Column Peter de Waard

Krijgen we toch al ons geld terug uit Griekenland?

Soms worden onhoudbare schulden ineens toch weer houdbaar.

‘We krijgen al het geld terug van de Grieken. Mét rente. Daar ga ik absoluut van uit.’ Het was de toenmalige minister Jan Kees de Jager die dat in de eerste jaren van dit decennium keer op keer van de kansel riep als bedelende Grieken weer in Brussel aanklopten.

Niemand geloofde hem. Economen wezen op hun voorhoofd. Zelfs het IMF noemde de schuld onhoudbaar. En waarschijnlijk dacht De Jager er zelf ook het zijne van, maar kon hij dat niet zeggen omdat anders een volksopstand dreigde waarbij boerenverzet klein bier is.

Het was een leugentje om bestwil. Griekenland moest miljarden aan leningen krijgen om de muntunie en de euro te redden, want als er een grexit zou komen dreigden volgens de aloude dominotheorie speculanten de aanval in te zetten op andere PIIGS (Portugal, Italië, Ierland en Spanje). Het was een schenking, maar een nuttige schenking.

Daarom werden de schulden bevroren, maar niet kwijtgescholden. Dan zou een volgende generatie maar moeten doen, als De Jager en zijn Duitse collega Schäuble achter de geraniums zouden zitten.

Blijkbaar laat de toekomst zich slecht voorspellen. Want de schuld is dankzij een rentedaling een stuk minder onhoudbaar dan toen werd gedacht. De Grieken kunnen op de kapitaalmarkt voor tien jaar lenen tegen 1,4 procent – een lager percentage dan dat Nederland moest bieden toen De Jager minister van Financiën was. Voor leningen van drie maanden krijgen ze geld toe.

Griekenland is niet boven Jan. Ook bevroren schulden zullen ontdooien. Maar misschien krijgt De Jager gelijk, hoewel de totale Griekse schuld van 367 miljard euro nog altijd een bizarre 180 procent van het bbp is. Ter vergelijking: de Nederlandse schuld is 480 miljard euro (57 procent van het bbp).

Maar de Grieken zijn bezig die schuld te verminderen – enerzijds door economische groei, anderzijds door aflossingen. De leningen bij het IMF worden zelfs vervroegd afgelost. Volgend jaar zal Griekenland ook beginnen met het aflossen van de bilaterale leningen bij EU-landen (Greek Loan Facility) – een bedrag van 52,9 miljard euro. De grootste berg schuld zit in Luxemburg, waar de EU op het hoogtepunt van de crisis twee keer een loket opende waar de Grieken leningen konden opnemen toen de private markt niet thuis gaf. Bij het eerste loket Europese Financiële Stabiliteitsfaciliteit (EFSF) staat nog een schuld uit van 130,9 miljard en bij het tweede Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) een van 59,9 miljard. De rente op deze leningen – die Griekenland overigens keurig voldoet – is respectievelijk 1,41 en 1,34 procent. Vanaf 2023 moeten de leningen bij het EFSF worden afgelost, vanaf 2034 die bij het ESM.

Misschien kan het goed aflopen. Misschien ook niet, vooral als de Griekse economie – en met name de toeristenindustrie – bezwijkt onder de vluchtelingenstroom.

Maar soms kan een leugentje om bestwil tien jaar later een waarheid als een koe zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden