2016 hebben verzekeraars nog een derde troef die ze tegen fraudeurs kunnen inzetten: de lik-op-stukaanpak. Verzekeraars kunnen 532 euro opsporingskosten direct verhalen op de fraudeurs. Dit bedrag dekt een gedeelte van de kosten die verzekeraars gemiddeld uitgeven aan fraudeonderzoek.

Deze rekening is geen boete, maar een aansprakelijkstelling voor de schade die de klant de verzekeraar heeft toegebracht. 'Eerlijke premiebetalers worden op deze manier niet de dupe van het wangedrag van anderen, omdat de opsporingskosten niet langer in de verzekeringspremie hoeft te worden verwerkt. Daders worden afgeschrikt door deze geldstraf', zegt een woordvoerder van Service Organisatie Directe Aansprakelijkstelling (SODA), de organisatie die namens verzekeraars de schade vordert bij betrapte fraudeurs. Sinds de introductie van dit afschrikmiddel ontvingen honderdvijftig oplichters een rekening. Bij ernstiger fraudezaken wordt de politie ingeschakeld.

De meeste schadeverzekeraars maken al gebruik van de lik-op-stukaanpak. Twee verzekeraars doen dat ook al. 'We gaan ervan uit dat aan het einde van dit jaar alle verzekeraars deze aanpak hanteren', aldus SODA. De maatregel heeft vooral effect op gelegenheidsfraudeurs. Dat zijn verzekerden die niet stelselmatig frauderen, maar na een echte diefstal bijvoorbeeld de schade overdrijven.

Scooterfraude door ROC-studenten
ROC-studenten hebben een slinkse nieuwe fraudevorm bedacht, berichtte Omroep Flevoland begin deze maand. Zeker tien ROC-studenten, van wie vier uit Flevoland, beweerden vorig jaar dat ze studievertraging hadden opgelopen na een scooterongeluk en lieten hun docenten valse verklaringen ondertekenen als bewijs daarvan. De studenten stelden dat ze zich door het ongeluk later op de arbeidsmarkt konden melden dan de bedoeling was, waardoor ze salaris misliepen. Verzekeraars keren in zo'n geval 15- tot 20 duizend euro uit aan misgelopen inkomsten. Soms waren de studenten inderdaad betrokken bij een ongeluk, maar in andere gevallen was het voorval in scène gezet. Omdat de medische onderbouwing soms ontbrak, werd de helft van de ingediende claims afgewezen.

Vakantie op kosten van de zorgverzekeraar
De zorgverzekeraar oplichten terwijl je lekker op het strand ligt. Minstens vijf zorgverzekeraars werden de dupe van deze fraude, meldde het AD onlangs. Verzekeraar CZ bracht de fraude aan het licht. Alle klanten kwamen met hetzelfde claimverhaal: op vakantie in Thailand belandden ze in een ziekenhuis in Bangkok, waar ze behandeld werden voor voedselvergiftiging. Een 68-jarige Nederlander die in Thailand woonde, werd eind februari opgepakt omdat hij vervalste Thaise ziekenhuisfacturen zou hebben verkocht aan Nederlandse toeristen die daarmee hun verzekeraar oplichtten. Het OM vermoedt dat de man van 2009 tot 2015 actief was. De totale schade bedraagt 130 duizend euro.

Autoschade overdrijven
De meest voorkomende vorm van verzekeringsfraude is al ruim zes jaar die met motorrijtuigen. Na een aanrijding door een andere auto wordt er bij de aangifte een schepje bovenop gedaan.

Het deukje of die kras die er al jaren zit wordt onder de schade van het ongeluk geschaard. In 2015 werd er voor een kleine 20 miljoen euro gefraudeerd met motorrijtuigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden