Krijgen werknemers die werkloos worden straks toch weer drie jaar WW?

Werkgevers laten maandag weten of ze alsnog instemmen met de reparatie van het derde jaar WW. Werknemers die werkloos worden, houden daardoor langer recht op een uitkering.

Een groep mensen die vanuit de WWB (bijstand) via een speciaal traject bij Nedcar aan het werk wordt geholpen. Beeld lowres

Wat moet er worden gerepareerd?

De uitkering voor werkloosheid is met ingang van 2016 sterk versoberd. Dat is een bezuinigingsmaatregel van het nu demissionaire kabinet-Rutte-Asscher. Dat kortte de WW in van maximaal 38 naar 24 maanden. Werkgevers en vakbonden hebben die ingreep verzacht in het sociaal akkoord dat ze in april 2013 met het kabinet sloten. Zoals dat gaat bij het polderoverleg: voor wat hoort wat. De werkgevers zouden meewerken aan die toch weer langere WW, de bonden stemden in met het goedkoper maken van het ontslag, een wens van het bedrijfsleven. De ontslagvergoeding is nu maximaal 75 duizend euro of een jaarsalaris. Voordat dit akkoord werd gesloten kregen ouderen met een lang dienstverband soms een gouden handdruk van honderdduizenden euro's mee.

Waar moeten de werkgevers nu voor tekenen?

Afgesproken is dus dat de WW-duur ongewijzigd blijft: maximaal 38 maanden. Werknemers zouden dat derde WW-jaar moeten financieren door premie te betalen. In 2013 was de WW-premie voor werknemers juist afgeschaft. Die premie zou in het aanvangsjaar 2017 (eigenlijk had die dus al vanaf januari bij werknemers in rekening gebracht moeten worden) 0,2 procent van het brutojaarsalaris bedragen, oplopend tot 0,75 procent in 2022. Die 0,2 procent komt neer op 2 euro netto per maand (7 euro in 2022) voor iemand met een minimuminkomen, 3 euro per maand (10 euro in 2022) voor Jan Modaal met 36 duizend euro en 5 euro (16 euro in 2022) per maand voor inkomens vanaf 52.500 euro.

Wie hebben profijt van een derde jaar WW?

Dit is de oude situatie: wie een half jaar heeft gewerkt (26 van de voorgaande 36 weken) heeft recht op drie maanden WW. Wie langer werkt, bouwt meer rechten op: een maand WW per gewerkt jaar. Werknemers die bijvoorbeeld na twintig jaar werken hun baan verliezen, kunnen dan twintig maanden een beroep doen op de WW. Onder de huidige WW-regeling, waarin de WW tot maximaal twee jaar beperkt is, heeft deze werkloze nog maar vijftien maanden recht op een uitkering: over de eerste tien arbeidsjaren bouwt hij een maand WW per jaar op, daarna een halve maand per gewerkt jaar. In eerste instantie geldt overigens een overgangsregeling. Alle WW-rechten die werknemers voor 2016 hebben opgebouwd blijven staan en de maximale WW-duur gaat in stapjes omlaag. Sinds 1 januari 2016 gaat er per kwartaal een maand van de maximale WW-duur af. Op 1 juli 2019 duurt de WW dan maximaal 24 maanden.

Vooral ouderen hebben natuurlijk baat bij een langere WW. Er zijn nu 35 duizend werklozen die al twee jaar of langer WW ontvangen, en 95 procent van hen is 50-plus. Oudere werklozen slagen er vaak maar moeizaam in een nieuwe baan te vinden. Maar ook iemand die al jong is gaan werken heeft baat bij reparatie van de WW. Een 38-jarige bouwvakker die sinds zijn 18de werkt, houdt dan recht op 20 maanden uitkering. Volgens de huidige regels zou dat 15 maanden zijn (tien hele maanden en tien halve maanden). Het komt erop neer dat iedereen die meer dan tien jaar in loondienst heeft gewerkt, baat heeft bij de WW-reparatie als hij werkloos wordt. En dan geldt: hoe meer arbeidsjaren, hoe groter het profijt. De keerzijde is dat werknemers vanaf nu elk jaar de kosten van deze reparatie betalen via de 0,2 tot 0,75 procent reparatiepremie. Wie langer heeft gewerkt, krijgt meer WW-rechten, maar heeft ook meer reparatiepremie betaald. En wie nooit werkloos wordt, krijgt daar niets voor terug.

Waarom aarzelen de werkgevers ineens om in te stemmen met de WW-reparatie?

De uitvoering van de reparatie is erg complex, vinden de werkgevers. De achterban heeft er veel vragen over, merken belangenorganisaties VNO-NCW en MKB Nederland. Het gaat immers om extra administratieve rompslomp die op het bordje van de bedrijven terechtkomt. Voor de eerste twee jaar WW houden de werkgevers bij hun personeel al belasting in, voor het derde jaar moeten ze apart premie gaan innen. Grote bedrijven met dito personeelsafdelingen zullen daar veel minder moeite mee hebben dan de bakker op de hoek met twee man winkelpersoneel. Ook speelt mee dat veel werkgevers denken dat zij - via een achterdeur - zullen opdraaien voor deze riantere werknemersverzekering. Ze verwachten dat de bonden de WW-premie van de werknemers via hogere looneisen alsnog zullen verhalen op de werkgevers.

Al denkt niemand dat de werkgevers het derde jaar WW tegenhouden, ze hebben met hun aarzeling om hun handtekening onder het akkoord te zetten de verhoudingen in de polder op scherp gezet. De bonden zien de WW-reparatie als het zoveelste voorbeeld van al gemaakte afspraken waar de werkgevers onderuit proberen te komen: in plaats van meer vaste banen te scheppen, bedenken ze nieuwe flexconstructies en ze hebben de versoepeling van het ontslagrecht weer op de politieke agenda gezet. Iedereen beseft dat de vakbeweging in Den Haag sinds de verkiezingen veel invloed is kwijtgeraakt door de decimering van de PvdA. En dat weten de werkgevers ook.

Aanvullingen en verbeteringen: De vlaai etende werknemers die te zien zijn op de foto bij dit artikel betreft geen 'groepje ex-WW'ers', zoals het onderschrift meldde, maar een groepje dat vanuit de WWB (bijstand) via een speciaal traject bij Nedcar aan het werk wordt geholpen.

Beeld de Volkskrant / Bron: FNV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden