Lavendel of ylang-ylang?

Voor een massage volstaat doodgewone slaolie, maar een geurtje erbij doet meer dan lekker ruiken. Rozemarijn zou verfrissend zijn en arnica zou goed werken bij stijve spieren....

Basisolie

Haal een fles slaolie uit de keukenkast. Voeg er voor de geur een scheutje eau de cologne aan toe. Even schudden, en je hebt massageolie.

Zo eenvoudig zit massageolie in elkaar: een basisolie om goed te glijden, een geurtje erbij om het aangenamer te maken. Zo eenvoudig dat veel mensen hun massageolie zelf mengen. Voordeel is dat ze zelf kunnen bepalen welk geurtje ze erbij doen, en dat ze zeker weten dat er geen kleurstoffen of conserveermiddelen in zitten.

Natuurlijk kies je voor massageolie liever een andere basis dan onwelriekende slaolie. Beter geschikt zijn zoete amandelolie, zonnebloemolie, jojobaolie of avocado-olie, om er een paar te noemen.

Welke je kiest, hangt af van persoonlijke voorkeur, en – in mindere mate – van je huidtype. Een vette huid is bijvoorbeeld gebaat bij amandelolie, een droge huid eerder bij avocado-olie, maar het is zeker geen ramp als je het omgekeerd doet. Wel een ramp: iemand die een notenallergie heeft, insmeren met amandelolie of andere notenolie.

De beste kwaliteit heeft koudgeperste olie. In natuurwinkels vind je een uitgebreid assortiment van het merk Chi (100 ml, 8,50-12,95 euro) of De Ambachtelijke (100 ml, 5,30-9 euro).

The Bodyshop heeft pure amandelolie (125 ml, 10 euro) en de combinatie zonnebloem-sojaolie (100 ml, 5 euro met synthetisch conserveermiddel). In de meeste drogisterijen ligt amandelolie en zonnebloem-jojoba-olie van Kneipp (100 ml, 6,50 euro). Die zijn niet koudgeperst, maar geraffineerd. Daardoor zijn ze langer houdbaar, maar hebben ze ook waardevolle stoffen verloren als vitamine A en E.

Een tip van Ben Heijdeman, sportmassagetherapeut en massageopleider: ‘Doe in de winkel een beetje van de tester op je handpalm. Bekijk de rest van de winkel, terwijl je in de massageolie blijft wrijven. Als de olie goed vloeibaar blijft, is het goede olie.’

Essentiële olie

De keuze in essentiële oliën die je aan de basisolie kunt toevoegen is bijna oneindig. Drogisterijen, natuurwinkels en alternatief-spirituele winkeltjes hebben uitgebreide collecties miniflesjes met roos, ylang-ylang, lavendel of pepermunt.

Bepalend voor de keuze zijn drie factoren: de geur, de prijs en – voor wie openstaat voor natuurgeneeskunde – de therapeutische werking van de olie. Volgens de aromatheorieën bevordert een massageolie met lavendel de nachtrust, terwijl olie met rozemarijn juist stimulerend is.

Essentiële olie is nogal duur, omdat voor een kleine hoeveelheid olie heel veel planten nodig zijn. De merken Chi en Jacob Hooy beginnen bij ongeveer 5 euro voor 15 ml eucalyptusolie. Dat loopt op tot 164,25 euro voor 5 ml rozenolie van Chi. Voor 1 druppel rozenolie worden dan ook de handgeplukte blaadjes van 200 rozen gedistilleerd.

Goedkope essentiële olie is ofwel verdund, ofwel synthetisch. Let op met muskusolie. Goedkope muskusolie is synthetisch. Dure muskusolie is gemaakt van de klieren van (gedode) muskusrendieren.

Omdat essentiële olie erg geconcentreerd is, kun je het niet puur op de huid gebruiken. Er mag slechts een kleine hoeveelheid essentiële olie aan de basisolie worden toegevoegd. Anders kan huidirritatie ontstaan. Als algemene regel geldt: 4 druppels essentiële olie per 10 ml (2 theelepels) basisolie.

The Bodyshop raadt aan de basisolie en essentiële olie van je keuze in hun winkel te laten mengen. Volgens Mano Blezer, orthomoleculair drogist en werknemer van de Amsterdamse natuurwinkel Biomarkt, is het zelf maken van een eenvoudig mengsel geen probleem.

Alleen als je verschillende essentiële oliën wilt combineren, kun je volgens Blezer ‘beter niet experimenteren, want dan krijg je hele rare verhoudingen en mengsels’. Wie wil combineren, gebruikt beter een handboek. Een aanrader is Aromecum van Harmen Rijpkema (ISBN 9080912921).

Kant en klaar

De kant en klare massageoliën zijn ruwweg onder te verdelen in twee groepen: synthetische en plantaardige. Synthetische massageoliën hebben als basis paraffine, een restproduct van petroleum. Voorbeelden zijn de oliën van Kruidvat (500 ml, 2,99 euro) en Nivea (400 ml, 6,29 euro). Deze bevatten parabenen, stoffen met een kwalijke reputatie.

Nivea schakelt begin 2007 over van paraffine naar avocado-olie. Daarmee valt de massageolie van Nivea dan, net als die van Weleda, Kneipp, Greenland of Chi, in de categorie van plantaardige massageoliën. Die hebben als basis amandel-, soja-, of een andere natuurlijke olie. Toch kun je niet zomaar stellen dat plantaardige massageolie gezonder is dan synthetische. Wel is bij synthetische stoffen de kans op een (huid)allergie groter.

Onder merken die zichzelf plantaardig noemen, zijn onderling ook nog verschillen. De oliën van Kneipp (100 ml, 12,99 euro) en Greenland (100 ml, 5,29-8,95 euro) mogen dan plantaardig zijn, de parfums erin zijn dat soms niet. Weleda (100 ml, 8,79 euro) en Chi (150 ml, 9,95-20,45 euro) bevatten geen enkel synthetisch ingrediënt.

Puur natuur zijn ook de massageoliën van Alqvimia, die vooral in spa’s en schoonheidssalons worden verkocht. De planten, noten of vruchten voor deze oliën zijn zelfs geplukt bij een bepaalde maan- of sterrenstand. Ook voor wie dat klinkklare onzin vindt, blijft de olie van Alqvimia van superieure kwaliteit. Dat is ook te merken aan de prijs: tot 34 euro voor 150 ml.

Massagetabletten

Je zou ze willen opeten. De massagetabletten van Lush zien eruit als gebakjes, chocoladepralines of marsepeinen roosjes. Ze zijn gemaakt van cacaoboter en sheaboter, waarin fruit, honing, chocolade of parfum zijn verwerkt. De appetijtelijke tabletten zijn een alternatief voor massageolie.

Om te masseren houd je een massagetablet tussen je beide handen, en wrijf je je handen heen en weer tot de tablet smelt. Met de gesmolten boter glijd je net zo soepel over de huid als met massageolie.

Niet alleen zien ze er leuk uit – het grootste voordeel van de tabletten is, aldus de woordvoerder van Lush, dat massageboter (vaste vorm) minder conserveermiddelen nodig heeft dan massageolie (vloeibare vorm). De tabletten zijn puur natuur, op een enkel parfum of kleurstof na.

De tabletten zijn puur plantaardig, maar het grootste pluspunt van Lush is de heldere informatie. Staan op flesjes massageolie wat Latijnse namen, waarvan je maar moet raden of ze al dan niet verwijzen naar synthetische producten, in de winkels van Lush ligt een krantje (de Lush Times) met een lijst van alle ingrediënten. De plantaardige in het groen, de synthetische in het zwart.

Het assortiment telt tien soorten massagetabletten, met rond Kerst en Valentijn een speciaal feesttablet. Nu is er het Merry Christmas-tablet met kaneel en kruidnagel (7,50 euro). De best verkopende tabletten zijn de Soft Coeur, hartvormig met honing en chocolade (6,95 euro) en de Wiccy Magic Muscles, die spierpijn verlicht maar erg onaangenaam ruikt (8,25 euro) .

Vervelend is dat je een smeltend tablet tijdens het masseren niet zomaar ergens neer kunt leggen. Daar staat weer tegenover dat je met een tablet niet kunt morsen. De tabletten blijven officieel één jaar, in de praktijk driekwart jaar, houdbaar. Daarna vervaagt de kleur en geur.

Eetbaar zijn de tabletten overigens niet. Eentje, de Mange too (9,95 euro), mag je wel oplikken.

Sport

Met welke olie je ook masseert, stijve of vermoeide spieren knappen sowieso op van een massage. Want het is het strijken, kneden en wrijven zelf – niet de olie – dat zorgt voor een betere doorbloeding van de spieren, waardoor afvalstoffen sneller worden afgevoerd.

Toch zijn er massageoliën die volgens hun producenten spierpijn tegengaan of stijve spieren weer soepel maken. Weleda (100 ml, 8,79 euro), Chi (150 ml, 12,95 euro) en Kruidvat (500 ml, 2,99 euro) hebben een massageolie met arnica. Van het merk Alqvimia is er ‘sportolie’ (150 ml, 29,90 euro) met rozemarijn, kamille, geranium en tijm. Lush verkoopt een massagetablet met pepermunt, kruidnagel en kaneel (8,25 euro). We lieten de benen na een fikse training met Alqvimia masseren. The day after liepen we inderdaad beduidend vlotter dan anders de trappen op. Dat kan natuurlijk ook aan de massage zelf liggen.

Er zijn ook massageoliën met meer en sterkere werkzame stoffen: de zogenaamde embrocations. Die bevatten chemische stoffen (zoals histamine), die het lichaam opwarmen en zo de doorbloeding stimuleren. Embrocations, zoals Midalgan Sport (60g, 8 euro) of gewoon tijgerbalsem, worden in drogisterijen achter de toonbank verkocht.

De werking van embrocations is sterker dan van de aromatische sportmassageoliën, maar niet zonder risico. ‘Door de embrocation heb je het gevoel dat je warm hebt, maar eigenlijk ben je je lichaam aan het beduvelen’, zegt sportmassagetherapeut Heijdeman. ‘Je doorbloeding wordt beter, maar tegelijk gaan je poriën helemaal openstaan. Het is net als de kachel opstoken met de ramen open.’

Gevolg is dat je spieren, ondanks het warme gevoel, afkoelen en meer vatbaar worden voor blessures. Heijdeman: ‘Eigenlijk mag je een embrocation alleen gebruiken, als je daarna meteen in je warme bed kruipt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden