Mag Balkenende zich op de borst kloppen?

Het aantal armen in Nederland is gedaald, bleek donderdag. Wat premier Balkenende betreft, zijn dat de vruchten van zijn beleid....

Van onze verslaggeefster

‘Het aantal armen in Nederland neemt af, maar de ernst van de armoede is toegenomen’, zegt Ruud Muffels, hoogleraar arbeidsmarkt en sociale zekerheid aan de Universiteit van Tilburg in reactie op het Armoedebericht.

Donderdag presenteerden het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dit rapport, waaruit blijkt dat het aantal armlastigen vanaf 2001 is gestegen tot bijna anderhalf miljoen. Sinds dit jaar neemt de armoede weer af. Deze trend belooft volgend jaar door te zetten.

Wie of wat daar de eer voor mag opstrijken, dat houden het CBS en het SCP in het midden. De daling wordt beïnvloed door het inkomensbeleid en door de economische bloei. Hierdoor is er meer werk en hoeven minder mensen van een uitkering rond te komen, aldus de onderzoeksinstituten.

Premier Balkenende (CDA) eiste vlak na publicatie van het rapport de verantwoordelijkheid voor de armoededaling op. Wat hem betreft, werpt het beleid van zijn kabinet vruchten af. Het was zijn reactie op de veelgehoorde klacht tijdens de verkiezingsstrijd, dat onder zijn leiding bijvoorbeeld het aantal bezoekers aan voedselbanken explosief zou zijn gestegen.

‘Het is volstrekte onzin dat premier Balkenende zichzelf voor de armoededaling op de borst klopt’, zegt Muffels. ‘Het beleid heeft er niets mee te maken. Het is de markt die zijn werk doet. Doordat meer mensen een baan vinden, zijn er minder armen.’

Sterker nog, aldus Muffels, de kabinetten van premier Balkenende hebben de stijging van het aantal armen tot en met 2005 niet kunnen tegenhouden.

‘Het is de taak van een regering tijdens een recessie maatregelen te nemen zodat dat de armoede niet stijgt’, zegt hij, wijzend op de vorige recessie van midden jaren negentig. ‘De kabinetten van Ruud Lubbers en later Wim Kok hebben de minima destijds ontzien. Na een lichte stijging van de armoede in 1993, daalde het aantal armen vervolgens weer.’ Uit het rapport van het CBS en SCP blijkt dat het aantal huishoudens dat onder de lage-inkomensgrens leefde vanaf 2002 is toegenomen met 2 procentpunt naar 11,1 procent in 2005.

Ook het aantal huishoudens met schulden nam de afgelopen jaren toe. In 2002 kampte een op de drie huishoudens met een laag inkomen met schulden. In 2004 gold dat voor de helft. In de eerste acht maanden van 2006 is het aantal mensen dat schulden moet maken om rond te komen gestagneerd, aldus het Armoedebericht.

Muffels: ‘Door een streng beleid ten opzichte van bijvoorbeeld arbeidsongeschikten en werklozen, hebben de mensen aan de onderkant van de samenleving het de afgelopen jaren moeilijker gekregen.’ Inderdaad, beaamt Gabriëlla Bettonville van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud). Uit het recente rapport Bestedingen van Ouderen van het Nibud blijkt bijvoorbeeld dat het voor 65-plussers die afhankelijk zijn van een AOW-uitkering de afgelopen zes jaar lastiger is geworden rond te komen. Vooral de gestegen energieprijzen, huren en zorgkosten drukken zwaarder op hun inkomen. De daling van het aantal armen en de diepte van de armoede zijn twee aparte ontwikkelingen, aldus het Nibud. ‘Het gaat misschien om een kleiner aantal, maar we zien dat mensen met een laag inkomen steeds moeilijker rondkomen.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden