Meer files door aantrekkende economie

Zo spectaculair is de filezwaarte toegenomen in de eerste drie maanden van dit jaar - in vergelijking met begin 2013 - dat de ANWB amper aarzeling kent: het gaat economisch weer beter met Nederland, dus nemen de files toe.

null Beeld anp
Beeld anp

Alleen in Groningen is de filezwaarte (de lengte maal de duur van een file) sinds het uitbreken van de crisis in 2008 nog steeds in dalende lijn, maar elders is stilstaan en langzaam rijden op de snelwegen flink toegenomen. Over het hele land bezien, is de filezwaarte in het eerste kwartaal van dit jaar ten opzichte van dat van vorig jaar met 58 procent gestegen.

'Vooral automobilisten in het midden van het land en rond Rotterdam hadden veel meer vertraging', schrijft de ANWB in een woensdag uitgebracht kwartaalbericht. Volgens de vereniging stappen meer mensen in de auto 'doordat de doorstroming is verbeterd, waardoor het toch weer drukker wordt. Bovendien gaat het economisch beter, wat leidt tot meer vrachtwagens op de weg.'

Voor verkeerskundigen is het een wet: het is altijd oppassen met het interpreteren van een begrip als 'filezwaarte'. Het gevaar ligt op de loer dat oorzaken en gevolgen worden vermengd. Zo nauw luistert het met dat interpreteren en vergelijken dat vooral het weer - en dan specifiek of er al dan niet neerslag is gevallen tijdens de spitsuren - grondige studie vereist.

Maar volgens de ANWB speelde wat de vergelijkende kwartaalcijfers betreft het weer 'geen negatieve rol in de stijging van de zwaarte'. In een toelichting zegt Heleen de Geest van de ANWB dat de toegenomen filezwaarte mede is toe te schrijven aan economisch herstel.

Filezwaarte

De top-5 van knelpunten wordt aangevoerd door de A13 Den Haag richting Rotterdam, tussen Delft en Rodenrijs. Nummer 2 is de A20, Hoek van Holland-Gouda (in beide richtingen) tussen de knooppunten Kleinpolderplein en Gouwe.

Er zijn weer meer vrachtwagens op de weg, blijkt uit een monitor van Rijkswaterstaat. De Geest: 'Aan het aantal ongelukken zien we ook dat het weer drukker wordt, maar je moet het begrip economisch herstel niet alleen op vrachtwagens toespitsen. Er zijn gewoon meer mensen op de weg.'

Dat heeft ook te maken met meer wegcapaciteit, zegt de ANWB. Er is en wordt nog steeds veel geïnvesteerd in wegverbredingen. Dat leidt enerzijds tot verbetering van de doorstroming maar ook tot meer verkeer. De Geest: 'Vanaf het uitbreken van de crisis in 2008 nam de filedruk spectaculair af. Ook omdat er meer wegcapaciteit kwam. Mensen gingen meer nadenken over alternatief vervoer. Dat effect is nu wat afgezwakt.'

Volgens concurrent Verkeersinformatiedienst (VID) groeide het verkeer op de Nederlandse snelwegen ook in de economisch slechte jaren na 2008 jaarlijks met 1 tot 2 procent. De filezwaarte geeft een indicatie dat het economisch weer wat beter gaat, bevestigt Patrick Potgraven van de VID. 'Maar je moet oppassen met gegoochel met cijfers. Verkeer zit vol met verborgen effecten.'

Hoe was het weer

Bij vergelijkingen met kwartalen in voorgaande jaren is het alleen al van belang om te weten of het aantal werkdagen overeen komt, zegt Potgraven. 'En vooral: hoe het weer in de spits was.' Sinds 2008 tot aan nu daalde de filezwaarte in de eerste maanden van het jaar voortdurend, behalve in 2010. Toen sneeuwde het veel.

De VID heeft woensdag de weerindicatoren van het eerste kwartaal van 2014 naast die van 2015 gelegd. En trekt een andere conclusie dan de ANWB. 'Alle indicatoren waren dit jaar slechter. Dit verklaart een groot deel van de filestijging.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden