Nieuws Vervuiling

Luchtkwaliteit lijdt onder massale import tweedehands dieselauto’s

Nederlanders importeren steeds meer gebruikte, vervuilende dieselauto’s uit omringende landen. De invoer is inmiddels net zo groot als de verkoop van nieuwe, schone dieselauto’s, blijkt uit een onderzoek van TNO naar de samenstelling van het Nederlandse wagenpark. De verbetering van de luchtkwaliteit loopt hierdoor mogelijk gevaar.

Greanpeace-activisten tijdens een demonstratie tegen dieselauto's in Stuttgart. Foto AFP

Een van de oorzaken van de importhausse is het grote aanbod van tweedehands diesels in het buitenland. Met name in Duitsland doen veel automobilisten hun dieselwagen weg uit vrees voor een verbod. Zelfs diesels die nog maar een paar jaar oud zijn, stoten veel schadelijke stikstofoxiden uit. In veel Duitse steden worden hierdoor de Europese normen voor luchtkwaliteit overschreden. Daarom willen diverse stadsbesturen ze uit hun centra weren. Een recente rechterlijke uitspraak heeft zo’n lokaal verbod mogelijk gemaakt.

Foto de Volkskrant

Doordat veel Duitse automobilisten (het fenomeen speelt in mindere mate ook in België en Frankrijk) hun diesel te koop hebben gezet, staan de prijzen onder druk. Nederlandse consumenten profiteren hiervan en kopen massaal een tweedehands diesel waar ‘de kop vanaf is’. De afgelopen jaren is deze trend versterkt: in de eerste maand van dit jaar werden ruim vijfduizend tweedehands diesels geïmporteerd; een verdubbeling ten opzichte van 2014. Jaarlijks worden ongeveer 60 duizend diesels geïmporteerd.

Uitstootnormen

De enorme invoer van diesels is ongunstig voor de luchtkwaliteit in Nederland, omdat de meeste auto’s niet voldoen aan de nieuwste uitstootnormen voor stikstofoxiden. Hier staat tegenover dat de nieuwste generatie juist schoon is, ook tijdens dagelijks gebruik, blijkt uit recent onderzoek door TNO met mobiele meetapparatuur. Tegenover elke schone diesel staat nu dus een oudere, meer vervuilende importauto. Daarnaast constateren de onderzoekers van TNO dat zakelijke auto’s voor een groot deel al vrij snel worden geëxporteerd, waarmee een relatief schoon deel van de vloot naar het buitenland verdwijnt.

Een belangrijke oorzaak van de verbetering van de stedelijke luchtkwaliteit is het schoner worden van het Nederlandse wagenpark, stelt het rapport. ‘Deze ontwikkeling kan daarom een rem zetten op de plannen om de luchtkwaliteit in Nederland te verbeteren’, zegt Norbert Ligterink, onderzoeker voertuigemissies bij TNO en medeopsteller.

Importauto’s zijn onder meer aantrekkelijk omdat de autobelasting bpm tot duizenden euro’s lager is dan die van een vergelijkbaar nieuw exemplaar. Dit komt doordat de bpm voor deze auto’s wordt bepaald op basis van de taxatiewaarde, en niet op nieuwwaarde.

Vergroening

‘Door het stimuleren van de import van oude diesels wordt de vergroening van het wagenpark geremd’, zegt voorzitter Steven van Eijck van RAI Vereniging, de belangenvereniging van de Nederlandse auto-industrie. ‘We importeren nu ons eigen probleem.’

De branchevereniging pleit ervoor de aankoop van nieuwe auto’s aantrekkelijker te maken door de bpm te verlagen. Hierdoor wordt import minder aantrekkelijk en komen meer schone en zuiniger auto’s op de weg, aldus Van Eijck. De 2 miljard euro aan inkomsten die het Rijk dan misloopt, zouden gehaald moeten worden uit een heffing naar tijd en plaats, oftewel rekeningrijden, aldus de RAI. ‘Het kabinet heeft hoge ambities op milieugebeid, maar gebruikt niet de tools die nodig zijn om ze waar te maken.’

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat dat TNO de opdracht heeft gegeven voor het onderzoek, was gisteren niet in staat te reageren.