De Kwestie Peter de Waard

Maakt de econoom Keynes een glorieuze comeback?

‘Op de lange termijn zijn wij allemaal dood’, was een van zijn bekendste uitspraken. De letterlijk en figuurlijk grote econoom John Maynard Keynes overleed zelf al op 62-jarige leeftijd in 1946.

Na zijn crematie werd zijn as verstrooid in de Downs bij Tilton in het zuidelijke graafschap Sussex. Als hij was begraven, zou hij duizelig zijn geworden van het aantal malen dat hij zich in zijn graf heeft moeten opdraaien. Maar zijn geest is niet gestorven. Tien jaar geleden werd hij nog verbannen uit het economie-onderwijs op het Nederlandse vwo. Maar nu maakt hij een even spectaculaire comeback als een vergeten popster die na twintig jaar weer op tour gaat en wiens nummers als evergreens worden herontdekt.

Een commissie onder voorzitterschap van Bas Jacobs, de polder-Keynes van de Erasmus Universiteit, heeft het vwo-economieprogramma herzien op basis waarvan de leerlingen vanaf 2023 examen gaan doen. En die schrijft de theorie van Keynes weer voor, inclusief de beruchte multiplier – de vermenigvuldigingsfactor waarmee het sneeuwbaleffect kan worden berekend van een extra besteding voor het nationaal inkomen.

Hiermee moet de macro-economie weer de waardering krijgen die het had toen leerlingen op het vwo werden getreiterd met de boeken van professor Arnold Heertje, waarin de wiskundige formules als Y = C + I + O + E – M nog een heilige graal waren.

In de jaren tachtig en negentig werd de wiskunde stukje bij beetje uit het eisenpakket voor het examen verwijderd, zodat niet alleen de bèta’s het vak in het hart zouden sluiten. In 2008 sneuvelde de naam Keynes, zodat hij even onbekend dreigde te worden als Gert en Hermien Timmerman.

Nu komt hij weer terug, hetgeen absoluut samenhangt met de kredietcrisis. Zelfs het IS-LM-model, waarin de theorie van Keynes in een wiskundig model werd ondergebracht, is weer examenonderdeel, zij het alleen de IS – de relatie tussen rente en investeringen.

Vwo-leerlingen moeten daarmee weer een analyse-instrument in handen krijgen waarmee ze meer inzicht krijgen in de economische conjunctuur, het monetaire beleid en de begrotingspolitiek. En de negatieve rente die er nooit in heeft gestaan (omdat die nooit heeft bestaan) wordt verheven tot leerstof.

Onder de slogan ‘voor wat hoort wat’ worden er ook zaken geschrapt. De zogenoemde Phillips-curve (genoemd naar de in ongenade gevallen Nieuw-Zeelandse econoom William Phillips) verdwijnt uit het eindexamenpakket, omdat de theorie dat lage werkloosheid gepaard gaat met hoge inflatie al tien jaar niet opgaat en ook al door zeven Nobelprijswinnaars onderuit is gehaald. En het macro-economische vraag-en-aanbodmodel verdwijnt ook.

Economie bewijst zich weer als een prachtig zig-zagvak dat steeds aan de tijdsgeest moet worden aangepast. Wat vaststaat zijn de woorden van Keynes: ‘Op lange termijn zijn we allemaal dood.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden