Column Peter de Waard

Leiden doorstartoperaties tot een race to the bottom?

De A1-locatie dreigt even desolaat te worden als een kronkelstraat in een Braziliaanse favela. De een na de andere winkelketen valt om. Wat er over enkele decennia aan winkels resteert is te vinden in enkele grote outletcenters buiten de steden waar winkelen vooral een recreatieve belevenis en sociaal samenzijn is met boetieks, musea, bioscopen, restaurants, cafés en een ballenbak.

De aftakeling van het winkelbestand is al bijna twintig jaar gaande. Vele bekende namen zijn al weggevaagd door de opkomst van webshops en nieuwe discounters. Door de aantrekkende economie en consumentenvertrouwen leek de teloorgang van winkelketens na het grote faillissement van V&D in 2016 nog even tot stilstand te zijn gebracht. Maar inmiddels stijgt bij vele ketens het water weer boven de lippen. Deze lente is een nieuw slagveld ontstaan.

Na speelgoedketen Intertoys (262 winkels), modeketen Cool Cat (80 winkels), schoenenketen Fred de la Bretoniere (10 winkels), vroeg maandag de budgetdrogisterijketen Op=Op Voordeelmarkt (130 winkels) een faillissement aan. Weinigen zullen de formule echt missen, maar het is een teken aan de wand dat het overeind houden van een winkelketen lijkt op het beklimmen van een dalende roltrap.

Uiteraard zullen curatoren wel weer een doorstart weten te bewerkstelligen. De beste zaken mogen door, de slechtste sluiten. De duurste werknemers gaan eruit, de goedkoopste mogen blijven en worden aangevuld met flexkrachten. De huurcontracten kunnen worden opgezegd en vernieuwd tegen een lagere prijs. En met een schone lei zonder schulden en lagere kosten kan opnieuw worden begonnen.

De schoonheidsprijs verdienen de doorstartoperaties niet. Maar het betekent dat de winkelstraten niet meteen een gatenkaas worden. De kaalslag vindt nu geleidelijk plaats. Van Intertoys blijft dankzij de overname door het Portugese concern GreenSwan de helft van de winkels open. Bretoniere was al doorverkocht toen het faillissement was aangekondigd. En over een doorstart van Coolcat en Op=Op wordt nog door curatoren onderhandeld.

Veel is er niet aan te doen. Retailgoeroes weten achteraf met gelegenheidsargumenten precies de vinger op de zere plek te leggen (‘te goedkoop assortiment, te duur assortiment, te laat online, te vroeg online, te snel gegroeid, te langzaam gegroeid, te afgelegen locaties, te dure locaties, te weinig vernieuwd, te snel vernieuwd’), maar zij hoeven niet te ondernemen.

De kaalslag van de A1-locatie is een onomkeerbaar proces. Als gevolg van de doorstartoperaties is een race to the bottom ontstaan, waarbij nieuwe gesaneerde zaken de positie ondergraven van de bestaande winkels die nog net het hoofd boven water konden houden. Ook zij dreigen daardoor het loodje te leggen.

De enige schuldigen zijn de consumenten zelf die liever thuis op de bank winkelen dan nog naar een A1-locatie te gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden