Markten overdrijven vaak, ook als ze dalen

Biljoenen aan papieren aandelenbezit zijn weg door lagere groei in China. Hoe slecht het echt gaat, dat weet niemand.

Peter de Waard
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

1. Waarom heeft een lagere groei in China zo veel effect op de hele wereld?

China is veruit de grootste exporteur in de wereld en is na de VS ook de grootste economie in de wereld. Als het daar minder goed gaat, merkt iedereen dat. Of zoals vroeger over de VS werd gezegd: als China niest, is iedereen verkouden. China importeert vrijwel al zijn grondstoffen. Als het land die niet meer koopt, kelderen de prijzen, zoals nu gebeurt met olie, ijzererts en koper. Hieronder zijn de economieën van verschillende grote grondstofproducerende landen zoals Brazilië, Australië en Zuid-Afrika gestagneerd. Dat leidt ertoe dat westerse bedrijven minder goederen en diensten kunnen afzetten in zowel China als in die grondstofproducerende landen. Ook de welvaart in de VS, Europa en Japan vermindert daardoor. De burgers hier kunnen weer minder producten kopen in China, waardoor uiteindelijk een neerwaartse spiraal ontstaat.

2. Maar gaat het zo slecht in China als de enorme koersval doet vermoeden?

Markten overdrijven vaak. Dat doen ze als ze omhoog gaan, maar ook als ze dalen. De koersen op de Chinese beurs waren bijvoorbeeld tot en met mei nog bijna verdubbeld, vooral door de komst van veel nieuwe onervaren beleggers die gek gemaakt door burgers, vrienden en familie aandelen gingen kopen. Nu die in waarde dalen, smijten ze hun aandelen weer op de markt, waardoor een heftige koersdaling volgt. Maar niemand weet precies hoe goed of slecht het daadwerkelijk gaat in China, omdat de statistieken van dat land niet kunnen worden vertrouwd. De Chinese regering wil liever geen slecht nieuws en pint zich vast op een groei van 7 procent dit jaar, terwijl wordt vermoed dat dit cijfer veel lager uitvalt.

3. Het is het grote geldspel van beleggers. Wat merken de gewone burgers in het Westen van de koersval?

Mensen die zelf niet in aandelen beleggen worden door die daling niet direct getroffen. Maar indirect kost het toch iedereen geld, omdat de pensioenfondsen, verzekeraars en banken wel geld moeten beleggen. Die hebben flink veel geld verloren. Dat zal in de lengte of de breedte uiteindelijk op de aangeslotenen, de polishouders of de klanten worden verhaald. Daarnaast is turbulentie op de financiële markten slecht voor de bereidheid van bedrijven om te investeren en voor de bereidheid van consumenten om grote aankopen te doen. Dat leidt tot minder banengroei en daling van het producenten- en consumentenvertrouwen. Dat is het laatste wat de economie kan gebruiken.

4. Ook de koers van de euro stijgt weer. Hoe is dat mogelijk?

Tot voor kort ging iedereen ervan uit dat de rente in de VS zou worden verhoogd omdat het daar zo goed leek te gaan met de economie. Een hogere rente zou de dollar aantrekkelijker maken, waardoor de euro in waarde verliest. Nu lijkt die renteverhoging op de lange baan te worden geschoven, omdat ook de Amerikaanse economie een tik meekrijgt van de crisis in China. Daarnaast zal door de daling van de grondstofprijzen de angst voor inflatie verminderen. Er is geen reden meer voor een Amerikaanse renteverhoging. Daardoor wordt de euro snel meer waard. Een stijging van de eurokoers is echter slecht voor exporteurs. Met name in Nederland en Duitsland kan hierdoor de groei lager uitvallen.

5. Zitten er ook voordelen aan deze crisis?

Goedkopere grondstoffen zijn gunstig voor bepaalde bedrijven. Daarnaast profiteren automobilisten van een lagere benzineprijs. Maar dat weegt niet op tegen alle nadelen van de spectaculaire koersval. Biljoenen aan papieren aandelenbezit zijn in enkele dagen verloren gegaan. Dat betekent dat de mensen samen minder vermogen hebben. Iedereen hoopt en bidt daarom dat na de kredietcrisis van 2007 en de eurocrisis van 2010 de mensheid tenminste een Chinacrisis wordt bespaard.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden