Kritiek op Brusselse plannen belastingontwijking

De Europese Commissie oogst vooral kritiek met een nieuw pakket maatregelen om belastingontwijking door multinationals tegen te gaan. Het bedrijfsleven is bang dat de flexibiliteit en de concurrentiekracht van Europa zullen verminderen. Linkse groepen zoals Oxfam Novib en de vakbonden vinden dat Brussel lang niet ver genoeg gaat.

null Beeld reuters
Beeld reuters

Jaarlijks lopen de Europese landen rond 60 miljard euro aan belastingen mis door belastingontwijkende multinationals. Wereldwijd bedraagt de schade wellicht honderden miljarden euro's. In oktober vorig jaar stelden de OESO en de G20 een programma op om belastingontwijking tegen te gaan. Het Brusselse plan is daarvan een uitwerking.

Notoire belastingontwijkers zijn ondermeer Google, Apple en Starbucks. Nederland heeft de Europese Commissie al achter zich aan omdat de belastingruling voor Starbucks wordt beschouwd als verboden staatssteun. In Italië heeft Google 227 miljoen euro aan belasting ontweken.

Het Brusselse pakket zou sommige van de OESO/G20-maatregelen omzetten in bindende richtlijnen. Belangrijk onderdeel is dat bedrijven aan alle belastingdiensten moeten rapporteren hoeveel belasting ze waar betalen.

Brussel zou ook een einde maken aan misbruik van definitieverschillen tussen Europese belastingdiensten. Wat de één eigen vermogen noemt en daarom onbelast laat, noemt de ander een lening en laat het om die reden onbelast. Zodat helemaal geen belasting meer wordt betaald.

De plannen van de Commissie hebben betrekking op het beperken van de rente-aftrek en beperken de mogelijkheden winst weg te sluizen naar belastingparadijzen, althans binnen Europa.

Een van de belangrijkste voorstellen is dat het 'vaderland' van een multinational kan bekijken of dochterondernemingen van die multinational in andere landen wel netjes belasting betalen. Zo niet, dan worden ze alsnog in het vaderland aangeslagen.

Francis Weyzig van Oxfam Novib vindt dat op zich een duidelijke stap vooruit, maar het gaat niet ver genoeg. 'Stel dat een multinational zijn hoofdkantoor heeft in Bulgarije. In dat land geldt een vennootschapsbelasting van 10 procent. Pas als een buitenlandse dochter minder betaalt dan 40 procent daarvan, dus in feite maar 4 procent, zou Bulgarije die dochter belasting kunnen laten betalen. Dit betekent dat de belastingconcurrentie tussen landen onverminderd doorgaat.' Veel beter was het geweest als er een minimumpercentage voor alle landen was vastgesteld.

Ondernemersorganisatie VNO-NCW stoort zich eraan dat de EU wordt benaderd als één homogene economie, zegt belastingdeskundige Jeroen Lammers van de ondernemersbond tegen Het Financieele Dagblad. 'Zo verdwijnt de flexibiliteit. Daar wordt Europa niet beter van en Nederland ook niet.'

Coulante regeringen en multinationals

Steeds vaker klinkt de kritiek op coulante regeringen en multinationals. Lees hier meer over banden tussen Google en David Cameron.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden