Leeg kantoor kan prima woning zijn

Miljoenen vierkante meters kantoor staan leeg. Ombouwen tot woonruimte is vaak moeilijk en kostbaar, maar kan ook succesvol zijn...

Door Marc van den Eerenbeemt

Je moet er wel rekening mee houden dat er een paar duizend man van de Belastingdienst bij je naar binnen kunnen kijken, vindt Rob Westra (30, ict-consultant). Hij knikt met zijn hoofd naar een groot en hoog kantoor aan de overzijde van de weg, waarin de fiscus is gevestigd.

Westra woont met zijn vriendin Odile Wedekind (25, analist bij de pakketdienst van TNT) in een appartement in Meerveste, een voormalig kantoorpand op bedrijventerrein Beukenhorst-West in Hoofddorp. Valt wel mee met de inkijk van de belastingmensen, vindt zij. ‘Je merkt er niets van.’

Het was drie jaar geleden een stormachtig succes, de verkoop van de eerste toren van Meerveste. Alle appartementen waren meteen verkocht. Nu komt, met het vertrek van de laatste ambtenaren van de Belastingdienst naar de overkant, ook de tweede toren vrij.

Verwacht geen grote, loft-achtige appartementen, als het gaat om het wonen in een kantoor als Meerveste. Het appartement van Westra en Wedekind meet 55 vierkante meter en is daarmee het grootste van het pand.

Een net ingerichte huiskamer met keuken en een open slaapkamertje, een gangetje en een kleine badkamer, dat is het.

En goedkoop? Nee. De twee betaalden 151 duizend euro voor de woning. Bij rente en aflossing van de hypotheek komt er maandelijks nog 135 euro aan erfpacht bij en 214 euro per maand aan servicekosten en energie.

Bij de prijs is een eigen plekje op het parkeerterrein voor het gebouw inbegrepen en gebruik van het gezamenlijke terras bovenop het voormalige kantoor.

Maakt niet uit, die stevige maandlast. Westra en Wedekind waren gelukkig in hun huis. Zij willen het nu verkopen. Een huwelijk ligt in het verschiet, misschien een kindje. ‘En we willen meer ruimte voor onze spullen voor golf en kitesurfen’, zegt Westra.

Door het gebouw dwalen mensen die misschien ook een appartementje in Meerveste op de kop willen tikken. ‘Een geweldig idee om die leegstaande kantoren om te bouwen tot huizen’, vindt Elise Hofman, die een huis zoekt voor haar zoon Frank, een 19-jarige student psychologie. Hij studeert in Leiden, maar wil in de buurt van zijn vrienden in Hoofddorp blijven wonen. Hartstikke handig daarom, dat het gebouw tegenover het station ligt, vindt hij. ‘Ik ga wel op en neer met de trein naar Leiden.’

Een ander huis in Hoofddorp is nog niet te betalen, weet Priyanka Booms, een 26-jarige medewerkster van een kinderdagverblijf in Amsterdam. Een koophuis kost in Hoofddorp zo maar een kwart miljoen euro. En voor huren moet je ouder zijn. ‘Ik sta al vijf jaar op de wachtlijst, maar dat is heel kort. Dit kan net. En zo woon ik nog lekker dicht bij mijn moeder.’

Buiten komt directeur Ed Hordijk van projectontwikkelaar Verwelius aanlopen. Hij is benieuwd of er op deze open dag belangstelling is voor de – nog eens zestig – nieuw te bouwen appartementjes in de tweede toren. Makelaar Edwin Brockhoff heeft planten en borreltafeltjes neergezet bij de ingang, om de entree wat op te luisteren.

Verwelius zette Meerveste vijftien jaar geleden neer. Twee gladde, met aluminium bekleedde kantoortorens van vijf verdiepingen. Een netjes, maar onopvallend ontwerp van dertien in een dozijn.

Vijf jaar geleden kwam de eerste toren leeg. Na anderhalf jaar was er nog steeds geen huurder voor gevonden. De markt voor kantoren in Hoofddorp stond er toen al belabberd voor en is sindsdien alleen maar verslechterd.

Toeval, vindt Hordijk, dat het met dit gebouw lukt om er woningen van te maken. Er wordt wel veel gepraat over het omzetten van kantoren in woningen, maar meestal wordt dat niets, vindt hij.

‘Er moeten veel dingen samenvallen. De ligging moet geschikt zijn voor wonen. Het parkeren moet goed uitkomen. En het gebouw moet zonder te veel kosten geschikt zijn te maken voor bewoning. Behalve dat moet er een eigenaar zijn die realistisch is - een die niet blijft dromen van huurders die de komende jaren niet meer, misschien zelfs nooit meer, zullen komen.’

Of de groeiende leegstand van kantoren zal leiden tot een massale uitverkoop en omzetting van de werkgebouwen in woonruimte betwijfelt Hordijk, gepokt en gemazeld in zijn vak. ‘De partijen die beleggen in kantoren hebben een lange adem en de rente is laag. De makelaar die zegt dat een pand 10 miljoen minder waard is dan waarvoor het in de boeken staat, wordt aan de kant gezet. Want slecht nieuws wil niemand horen. En zo draait iedereen om elkaar heen.’

De koper gewoon lekker veel vierkante meters geven is geen optie, benadrukt Hordijk. ¿We hebben die mogelijkheid ook hier nog bekeken. Was voor ons nog gemakkelijker geweest ook. Maar als je vier, vijf ton hebt te besteden voor een grote loft, ga je niet op een bedrijvenpark wonen. Je moet het niet hebben van de grachtengordeltypes die vierkante meters zoeken, maar van de lokale markt. Van starters in dit geval.¿

Bij de tweede toren kijkt architect Daniël van den Berg door het raam. Hij moet van de lege ruimte woningen gaan maken. Dat kan redelijk gemakkelijk met dit gebouw, zegt hij, in tegenstelling tot veel andere kantoren. De lichtinval is door de beperkte omvang van het gebouw en de inhammen aan twee zijden veel beter dan bij een hoop andere kantoorgebouwen, de bekende schoenendozen.

De aanpassing tot woonhuizen is bovendien relatief simpel. In Meerveste laat Van den Berg de vloeren ophogen met 18 centimeter schuimbeton. Zo komen de ramen op een normale hoogte voor woningen en kan hij meteen de nieuwe leidingen wegwerken. De wandjes tussen de woningen zijn extra geluidwerend gemaakt. Achter de ventilatieroosters komen speciale kasten die wel lucht, maar niet het lawaai van de treinen en vliegtuigen rond Hoofddorp doorlaten.

Met dat soort aanpassingen komt Meerveste nog goed weg. Vaak vergt alleen al het bereiken van de vereiste brandveiligheid een grote investering. Voor woningen, waarin geslapen wordt, zijn de voorschriften aanzienlijk strenger dan voor kantoren. Dat kan bijvoorbeeld leiden tot de aanleg van extra trappenhuizen. En met de gebruikelijke aanpassingen voor lichtinval, reductie van geluid van buren en van buiten, lopen de kosten zo hoog op, dat het realiseren van goedkope woonruimte vaak onmogelijk wordt.

De veiligheid op straat is op de bedrijventerreinen ook vaak een punt. De Amsterdammers Dinie en Nol Wimmers komen bij Meerveste kijken voor hun studerende dochter. Dinie Wimmers: ‘Je zou hier wel wat leven omheen moeten creëren, voor een stukje veiligheid. Het is nu echt nog een bedrijventerrein.’

Makelaar Brockhoff verwacht de 60 appartementen wel te kunnen verkopen in de komenden maanden. Het echtpaar Wimmers is gematigd enthousiast. Dinie: ‘Dit zouden ze in Amsterdam ook moeten doen. Er staat zóveel leeg. En zelfs een kleine woning is niet te betalen. Maar een ton voor het kleinste appartement is wel erg duur.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden