Leeg pand voornaamste wapen in prijsoorlog

De strijd tussen supermarkten gaat niet om centen, maar op vierkante meters vloeroppervlakte. Want die bieden 'de unieke kans om flink te groeien'....

Van onze verslaggever Xander van Uffelen

Nog een winkelpandje van duizend vierkante meter in de aanbieding met vijftig parkeerplaatsen? Bel of schrijf dan de afdeling vastgoed van Lidl in Huizen. De Duitse prijsvechter wil dolgraag nieuwe supermarkten openen, zo staat op hun website. Als de beoogde ruimte zeker vijfduizend inwoners kan bedienen, staat het vastgoedteam van Lidl klaar om met ombouw of uitbouw de winkelruimte weer op te kalefateren.

In de oorlog die supermarkten al zeven weken voeren, zijn prijsverlagingen en reclamecampagnes de zichtbare wapens. Het loopgravengevecht dat vooraf gaat, vindt plaats op kantoren van makelaars, projectontwikkelaars en vastgoedverhuurders. En voor die strijd om geschikte locaties is veel geduld nodig.

Lidl is daarbij de laatste tijd erg succesvol. In drie jaar tijd wist het bedrijf in Nederland van 78 vestigingen naar 170 vestigingen te groeien, zo blijkt uit cijfers van Locatus, een bureau dat informatie over winkels verzamelt. Maandelijks komen daar nieuwe supermarkten bij. Zeker nu door de prijzenslag zelfstandig ondernemers in problemen komen, willen zij graag met het Duitse familiebedrijf samenwerken.

De opmars van Lidl is uitzonderlijk, constateert vastgoedmakelaar Maarten van Lit van DTZ Zadelhoff. Hij was in 2002 betrokken bij de wederverhuur door Laurus van 180 winkels van Basismarkt. Veel van deze supermarkten waren te klein voor een andere keten. Maar voor Lidl waren toch circa zestig panden geschikt om zijn goedkope winkelformule in te vestigen. 'In de stroperige vastgoedmarkt van supermarkten was dit een unieke kans om flink te groeien', zegt Van Lit.

Met de extra winkels verovert Lidl prompt een belangrijke plek in supermarktland. Bij elke winkel die de keten opent, stijgt het marktaandeel. Het bedrijf maakt zo een inhaalslag, meent makelaar Baldwin Poolman van Cushman & Wakefield. Of, zoals Van Lit het stelt: 'Lidl koopt met een locatie extra omzet.'

Nederland telt momenteel ruim vierduizend supermarktlocaties, stelt Locatus. Dat is bijna duizend winkels minder dan in 1999. En bijna alle plekken zijn in handen van de marktleiders Albert Heijn, Super de Boer, C1000, Edah en Aldi. Wie eenmaal een plek heeft, houdt die in handen.

Makelaar Van Lit noemt als voorbeeld zijn woonplaats Nuenen, waar Albert Heijn een goed lopende winkel met veertien kassa's heeft. Toen in de Brabantse plaats in een wijkcentrum een winkel vrij kwam, trok AH erin.

'Dat deden ze niet omdat daar zoveel te verdienen viel, maar vooral om de goedlopende zaak in het centrum te verdedigen.'

Als de verdediging faalt, kan een winkel razendsnel omzet verliezen, weten Poolman en Van Lit. Neem de nieuwe winkel van prijsvechter Jumbo aan de Leyweg in Den Haag. Vlak tegenover een Albert Heijn kon het familiebedrijf een nieuwbouwlocatie bemachtigen. Het gevolg, aldus de makelaars: een legere winkel bij AH.

Een supermarkteigenaar zal een positie dan ook zo lang mogelijk vasthouden. Poolman: 'Een plek geef je niet snel op, want dan schrap je de omzet van een hele wijk.' Alleen bij sommige winkels is er geen redden meer aan. Ze zijn te klein, liggen in de verkeerde wijk en zijn lastig bereikbaar voor leveranciers.

Een supermarktketen wil tegenwoordig vooral ruimte hebben. 'Vijftien jaar geleden was een locatie van 750 vierkante meter nog geschikt voor een supermarkt', zegt Van Lit. 'Nu willen supermarkten minimaal 1400 vierkante meter, tachtig parkeerplaatsen en kunnen laden en lossen.' Supermarkten hebben simpelweg meer ruimte nodig voor hun uitgedijde assortiment, benadrukt Poolman.

Vooral servicegerichte supermarkten als Albert Heijn, Edah en Dirk van de Broek zoeken de ruimte. Alleen met nieuwbouw of door de muren bij de buren door te breken, kan een winkel zijn ruimte vergroten. Een traag proces dat nog jaren zal voortduren.

Sommige supermarktketens nemen genoegen met een kleinere oppervlakte. De winkels van Aldi en Lidl zijn kleiner, en minder fraai bovendien. 'Consumenten accepteren dat vanwege de lagere prijzen', stelt Poolman. 'Vandaar dat Aldi en Lidl azen op de kleine winkels die de grote partijen na lang aarzelen laten schieten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden