Lekker lopen, daar gaat het toch om

Een beste schoen bestaat niet. Daarover zijn de deskundigen eensgezind verdeeld. Regelmatig afwisselen van schoenen is nog de beste methode om blessures te vermijden....

Onderzoeken

Onderzoeken
Op de loperssite runners.meetingpoint.nl raken ze er niet over uitgepraat: de juiste hardloopschoenen. Zweert de een bij dure Asics, Brooks of Nikes, een ander houdt de discussie weken op gang door zijn geweldige ervaringen met Aldischoenen van 20 euro. ‘Meteen twee paar gekocht.’

Onderzoeken
Een definitieve conclusie is niet in zicht. Een ‘beste schoen’ bestaat niet. Daar zijn zelfs deskundigen het over eens. Of beter: zelfs de deskundigen zijn verdeeld.

Onderzoeken
Wie zich een beetje verdiept in de vakliteratuur verbaast zich niet meer over de uitkomsten van een groot Zwitsers onderzoek van jaren geleden, onder 5000 lopers die zich voorbereidden op een wedstrijd over tien mijl in Bern.

Onderzoeken
De Zwitser Marti ontdekte dat er meer blessures waren ontstaan op duurdere schoenen en concludeerde dat bij een gelijk aantal trainingskilometers ‘de aanschafkosten veel meer zeggen over het inkomen van de kopers dan over de kwaliteit van het schoeisel’. Het bleek zelfs dat van de lopers die vooral voor ‘mooie’ schoenen kozen, minder mensen geblesseerd raakten dan onder lopers die vooral blessurepreventieve schoenen kochten (bron: Runner’s World).

Onderzoeken
In de jaren zestig van de vorige eeuw bestonden speciale loopschoenen nog niet. Pas met het ontstaan van de looprage in de jaren zeventig en de bijbehorende groei van het aantal blessures kwamen ook de eerste loopschoenen op de markt. En al richt bijna iedere innovatie (tussenzolen, demping, antipronatieblokjes) zich sindsdien op het vermijden van blessures, het percentage blessures daalde niet aantoonbaar.

Onderzoeken
Wel nam het aantal lopers toe (in Nederland nu 1,3 miljoen), evenals het aantal afgelegde kilometers. ‘Niet te veel lopen’, lijkt het devies, maar dat doet geen recht aan de baten (geestelijk en lichamelijk) die lopers ondervinden van hun hobby. Bovendien zijn er toch wel een aantal basistips voor mensen die verstandig willen lopen.

Onderzoeken
Lopen

Onderzoeken
De gangbare theorie over voetvormen en de bijpassende schoenen onderscheidt vier schoencategorieën: neutraal, stabiel-neutraal, lichte antipronatie, antipronatie. De theorie stamt uit eind jaren tachtig en gold toen als revolutionair.

Onderzoeken
Ongeveer de helft van de lopers heeft ‘normale’ voeten. Dat wil vooral zeggen dat hun voeten tamelijk recht staan. Zij kunnen toe met ‘neutrale’ schoenen. Zwaardere mensen (boven de 85 kilo) wordt in hardloopwinkels doorgaans ‘stabiel-neutrale’ schoenen aangeraden. Deze schoenen hebben een hardere tussenzool, om te voorkomen dat de demping niet te snel verdwijnt. Deze schoenen voelen dan ook harder aan. Bij veel goedkope schoenen voelt de tussenzool juist zacht aan, de schoen lijkt comfortabel, maar is dat al snel niet meer.

Onderzoeken
Tegen de 40 procent van de lopers heeft ‘last’ van overpronatie, dat wil zeggen: in de ‘steunfase’ staat de voet naar binnen, scheef dus, en dat kan klachten aan knie, achillespees, enkel en scheenbeen opleveren. Vandaar de antipronatieschoen, waarin een corrigerend antipronatieblokje is verwerkt. Dit voorkomt dat de voet te veel naar binnen gaat staan.

Onderzoeken
De overgebleven 10 procent van de lopers ‘supineert’. Hun voeten staan in de ‘steunfase’ juist naar buiten. Dit is minder risicovol dan proneren. Deze lopers kunnen, volgens de kenners, het beste op stabiel-neutrale schoenen lopen.

Onderzoeken
Alle merken (Nike, Brooks, Asics, Mizuno, Saucony, Adidas, Reebok, New Balance, Karhu) die hardloopschoenen produceren, maken bovenstaand onderscheid.

Onderzoeken
Passen

Onderzoeken
Natuurlijk, je kunt naar de Aldi gaan, een paar goedkope schoenen passen en meenemen, maar wie zegt dat de klachten niet alsnog komen, na een maand?

Onderzoeken
Vooralsnog is het toch verstandiger om naar een hardloopspeciaalzaak te gaan. Al is het maar om een fout te voorkomen die veel beginnende lopers maken: ze kopen te kleine schoenen. Gevolg: blauwe tenen.

Onderzoeken
Dat zit zo: de aangegeven Europese maat in de meeste loopschoenen is niet de Nederlandse maat. De Nederlandse maat is de Franse maat (erfenis van Napoleon), en die is een maateenheid lager dan de Europese maat. Dus: heb je normaal maat 42, dan heb je maat 43 nodig.

Onderzoeken
En dan nog is het zaak om precies de goede pasvorm te zoeken, want pasvorm, zeggen de kenners, is uiterst belangrijk voor het langdurig lekker lopen. Dergelijke informatie zal een gemiddelde sportzaak je niet snel geven, al is het maar omdat het de verkopers aan kennis ontbeert. Bovendien verkopen normale sportzaken doorgaans alleen ‘neutrale’ loopschoenen. En neutrale schoenen hebben de eigenschap dat ze pronatie juist versterken. Dat is ook te zien. Je schoen gaat na verloop van naar binnen toe uitlubberen door het ‘hangen’ van de voet in de binnenkant van de schoen.

Onderzoeken
Proberen

Onderzoeken
Léon Jansen, vestigingsmanager van Run 2 Day stelt het nogal scherp: ‘Iemand die hardloopt zou helemaal niet zelf mogen beslissen over zijn schoenen.’ Hij bedoelt dat de kans dat de koper zich laat beïnvloeden door factoren die er niet toe doen (kleur, comfort op het eerste gevoel, prijs) groot is.

Onderzoeken
Het is aan te raden om je oude schoenen mee te nemen naar de winkel. Aan die gebruikte schoenen kan de kenner veel zien over voettype en loopstijl. In de meeste gespecialiseerde winkels maken de verkopers video-opnamen van de hardlopende klant (bij Run 2 Day ligt een baantje in de winkel). Léon Jansen: ‘Iedereen die gaat hardlopen moet goed bekeken worden op video.’ Geen overbodige luxe, zo blijkt uit een demonstratie. De rechterenkel van de verslaggever buigt op zijn oude schoenen bij iedere voetafzet vervaarlijk krom. Doorlopen op zijn oude, niet antipronerende schoenen zou een garantie zijn voor blessures.

Onderzoeken
Bij de uiteindelijke keuze moet rekening worden gehouden met de pasvorm, maar ook met demping (zacht of hard) en met de combinatie demping en stabiliteit. Een schoen met een perfecte pasvorm kan toch de verkeerde keuze zijn. Het onderstel kan technisch goed zijn, de ‘voetafwikkeling’ kan slecht zijn. Léon Jansen: ‘Het belangrijkste is uiteindelijk toch dat je lekker op schoenen loopt.’

Onderzoeken
Daarom: vraag of je de schoenen van je keuze een paar dagen mag uitproberen. Dat kan, in veel hardloopwinkels.

Onderzoeken
Wat betreft de prijs: een goede schoen kost opvallend vaak ongeveer 120 euro en is opvallend vaak lelijk.

Onderzoeken
Afwisselen

Onderzoeken
Een goede loopschoen gaat 1400, 1500 kilometer mee. Dat is voor een beetje loper niet langer dan twee jaar. Waarom zo kort? Léon Jansen: ‘Het zal commerciële oorzaken hebben, maar het ligt ook aan de wensen van de loper. Hij wil comfortabel lopen en de juiste demping hebben. Een hele duurzame schoen zal misschien minder lekker lopen.’

Onderzoeken
Een beetje loper heeft meerdere paren schoenen en loopt nooit te lang op dezelfde schoenen; hij wisselt af. Het is zowat het enige waar iedereen het in de hardloopschoenenwereld – wetenschappers en commercie – het hartgrondig over eens zijn. Recent onderzoek heeft aangetoond dat lopers die langdurig op dezelfde schoenen lopen meer worden getroffen door blessures, en dat het gebruik van verschillende schoenen de kans op blessures vermindert.

Onderzoeken
Dat ondermijnt overigens voor een deel de eerder genoemde voettheorieën. En inderdaad: het lichaam en de voet zelf zijn nog altijd vele malen superieur in hun natuurlijke demping en correctie dan schoenen. Sterker: recente onderzoeken stellen dat lang lopen op corrigerende schoenen weleens averechts zou kunnen werken, omdat het de natuurlijke corrigerende werking van spieren verzwakt. Een van de redenen om op verschillende schoenen te lopen. Vooral de merken Mizuno (met demping die pas werkt als er druk ontstaat) en Nike zijn druk bezig om die inzichten te verwerken in hun nieuwe schoenen. De trend is om schoenen steeds meer aan te passen aan de biomechanica van de voet. Het gevolg zal een kalere schoen zijn waaruit veel elementen die er nu nog inzitten - bijvoorbeeld - de antipronatieblokjes zullen verdwijnen. Ter relativering: Benno Nigg, sportschoenbiomechanicus, stelde in het blad Runner’s World (oktober 2001) dat niet het schoeisel, maar overbelasting de belangrijkste oorzaak is van loopblessures.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden