Liberalisering huren onzeker geworden

Minister Dekker van VROM weet het zeker: 'De stekker gaat in mijn huurplannen.' Vol overtuiging presenteerde ze vrijdag het huurakkoord dat ze sloot met CDA en D66....

Dekker heeft water bij de wijn moeten doen. Ze heeft beloofd dat echte marktwerking pas begint als de woningnood flink is teruggedrongen. Hiermee wordt voorkomen dat huurders zijn overgeleverd aan de grillen van inhalige huisjesbazen. Als er voldoende huurhuizen zijn, kunnen ze immers omkijken naar iets anders.

Het betekent wel dat Dekkers geplande liberalisering plotsklaps onzeker is geworden. Het is zeer de vraag of de woningbouw de komende jaren voldoende aantrekt. In het verleden bleken ambitieuze afspraken niet haalbaar. Gemeenten en corporaties spelen elkaar voortdurend de zwartepiet toe en projectontwikkelaars klagen vooral over de verstikkende regels. VROM staat al jaren machteloos.

Daarom stelt Dekker welwillende corporaties en gemeenten voortaan fikse bonussen in het vooruitzicht. Maar de steenrijke corporaties hebben helemaal geen behoefte aan geld. Ze bouwen onvoldoende woningen omdat ze te weinig geschikte bouwgrond hebben. Voor de gemeenten geldt: alleen de grote steden krijgen subsidie. Tegen randgemeenten die geen huurwoningen bouwen kan Dekker weinig uitrichten.

Daarnaast regeert Dekker eigenlijk over haar graf heen. De kans is groot dat een nieuw kabinet van CDA en PvdA haar huurplannen naar de prullenbak verwijst. Zo bezien hebben CDA en D66 met hun verzet het pleit gewonnen.

Toch heeft de VVD-bewindsvrouw ook het nodige binnengehaald. Volgend jaar vallen wel degelijk 600 duizend huurwoningen in een aparte categorie. Van echte marktwerking is geen sprake, maar huurders krijgen toch redelijk forse huurstijgingen, oplopend tot 4 procent boven de inflatie in 2009. Zelfs de eerste jaren betalen deze huurders tweeënhalf keer zoveel huurverhoging als de doorsnee huurder. Daarna wordt het verschil waarschijnlijk nog groter.

Deze huurverhogingen gelden voor zittende huurders. Maar zodra een woning vrijkomt, moet de nieuwe huurder de volle mep betalen. Vaak zijn dat starters en jongeren die dankzij de lange wachtlijsten geen corporatiewoning kunnen krijgen, maar vanwege hun werk dringend woonruimte nodig hebben. Dekker zegt hen te zullen beschermen, maar voor een woning van twee ton kan maandelijks 900 euro aan huur worden gevraagd. Zodra zo'n woning wordt verhuurd, is hij eigenlijk geliberaliseerd. Uiteindelijk betaalt een kleine groep nieuwe huurders dus de rekening. Dekker heeft onder druk veel andere groepen ontzien: huursubsidie-ontvangers, de doorsnee huurders in een corporatiewoning. Zij krijgen allen te maken met een zeer bescheiden huurstijging. Voor 65-plussers, gehandicapten en andere kwetsbaren biedt 'lokaal maatwerk' uitkomst.

Zo ontstaat gaandeweg een bijna ondoorgrondelijk huurstelsel met verschillende huurstijgingen voor verschillende groepen. Het zal ongetwijfeld leiden tot extra bureaucratie, lokale verschillen en onzekerheid bij huurders. Bovendien blijkt uit elk onderzoek dat huurstijgingen niet leiden tot doorstroming. Dat is een wrange constatering na anderhalf jaar debatteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden