Medicijnen onbereikbaar voor armsten

Lees maar, er staat niet wat er staat. Arme landen krijgen toegang tot goedkope medicijnen tegen ziekten als aids en malaria....

Er is ook een droeve versie. Die rept van talloze obstakels. En van medicijnen die duurder zullen worden voor arme landen.

Feit is dat vijf sleutellanden het eens zijn dat arme landen goedkope, merkloze versies mogen kopen van medicijnen die in het Westen onder patent staan. Van de sleutellanden produceren India en Brazilië merkloze middelen. In Kenia is malaria een majeure killer; in Zuid-Afrika aids. De Verenigde Staten herbergen farmaceuten als Pfizer en Merck.

Tot dusver mochten landen met een 'gezondheidscrisis' al merkloze middelen kopen, mits dat bij lokale fabrieken gebeurde. Want pillenhandel over de grenzen zou er maar toe leiden dat aidsremmers die in Nederland een fortuin kosten, ook hier voor bodemprijzen zouden belanden. Een eis die alle goede bedoelingen teniet deed: arme landen hebben geen industrie. En generieke producenten in 'rijke' ontwikkelingslanden als India en Brazilië moeten exporteren om rendabel te draaien.

Nu mogen deze generieke producenten wel exporteren naar arme landen met een 'gezondheidscrisis'. Een overwinning?

'Nou, nee', e-mailt Dilip Shah vanuit Mumbai. Shah is secretaris-generaal van de Indian Pharmaceutical Alliance, makers van merkloze pillen. Er worden zoveel barrières opgeworpen, dat er niks geëxporteerd zal worden, denkt Shah. Zo moeten generieke pillen voldoen aan gedetailleerde eisen over vorm, maat en kleur om ze te onderscheiden van het dure merkspul. 'Dat kost geld.' Verder moet elke aanvraag om het patentrecht te omzeilen door de WTO-molen. Zo wordt de afgifte van licenties een politieke tombola.

'Dit', zegt Shah, 'etaleert de macht van de farmalobby. Het was slikken of stikken. Armen gaan meer betalen voor medicijen.' 'Tjsa, de tekst is geschreven door farmaceuten en ingediend door de VS', zegt Ellen 't Hoen van Artsen zonder Grenzen.

De fixatie op prijzen is onzinnig, riposteert de Zwitserse farmaceut Roche. Sinds begin dit jaar biedt Roche zijn aidsremmer Viracept tegen kostprijs aan in Sub-Sahara Afrika: 880 dollar voor een jaardosis, versus het tienvoudige in het Westen. 'Goedkoper dan het generieke spul', zegt Roche-woordvoerder Horst Kramer vanuit Basel. 'Opvallend genoeg is sindsdien de vraag niet gestegen. Want niet de prijs is dé hinderpaal, maar de infrastructuur.' Zolang men de pillen niet bij de mensen kan krijgen, zegt Kramer 'is al die focus op prijs onnodig'.

Dit is deel één van een serie over de handelstop in september in Cancún, Mexico.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden