Likes kopen op Facebook? Het is mogelijk

De handel in duimpjes van Facebook

Wie meer exposure wil voor zijn foto's, filmpjes of berichten op Facebook, heeft 'likes' nodig van medegebruikers. Bedrijven hunkeren daarnaar. En laten die duimpjes nou te ritselen zijn.

Foto Jasper Rietman

U had graag meer volgers op Facebook? En meer 'likes', oftewel opgestoken duimpjes van andere Facebookgebruikers die uw nu nog matig bekeken foto's, filmpjes, verslagen en berichten op 's werelds populairste socialemediaplatform belonen met een klik op de vind-ik-leuk-knop? Dat kan geregeld worden. Mogelijk komt dit als een koude douche voor verstokte Facebookfans die het platform beschouwen als een vriendennetwerk, maar volgers en 'likes' zijn gewoon te koop op internet. In pakketten van honderd, duizend of zelfs 10 duizend stuks.

Tik op internet de zoekopdracht 'likes kopen' of 'buy facebook likes' in, en er verschijnt een ellenlang overzicht van aanbieders uit binnen- en buitenland. Verkopers van likes in Nederland adverteren met prijsoverzichten van pakketten likes, met toevoegingen als: 'geen Arabieren' - oftewel geen likes van Facebookgebruikers die het Arabisch schrift hanteren. Dat aanbod is er overigens niet alleen voor Facebook, maar ook voor andere socialemediaplatforms, zoals Instagram en Twitter.

Facebooklikes

Dit verhaal gaat over de handel in Facebooklikes, omdat Facebook met afstand het geliefdste socialemediaplatform is van het bedrijfsleven. Dáár gebeurt het, is de heersende opvatting. Wereldwijd geeft het bedrijfsleven aan advertenties op Facebook dit jaar naar verwachting het duizelingwekkende bedrag van 36 miljard dollar uit (33,7 miljard euro). Het werven van volgers en likes is voor menig marketingafdeling een doel op zich geworden. De gedachte erachter is dat een groot aantal Facebooklikes statusverhogend werkt, dus goed is voor de bedrijfsreputatie op sociale media en daarmee goed voor de omzet. Facebook zelf bevestigt dit met zijn betoog dat meer volgers en meer likes meer contacten opleveren met nieuwe potentiële klanten, en dat dit helpt bij het realiseren van omzetgroei.

De mate van succes van een Facebookadvertentie hangt af van de penetratie van de campagne: hoe meer geld je erin steekt, hoe groter het 'betaald bereik'. Oftewel: des te duurder de campagne, des te breder en dieper maakt Facebook jouw advertentie zichtbaar voor gebruikers van het platform. Niet elke ondernemer heeft het budget daarvoor. De talrijke bedrijfjes die zich bezighouden met de verkoop van Facebooklikes en -volgers zijn met een lowbudgetvariant in dat gat gedoken, hopend zo een graantje mee te pikken van het immense commerciële succes van Facebook.

'Ook via Facebook Advertising kun je een campagne beginnen om likes voor je pagina te werven. Wij doen hetzelfde voor onze klanten, alleen organisch en daarmee goedkoper', zegt Kevin Klomp, co-eigenaar van een marketingbureau in Groningen dat zich onder meer bezighoudt met de verkoop van Facebooklikes en -volgers. 'Organisch' bereik is het totale aantal unieke personen aan wie een bericht is weergegeven als resultaat van onbetaalde verspreiding.

Foto de Volkskrant
Foto Jasper Rietman

Trucjes

'Verkopers van likes zeggen altijd: we doen het alleen organisch. Ik moet daar erg om lachen', reageert Peter Minkjan van Likeconomics, een netwerk van Facebook- en Instagramspecialisten. 'Ze leveren wel de likes die ze beloven, maar ze hebben daarvoor zo hun trucjes. Dat je een e-mail of een webpagina opent en dan ergens op moet klikken. Dat je kans maakt op een prijs als je een bepaalde pagina liket. Dat je enquêtes moet invullen en ondertussen pagina's moet liken in ruil voor 1 of 2 cent per like.'

Klomp, die niet wil reageren op Minkjans uitspraken, bezat tot voor kort samen met zijn compagnon ten minste drie vehikels waar klanten konden aankloppen voor Facebooklikes: de websites LikeAmbassadeur.nl ('Wilt u snel meer Facebooklikes? De Like Ambassadeur regelt het voor u!'), Socialboosters.nl ('Like booster, 25 cent per stuk, minimale afname: 250') en Like4You.nl ('Profiteer tijdelijk van extra voordeel! 1.000 likes voor 198 euro'). Die laatste site verkocht Klomp recentelijk aan de eigenaar van webshop Likes-kopen.nl ('De nummer-1 in de Benelux').

Een van de instrumenten van likeverkopers is de 'like-en-winactie': door op verzoek te klikken op de like-knop van een bepaalde pagina maken Facebookgebruikers kans op een prijs die de klanten van likeverkopers ter beschikking stellen. Aan de overzichten van winnaars op de site van Klomps bedrijf valt op dat hier voornamelijk vrouwen in de prijzen zijn gevallen nadat zij op uitnodiging en met een klik van de muis 'fan' waren geworden van een van Klomps klanten. Voorbeelden van verlote prijzen: een HEMA-waardebon, oorbellen, een staatslot, een slagroomtaart.

Schimmigheid

De handel in likes is onder kenners al jaren bekend, maar het gebeurt buiten het gezichtsveld van het grote publiek, zegt onderzoeker en socialemediakenner Marco Derksen. 'Ik vrees dat niet alleen kleine bedrijven Facebooklikes kopen. Ik denk dat grote het ook doen. Al was het maar omdat ze veelal in ranglijsten worden geplaatst op basis van het aantal likes op Facebook.' Vanwege de schimmigheid van de handel is het volgens hem onmogelijk om vast te stellen hoeveel geld er wereldwijd in omgaat.

Het vergaren van likes voor de verkoop gebeurt onder meer via 'clickfarms' in lagelonenlanden als China, Pakistan, Bangladesh, India en de Filipijnen. Al dan niet met gebruikmaking van nepprofielen op Facebook en zogeheten 'Paid To Click'-websites (klikken in ruil voor geld), schakelen deze verkopers van likes mensen in die in ruil voor een klein bedrag urenlang op de likeknop klikken van specifieke Facebookpagina's. Dat die mensen niet echt geïnteresseerd zijn in die pagina's, doet er voor de verkopers niet toe. Kevin Klomp stelt dat zijn bedrijf uitsluitend likes verzamelt van echte Facebookgebruikers uit Nederland, dus niet van nepaccounts en niet verkregen via clickfarms.

Verkopers van pakketten likes spelen hoe dan ook vals, onderstreept vanuit Groot-Brittannië woordvoerder Dave Ross-Tomlin namens Facebook. 'Wij hebben het extreem moeilijk gemaakt voor verkopers van onechte likes om hun beloften aan betalende klanten waar te maken. Velen van hen hebben hun bedrijfsactiviteit om die reden al moeten stopzetten.' Likes verkopen is geen illegale activiteit, maar handelaren botsten al snel met de huisregels van Facebook. Het Amerikaanse concern, in 2016 goed voor een omzet van 27 miljard dollar (25,5 miljard euro), heeft daartoe speciale rechercheteams aangesteld en haalt in het uiterste geval pagina's van Facebook af indien het constateert dat gebruikersaccounts op bots draaien of anderszins niet authentiek zijn.

Foto de Volkskrant

Verkopers van Facebooklikes zijn kwetsbaar, omdat ze voor hun inkomsten afhankelijk zijn van een extern netwerk: Facebook bepaalt de spelregels en kan accounts verwijderen. 'Als Facebook veranderingen aanbrengt die voor jou als verkoper van likes nadelig zijn, dan heb je als bedrijf meteen een groot probleem', zegt Minkjan.

Kopers van likes beseffen volgens contentmanager Wouter Postma meestal niet dat gekochte likes 'lage interactie' opleveren, dat wil zeggen weinig tot geen communicatie tussen Facebookgebruikers onderling. Ook al gaat het om 10 duizend likes of meer, als er geen interactie is op de betreffende Facebookpagina, blijven de likes lege hulzen. 'De algoritmes van Facebook zullen dat ontdekken', zegt Postma. Dat kan ertoe leiden dat de betreffende pagina veel minder wordt verspreid onder Facebookgebruikers, of zelfs dat-ie door Facebook wordt verwijderd. 'Ik raad het iedereen ten zeerste af om Facebooklikes te kopen', zegt Minkjan. 'Je hebt er niks aan, het zijn geen likes van echte klanten.'

Waardevol

Het is de vraag of Facebooklikes op deze manier nog lang geloofwaardig zijn voor consumenten, zegt de Twentse hoogleraar nieuwe media Jan van Dijk. Hij verwacht dat het Facebookduimpje als marketinginstrument ofwel onbruikbaar wordt door verlies van consumentenvertrouwen, of zo gewoontjes dat het niet meer opvalt. De kentering is al zichtbaar, meent Minkjan. 'Het belang van likes neemt af.'

Facebook zelf denkt dat likes en volgers waardevol blijven voor adverteerders, ondanks de negatieve impact die de handel in likes heeft op het imago van het opgestoken duimpje. 'Likes maken advertenties effectiever en efficiënter', zegt woordvoerder Ross-Tomlin. 'De likes geven inzicht in de mensen die zich interesseren voor jouw bedrijf. En het geeft jouw bedrijf geloofwaardigheid op Facebook. Het is in ons belang om agressief achter de verkopers van likes aan te gaan. De mensen en bedrijven die ons platform gebruiken, willen echte connecties en resultaten.'

Met medewerking van Sytze de Boer.

Wat is het effect van extra likes?

Leiden extra volgers en likes op Facebook tot hogere omzet? Marktonderzoeksbureau comScore onderzocht het en kwam tot de slotsom dat grote merknamen gemiddeld voor elke volger op Facebook één extra persoon bereiken. Ook stelde comScore vast dat fans van de Starbucks Facebookpagina vaker dan gemiddeld een Starbucksfiliaal bezochten. Wetenschappers van de Harvard Business School, de Freeman School of Business en de Universiteit van Mainz kwamen na vier jaar onderzoek tot een andere conclusie: het liken van een Facebookpagina leidt niet tot ander consumentengedrag. Het merk dat op Facebook wordt omarmd, wordt niet vaker gekocht door de liker en evenmin door diens Facebookvrienden, concludeerden ze op basis van 23 experimenten onder 18 duizend mensen. 'Een like is een zwak marketinginstrument met weinig waarde', schrijven ze in het jongste nummer van Harvard Business Review. 'Een aanbeveling van een vriend in de echte wereld is een stuk krachtiger.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.