Laatste vluchtweg zit dicht

Werk voor ouderen is meerjarenbeleid. Herinvoering van de sollicitatieplicht completeert de koerswijziging die in 1993 is ingezet. CDA, VVD en D66 buigen zich over nog verdergaand beleid....

De maatregelen markeren een beleidsomslag. Tot 1993 werden 57-plussers uit alle macht weggesaneerd. VUT, WAO en WW waren de afvoerwegen.

Sinds 1993 is de VUT omgezet in prepensioen. De vertrekleeftijd steeg van 60 naar 62 jaar. De WAO is als vertrekregeling onaantrekkelijk gemaakt.

Ook de WW is als afvloeiïngsmaatregel aangepakt. In 1993 trok CDA-minister De Vries de ouderenrichtlijn in die het mogelijk maakte bij reorganisaties alleen 55-plussers te ontslaan. Paars maakte de WW als 'glijbaan' naar het pensioen onaantrekkelijk.

CDA-minister Aart Jan de Geus van Sociale Zaken maakt nu een eind aan de laatste afvloeiïngsmaatregel, de vrijstelling van sollicitatieplicht voor uitkeringsgerechtigden van 57,5 jaar en ouder. Paars durfde het niet ondanks het recordaantal vacatures, terwijl de helft van de resterende WW'ers 50-plus was - om tot pensionering uitkeringsontvanger te blijven. De Geus pakt ook de bazen. Die moeten fors meebetalen aan de uitkering na ontslag van een oudere. De boete vervalt als de werknemer na zijn 50ste is aangenomen.

Zo wil De Geus een cultuuromslag forceren bij bazen die nog steeds bij voorkeur ouderen ontslaan en bij vacatures geen ouderen aannemen. Tot woede der bazen. Zij betogen dat zij voor ontslag al toestemming van het CWI of de kantonrechter nodig hebben. Dan is een boete misplaatst, vinden zij. De vakbeweging vindt het wreed dat juist bij oplopende werkloosheid de sollicitatieplicht herleeft. Dat verwijt trof overigens ook Bert de Vries in 1993.

De koers van de mammoettanker, zoals zoals De Vries dit noemde, is in tien jaar fors bijgesteld. Maar niet genoeg, vinden CDA, VVD en D66. Zij willen in een regeerakkoord de pre-pensioenregelingen aanpakken.

De vertrekleeftijd in de pre-pensioenregelingen, 62 jaar, is hen een doorn in het oog. Te jong, vinden zij. Door laat te gaan werken, is rentenieren vanaf de 62ste verjaardag wat veel gevraagd.

De regelingen zijn, net zoals oudedagspensioenen na 65 jaar, een zaak van sociale partners. Maar het kabinet faciliteert het pre-pensioen wel met belastingbeleid. Met fiscale maatregelen wil de beoogde coalitie van CDA, VVD en D66 pre-pensioenen aanpakken. De melding van formateur Hoekstra dat ook de AOW-leeftijd, 65 jaar, ter discussie staat, bleek een verspreking. Dat zou tornen aan de hele sociale zekerheid en levert, volgens AOW-uitvoerder SVB, weinig op door een toeloop op WAO, Bijstand en WW.

Met het tornen aan fiscale facilitering van pre-pensioen rukt de beoogde coalitie verder aan het roer van de mammoettanker ouderenbeleid. Sociale partners en beleidsmakers zijn het globaal eens over de noodzaak van hogere arbeidsparticipatie. Ruzie gaat over tempo en maatvoering.

De ware frictie zit echter tussen macro-analyse en werkelijkheid op de bedrijfsvloer. De bazen hebben een voorliefde voor jongeren. Dat vertaalt zich in leeftijdsdiscriminatie. De cultuuromslag wordt niet afgedwongen door beleid maar hooguit een handje geholpen. Dat blijkt uit de stijgende arbeidsparticipatie van 55-plussers: 24 procent in 1993 tegen 37 procent nu.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden