NieuwsLoonstijgingen

Lonen bedrijfsleven stijgen, arbeidsmarkt wordt krapper

De lonen in het bedrijfsleven stijgen steeds harder. In tien jaar tijd waren de loonstijgingen niet eerder zo hoog, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De stijging is te danken aan de toenemende krapte op de arbeidsmarkt.

Hoofdeconoom van het CBS Peter Hein van Mulligen presenteert cijfers over de economische groei. Beeld ANP

De cao-lonen zijn in januari met 3,4 procent gestegen ten opzichte van dezelfde maand het jaar daarvoor. In december was dat nog 2,9 procent. ‘De laatste keer dat de lonen binnen het bedrijfsleven zo sterk stegen was in maart 2009’, zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom bij het CBS. Ook de overheidssector noteert een sterke loonstijging in januari van 3,4 procent ten opzichte van vorig jaar. Alleen gesubsidieerde instellingen blijven achter op deze trend, met een stijging van 2,3 procent.

Door de krapte op de arbeidsmarkt voelen bedrijven de noodzaak personeel aan zich te binden door hogere lonen te bieden. Na een lichte verruiming is de arbeidsmarkt in het laatste kwartaal van 2019 weer krapper geworden. Het CBS noteert drieduizend werklozen minder in het laatste kwartaal van 2019, na een stijging van 14 duizend het kwartaal daarvoor. Ook kwamen er drieduizend openstaande vacatures bij. Nederland heeft nu 316 duizend werklozen en 291 duizend openstaande vacatures.

Gunstige tijden

De werknemer zal meer dan voorheen van deze loonstijging profiteren. ‘Vorig jaar merkten werkenden niet veel van de stijgende lonen, doordat de consumentenprijzen sterk stegen’, legt Van Mulligen uit. De prijsstijging kwam onder meer door het verhogen van de energiebelasting en de btw per 1 januari 2019. ‘Die effecten zijn nu uitgewerkt, dus de hogere lonen blijven in de portemonnee.’ 

Loonstijging is voor werkenden niet het enige positieve gevolg van de arbeidskrapte. Er komen ook meer vaste banen bij. ‘In het vierde kwartaal van 2019 zijn er ten opzichte van het jaar daarvoor ruim 200 duizend vaste banen bijgekomen en 100 duizend flexibele banen verdwenen’, vertelt Van Mulligen. ‘Door de krappere arbeidsmarkt is het moeilijk personeel te vinden en zijn werkgevers sneller geneigd een vast contract te bieden.’ Het aantal vaste werknemers neemt de afgelopen jaren toe, maar is nog wel lager dan voor de economische crisis. 

Het aantal werknemers met een flexibele arbeidsrelatie is tot 2019 vrijwel voortdurend gegroeid, maar is in de loop van vorig jaar gaan dalen. In het afgelopen kwartaal waren er 1,9 miljoen flexibele werknemers, 102 duizend minder dan een jaar eerder. Het CBS verklaart deze daling door een afname van het aantal uitzendkrachten en het aantal werknemers met een tijdelijk dienstverband. 

Of de loonstijgingen doorzetten hangt af van de wereldwijde economische ontwikkelingen. De krapte op de arbeidsmarkt kan zo voorbij zijn als het economisch beeld omslaat, legt van Mulligen uit. ‘Maar voorlopig ziet het er voor werknemers en werkzoekenden gunstig uit.’

Lees ook

CBS strooit met goed nieuws aan einde jaar

Het reëel beschikbaar inkomen stijgt, de economie is iets gegroeid, en het huishoudboekje van de overheid ziet er helemáál mooi uit: dat meldde het CBS eind 2019. Toch is er een beetje zorg, ook omdat het in omringende landen minder gaat.

De jaren 10 in CBS-cijfers: minder boeven en minder gelovigen

Het Centraal Bureau voor Statistiek heeft het voorbije decennium aan de hand van vijftien indicatoren in kaart gebracht. Wat hebben de jaren 10 ons gebracht? Hoe staan de economie en de samenleving er nu voor? De belangrijkste bevindingen in vijf lemma’s.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden