Column

Krimpflatie over de rug van de consument

In 2012 verklapte Michiel Herkemij, de baas van Douwe Egberts, in deze krant dat het Amerikaanse Sara Lee heel stiekem de hoeveelheid koffie in de pads van Senseo had teruggebracht van 7,5 naar 7 gram. Daardoor was jarenlang een slap aftreksel overgebleven. 'Wij herstellen dat weer', kondigde Herkemij aan.

'Krimpflatie zou bij de officiële inflatie moeten worden opgeteld, anders is het huidige inflatiecijfer een even slap aftreksel als de Senseo van Sara Lee.'Beeld anp

Het is een van de vele voorbeelden van de wijze waarop fabrikanten kostenbesparingen realiseren. Omdat het in hoeveelheid verminderen van een product minder opvalt dan het verhogen van de prijs, zullen consumenten minder snel afhaken. Het heet krimpflatie of stille inflatie, die niet merkbaar is in het standaardmandje van producten dat het officiële inflatiecijfer bepaalt waarop centrale banken op hun beurt hun rentebeleid baseren.

Dinsdag werd bekend dat het Amerikaanse Mondelez het aantal driehoekjes op de bekende Tobleronerepen had teruggebracht, zodat op de hoeveelheid cacao en suiker kon worden bezuinigd. Hierdoor konden op de Britse markt de verliezen op de koersdaling van het pond worden gecompenseerd.

Mondelez had op dezelfde manier in het verleden het gewicht van zijn Cadbury-chocoladerepen verlaagd. Concurrent Nestlé verminderde in 2013 het gewicht van een Mars van 58 naar 51 gram, terwijl de reep van Snickers zelfs van 58 naar 48 gram kromp.

Verkeerde been

De 'Britse CBS', het Office for National Statistics, publiceerde al een keer een waslijst van producten die waren 'verminderd' zonder in prijs te zijn verlaagd. Theefabrikanten als Tetley verlaagden het aantal zakjes in een doos zonder dat de prijs werd verlaagd; Unilever bracht de omvang van een Magnum-ijsje terug, terwijl toch dezelfde prijs werd gerekend. Coca-Cola hield de prijs van een megafles gelijk, maar verminderde de inhoud van 2 naar 1,75 liter. Colgate deed hetzelfde met de tandpasta en zelfs fabrikanten van zeeppoeder en visproducten waren betrapt op het verminderen van de hoeveelheid in een gelijke verpakking. Krimpflatie kan zich ook manifesteren doordat bepaalde ingrediënten in een product vervangen zijn door een goedkoper alternatief, bijvoorbeeld rundvlees door paardenvlees.

Op deze wijze worden consumenten op het verkeerde been gezet.

Dit alles heeft ook macro-economische consequenties. Het inflatiecijfer wordt kunstmatig gedrukt. Vaak wordt gezegd dat mensen wel voelen dat het leven duurder wordt, zonder dat het uit de officiële inflatie blijkt. Deels hebben ze een punt.

Als het op een zo grote schaal gebeurt, zou de krimpflatie bij de officiële inflatie moeten worden opgeteld. Ze zou ook moeten worden meegenomen in de koopkrachtplaatjes die het Centraal Planbureau publiceert. En er zou rekening mee moeten worden gehouden in de cao-onderhandelingen als over de compensatie van de prijsstijgingen wordt gepraat.

Anders is het huidige inflatiecijfer een even slap aftreksel als de Senseo van Sara Lee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden