postuum Paul Volcker (1927 - 2017)

‘Lange Paul’ was één van ’s werelds machtigste naoorlogse beleidsmakers

Paul Volcker in 2009. Beeld AP

De Amerikaanse bankier Paul Volcker was een van de invloedrijkste naoorlogse beleidsmakers. Hij koppelde de dollar los van het goud, was tegen de bonuscultuur en stond zich voor op zijn zuinigheid.

Hij was betrokken bij de ontkoppeling van de dollar aan het goud, hij bedwong de inflatie en creëerde in 2009 zijn eigen Volcker-rule die banken na de kredietcrisis verbood nog langer voor eigen gewin speculatief in financiële producten te handelen.

‘Lange Paul’, zoals de bijnaam luidde van de ruim twee meter lange voormalige voorzitter van de Amerikaanse centrale banken Fed onder Carter en Reagan, was een van de  invloedrijkste naoorlogse beleidsmakers. Paul Volcker overleed 8 december op 92-jarige leeftijd. Ook na zijn pensioen bleef hij actief. Zelden stak hij zijn mening onder stoelen of banken. ‘Pinautomaten zijn de enige goede financiële innovatie’, was een van zijn provocerende uitspraken.

Volcker stamde uit een Duitse immigrantenfamilie. Hij werd geboren in New Jersey en studeerde op de universiteit van Harvard en de London School of Economics voordat hij in 1952 in dienst trad als econoom bij de Federal Reserve in New York. Later stapte hij over naar de Chase Manhattan Bank. In 1969 benoemde president Nixon hem tot zijn onderminister voor Monetaire Zaken. 

In 1971 speelde hij een belangrijke rol bij het besluit een einde te maken aan het recht om dollars om te wisselen in goud. Dit resulteerde in de ineenstorting van het Bretton Woods-systeem van vaste wisselkoersen. Volcker noemde het later ‘de belangrijkste gebeurtenis uit zijn leven’. 

In 1975 werd hij president van de Federal Reserve Bank in New York en vier jaar later benoemde president Carter hem tot voorzitter van de Federal Reserve, de overkoepelende instantie van alle 12 centrale banken in de VS. Op dat moment piekte de inflatie naar 15 procent. 

Hij pakte dit aan door de rente te verhogen tot 21 procent in 1981. In 1983 was de inflatie teruggebracht tot nog geen 4 procent. Volcker werd verweten door de renteverhogingen de koers van de dollar te hebben opgedreven waardoor de VS zich uit de markt prijsde en de deur werd opengezet voor Japanse importen. Met het Plaza-akkoord van 1986 kon hieraan een halt worden toegeroepen. In 1987 besloot president Reagan hem als Fed-topman te vervangen door Alan Greenspan. 

Hij trad in dienst bij een van de zakenbanken op Wall Street, hoewel hij zich fanatiek keerde tegen de bonuscultuur die Wall Street in zijn greep kreeg. Hij stond zich juist voor op zijn zuinigheid. ‘Hij reed een oude Ford met een kapotte bijrijdersstoel’, vertelde zijn dochter in 2010. Hij rookte goedkope sigaren en reisde liever met de metro dan met de taxi.

Voortdurend waarschuwde hij voor de oplopende staatsschuld van de VS. In 2009 nam president Barack Obama hem als adviseur in dienst. Een jaar later trouwde hij met zijn secretaresse nadat zijn eerste vrouw was overleden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden