Luchtfoto van de Akzo Nobel zoutfabriek in Hengelo.
Luchtfoto van de Akzo Nobel zoutfabriek in Hengelo. © ANP

Lekkage zoutfabriek AkzoNobel bij Hengelo - leiding bleek al een zwakke plek

En opnieuw ging er iets mis bij de zoutfabriek van AkzoNobel in Hengelo. Uit een lek in een ondergrondse pijpleiding stroomde afgelopen weekend 250 duizend liter verontreinigde slurrie - een mengsel van kalk, gips en pekel - in de Twentse bodem.

Het is niet de eerste keer dat zoiets gebeurt. Bijna precies een jaar geleden lekte ook al 1,4 miljoen liter brak water uit een lekke pijpleiding. Tevens werd in 2016 tegen AkzoNobel een strafrechtelijk onderzoek begonnen wegens het niet op tijd melden van een diesellekkage bij een oude boorput. Dat lek werd al in 2015 ontdekt. AkzoNobel maakte er pas een jaar later melding van.

Deze twee incidenten waren het Staattoezicht op de Mijnen (SodM), de instantie die toezicht houdt op wat er in de ondergrond gebeurt, de druppel die de emmer deed overlopen. Sinds september vorig jaar staat AkzoNobel onder verscherpt toezicht, als enige bedrijf in Nederland.

De zoutfabriek in Hengelo heeft een lange geschiedenis van lekkages. AkzoNobel heeft in het zoutwinningsgebied rond Hengelo en Enschede 175 kilometer meter pijpleiding in de grond liggen. Via deze leidingen wordt pekel uit zoutcavernes naar de fabriek getransporteerd. Nadat het zout eruit gewonnen is wordt het overgebleven mengsel van kalk, gips en pekel weer terug de put in gepompt.

Dit leidingstelsel is kwetsbaar gebleken. Zo blijkt uit een vorig jaar gepubliceerd onderzoek van het SodM dat sinds 1994 87 lekkages  zijn opgetreden in de pijpleidingen. Volgens een woordvoerder van het SodM is dat het gevolg van achterstallig onderhoud.

Risico opsporen

AkzoNobel heeft tot eind dit jaar de tijd gekregen alle leidingen met een verhoogd risico op lekkages op te sporen en te vervangen dan wel buiten gebruik te stellen.

Na de lekkage van vorig jaar, de grootste in jaren, zijn extra maatregelen genomen, aldus een woordvoerder van AkzoNobel. Het onderhoudsprogramma werd geïntensiveerd, oude pijpleidingen werden gesaneerd. Het kon het ongeluk van afgelopen zondag niet voorkomen.

De lekkage ontstond op driehonderd meter afstand van de zoutfabriek in een koppelstuk in een transportleiding dat bij eerdere inspecties al was geïdentificeerd als een zwakke plek.

Het stond op de nominatie om vervangen te worden. We zijn ingehaald door de realiteit

Woordvoerder van AkzoNobel

'Het stond op de nominatie om vervangen te worden. We zijn ingehaald door de realiteit.' AkzoNobel is maandag onmiddellijk begonnen met opruimwerkzaamheden.

De maatregelen die het bedrijf tot nu toe heeft genomen hebben wel enig resultaat opgeleverd, aldus de SodM. Maar nog niet genoeg. In 2014 werden er nog acht lekkages geconstateerd, in 2015 waren het er vijf en in 2016 zes.

Door lekken bij Akzo is in 2015 en 2016 130 ton zout in het milieu terecht gekomen. Dat heeft vooral gevolgen voor de begroeiing. In de buurt van het lek van juli vorig jaar zijn de bladeren van de bomen bruin geworden. De veiligheid van omwonenden loopt volgens AkzoNobel geen gevaar. Het bedrijf draait op voor de kosten van opruimen en bodemsanering.

Verscherpt toezicht

Voor Tweede Kamerleden Agnes Mulder en Pieter Omtzigt van het CDA is de jongste lekkage reden om te twijfelen of AkzoNobel de veiligheid wel op orde heeft. Zij hebben minister van Economische Zaken Henk Kamp om uitleg gevraagd over het toezicht op AkzoNobel. 'Als zich keer op keer nieuwe lekkages voordoen moeten alle alarmbellen afgaan', aldus Mulder.

Mulder wil van de minister weten hoe het toezicht is geregeld en of AkzoNobel wel voldoet aan alle vergunningsvoorwaarden. Zo nodig moet een onafhankelijk onderzoek daar duidelijkheid over geven, zegt ze. 'We weten wat er in Groningen is gebeurd. Veiligheid moet voorop staan.'

AkzoNobel blijft onder verscherpt toezicht staan tot alle problemen zijn opgelost, aldus een woordvoerder van het SodM. Tot dan toe zijn nieuwe lekkages niet uit te sluiten.

Lees meer over lekkage AkzoNobel

Toezichthouder begint onderzoek na lekkende zoutkoepels in Twente
Het Staatstoezicht op de Mijnen begint een onderzoek naar de opslag van onder meer dieselolie in uitgewonnen zoutkoepels in Twente. Aanleiding is een lekkage van dieselolie en zout water bij de zoutwinning door AkzoNobel.

Onrust over opslag gasolie in zoutholtes
De gemeenten Hengelo en Enschede maken zich zorgen over de lekkage in het natuurgebied Amtsvenn, net over de grens bij Enschede. De gemeenten vrezen dat de holtes - ontstaan door de zoutwinning van AkzoNobel - minder stabiel zijn dan het Staatstoezicht op de Mijnen stelt.

Liever geld kwijt dan een chloorlek
Koste wat kost moet Igor van der Hel voorkomen dat bij chemieconcern AkzoNobel chloor lekt. Ook al kost het bakkenvol geld: 'Bij twijfel haal je niet in.'